Zapaliłem po rzuceniu palenia. Co zrobić, żeby nie wrócić do regularnego palenia?

Zapalenie jednego papierosa po kilku dniach lub miesiącach bez palenia nie musi oznaczać nawrotu. O nawrocie mówi się wtedy, gdy palenie znowu staje się regularne. Ponowne zapalenie papierosa jest jednak sygnałem ostrzegawczym. Amerykańskie badanie objęło 235 dorosłych, którzy rzucali palenie samodzielnie. U tych, którzy po rzuceniu zapalili choćby raz, autorzy oszacowali prawdopodobieństwo powrotu do dawnego palenia na 95% (1). Uczestnicy rzucali palenie bez leczenia, więc wynik tego badania nie przesądza, czy osobie, która właśnie zgasiła papierosa, uda się rzucić palenie. W kolejnych godzinach warto wyrzucić resztę paczki i ustalić, co wywołało ochotę na papierosa. Osoby przyjmujące lek powinny też omówić dalsze leczenie z lekarzem lub farmaceutą.

W skrócie

• Ponowne wypalenie jednego papierosa albo kilku nie jest tym samym co nawrót, czyli powrót do regularnego palenia. W jednej z propozycji oceny wyników badań za niepowodzenie leczenia uznaje się 7 kolejnych dni palenia albo palenie w każdym z dwóch kolejnych tygodni.
• Po ponownym zapaleniu papierosa nie należy zwiększać dawki leku. Ewentualne przerwanie leczenia trzeba omówić z lekarzem lub farmaceutą. W badaniu plastrów nikotynowych osoby, które po zapaleniu papierosa dalej stosowały plaster z nikotyną, częściej wracały do niepalenia niż te stosujące plaster bez nikotyny (mniej więcej co dziesiąta osoba wobec 1-3 osób na 100).
• Podczas leczenia cytyzyną (Desmoxan, Recigar) palenie trzeba rzucić najpóźniej 5. dnia kuracji i nie palić w jej trakcie. Jeśli leczenie nie przynosi oczekiwanych rezultatów, należy je przerwać; kurację można powtórzyć po 2-3 miesiącach. Po ponownym zapaleniu papierosa dalsze leczenie należy omówić z lekarzem lub farmaceutą.
• Ponowne zapalenie papierosa w drugim tygodniu po rzuceniu palenia, palenie przez kilka dni z rzędu i silny głód nikotynowy mimo przyjmowania leku to powody, żeby omówić z lekarzem zmianę leczenia.

Czym różni się ponowne zapalenie papierosa od nawrotu?

Jeśli po rzuceniu palenia ktoś wypali jednego papierosa albo kilka, a potem znowu przestanie palić, nie jest to nawrót. Nawrót to powrót do regularnego palenia, codziennego albo prawie codziennego.

W badaniach stosuje się różne sposoby oceny abstynencji. Russell Standard dopuszcza łącznie do 5 papierosów w okresie obserwacji. Liczenie zaczyna się od dnia rzucenia palenia albo od końca ustalonego wcześniej okresu, w którym papierosów jeszcze się nie liczy (2). Grupa robocza Society for Research on Nicotine and Tobacco (SRNT) zaproponowała, żeby za niepowodzenie leczenia uznawać 7 kolejnych dni palenia lub palenie co najmniej jednego dnia w każdym z dwóch kolejnych tygodni. Zaproponowała też, żeby papierosów wypalonych przez pierwsze dwa tygodnie po dniu rzucenia palenia nie wliczać do wyniku (3).

To różne kryteria, które nie wyznaczają jednej wspólnej granicy między ponownym zapaleniem papierosa a nawrotem. Nie oznaczają, że 5 papierosów jest bez znaczenia ani że w pierwszych dwóch tygodniach wolno palić.

Czy jeden papieros przekreśla rzucanie palenia?

Jeden papieros nie przekreśla rzucania palenia, ale jest sygnałem wyraźnie większego ryzyka powrotu do nałogu. Liczy się przede wszystkim to, czy dana osoba zapali kolejnego papierosa.

W dwóch badaniach plastra nikotynowego wynik leczenia po pół roku najtrafniej przewidywano na podstawie tego, czy uczestnik palił w drugim tygodniu po rzuceniu palenia. Spośród osób stosujących plaster z nikotyną, które w tym tygodniu zapaliły choćby raz, po 6 miesiącach paliło 83% w jednym badaniu i 97% w drugim. Z tych, którzy w drugim tygodniu nie palili wcale, po pół roku nie paliło 46% i 41% (4). Przegląd badań nad osobami rzucającymi bez leczenia pokazał, że większość nawrotów następuje w pierwszych 8 dniach (5).

Zespół Saula Shiffmana poprosił 133 osoby rzucające palenie o zapisanie w palmtopie, co się stało i jak zareagowały po wypaleniu pierwszego papierosa od rzucenia palenia. Miały zrobić to w ciągu kilku minut od jego wypalenia. W tym badaniu ani liczba wypalonych wtedy papierosów, ani to, jak przyjemny był papieros, nie pozwalały przewidzieć dalszego palenia. W późniejszym badaniu tego zespołu nieco większe ryzyko dalszego palenia dotyczyło jednak osób, które przy pierwszym takim zdarzeniu wypaliły więcej albo którym papieros sprawił więcej przyjemności (6). Osoby, które po wypaleniu pierwszego papierosa po rzuceniu palenia miały ochotę się poddać, szybciej sięgały po kolejnego papierosa. Te, które zaraz po tym zdarzeniu próbowały poradzić sobie z ochotą na papierosa i wrócić do niepalenia, rzadziej paliły ponownie tego samego dnia (7).

Co zrobić w ciągu 24 godzin po zapaleniu papierosa?

W pierwszej dobie po ponownym zapaleniu papierosa najważniejsze jest, żeby nie sięgnąć po kolejnego. Warto usunąć papierosy z zasięgu ręki i zapisać, w jakich okolicznościach doszło do zapalenia. Trzeba też ustalić, czy i jak dalej stosować przyjmowany lek, oraz zaplanować, co zrobić, gdy znów pojawi się ochota na palenie.

1. Zgasić papierosa i wyrzucić resztę paczki, a także zapalniczkę i popielniczkę. W badaniu, w którym uczestnicy na bieżąco zapisywali przypadki ponownego zapalenia papierosa, zdarzały się one częściej tam, gdzie papierosy były łatwo dostępne, gdzie wolno było palić i gdzie palili inni (8).
2. Nie przyjmować dodatkowej dawki leku i nie odstawiać go bez konsultacji z lekarzem albo farmaceutą.
3. Zapisać, co się stało: o której godzinie i w jakim miejscu, kto był obecny, czy spożywano alkohol i co działo się tuż przed sięgnięciem po papierosa. Ta notatka przyda się do ustalenia, co wywołało ochotę na palenie, oraz podczas wizyty.
4. Powiedzieć o ponownym zapaleniu papierosa osobie prowadzącej leczenie (lekarzowi, psychologowi albo terapeucie uzależnień) lub komuś bliskiemu, kto wie o rzucaniu palenia. Osoba prowadząca leczenie może od razu ocenić, czy coś zmienić w kuracji.
5. Ustalić, kiedy może znów pojawić się ochota na palenie, np. dziś wieczorem, przy jutrzejszej kawie lub podczas piątkowego wyjścia, i z góry zdecydować, co wtedy zrobić inaczej. Sposoby na kilka najtrudniejszych minut opisujemy w artykule o głodzie nikotynowym.
6. Liczyć dni bez papierosa od dziś. Nadal można kontynuować tę samą próbę rzucenia palenia. Nie trzeba czekać do poniedziałku ani do pierwszego dnia miesiąca.

Jak postępować z lekiem na rzucenie palenia po ponownym zapaleniu papierosa?

Po ponownym zapaleniu papierosa nie należy przekraczać dawki zalecanej dla danego leku. Dalsze leczenie, w tym ewentualne odstawienie preparatu, trzeba omówić z lekarzem lub farmaceutą. Postępowanie zależy od tego, jaki lek jest stosowany. O leczeniu warenikliną lub bupropionem, dostępnymi na receptę, decyduje lekarz, który je przepisał.

Czy po ponownym zapaleniu papierosa przerwać kurację cytyzyną?

Kuracja Desmoxanem lub Recigarem trwa 25 dni, a z palenia trzeba zrezygnować najpóźniej 5. dnia od jej rozpoczęcia. W trakcie terapii nie należy palić, bo może to nasilić działania niepożądane. Łączenie tych leków z produktami zawierającymi nikotynę może nasilić jej działania niepożądane. Podczas stosowania Recigaru nie należy używać innych produktów z nikotyną. Do kuracji nie należy więc samodzielnie dołączać plastra ani gumy nikotynowej (9, 10). Jeśli leczenie nie przynosi oczekiwanych rezultatów, należy je przerwać. Kurację można powtórzyć po 2-3 miesiącach.

Jeśli podczas kuracji cytyzyną dojdzie do ponownego zapalenia papierosa, należy skontaktować się z lekarzem lub farmaceutą, aby ustalić dalsze postępowanie. Nie należy samodzielnie zmieniać dawkowania ani rozpoczynać kuracji od nowa. Przyczyny powrotu do palenia mimo przyjmowania cytyzyny oraz dalsze postępowanie opisujemy w artykule cytyzyna nie działa.

Czy po ponownym zapaleniu papierosa nadal stosować plaster albo gumę nikotynową?

Przy nikotynowej terapii zastępczej (NTZ) badania przemawiają za tym, żeby po ponownym zapaleniu papierosa nie przerywać leczenia. W amerykańskim badaniu porównującym plaster 21 mg z plastrem bez nikotyny przeanalizowano dane 509 osób, które zapaliły w 3.-5. tygodniu leczenia. W grupie stosującej plaster z nikotyną do niepalenia (co najmniej 7 dni bez papierosa) wróciło 8,3% osób w 6. tygodniu i 9,6% w 10. tygodniu, a w grupie stosującej plaster bez nikotyny odpowiednio 0,8% i 2,6% (11). W innym badaniu plaster o dużej dawce najsilniej wpływał właśnie na to, czy po ponownym zapaleniu papierosa dochodziło do nawrotu (12).

Palenie nawet niewielkiej ilości tytoniu podczas stosowania plastra NiQuitin Przezroczysty może doprowadzić do nawrotu. Jeśli pacjent ponownie zacznie palić, należy rozważyć dalsze leczenie (13). Osoby, które wróciły do palenia mimo stosowania samego plastra Nicorette Invisipatch, mogą łączyć go z gumą, tabletką do ssania albo aerozolem (14). Taką zmianę lepiej ustalić z lekarzem albo farmaceutą, bo każdy produkt ma własną maksymalną dawkę dobową.

Osoba, która zapali papierosa podczas stosowania plastra nikotynowego, przyjmuje nikotynę zarówno z plastra, jak i z dymu. Przy stosowaniu Nicorette Invisipatch nikotyna przyjmowana także z innych źródeł może doprowadzić do objawów przedawkowania: nudności, wymiotów, nadmiernego ślinienia, bólu brzucha, biegunki, nadmiernego pocenia się, bólu i zawrotów głowy. Jeśli wystąpią objawy przyjęcia zbyt dużej dawki nikotyny, należy tymczasowo przerwać jej stosowanie. Jeśli objawy nie ustępują, należy zmniejszyć dawkę lub stosować preparat rzadziej.

Co wywołało ponowne zapalenie papierosa po rzuceniu palenia?

W badaniach ponowne zapalenie papierosa najczęściej poprzedzały gorszy nastrój i stres, spożywanie alkoholu, przebywanie w towarzystwie palących albo łatwy dostęp do papierosów. Osoba, która dokładnie odtworzy, co działo się przed zapaleniem papierosa, łatwiej przygotuje się na podobną sytuację następnym razem.

Z obserwacji Garvey i wsp. wynikało, że nie można było przewidzieć nawrotu ani na podstawie poziomu stresu przed rzuceniem palenia, ani jego wzrostu po rzuceniu. Z zapisów prowadzonych na bieżąco wynikało jednak, że osoby, które ponownie zapalały papierosa, zwykle miały wtedy gorszy nastrój. Warto więc zaplanować, jak postąpić w konkretnych sytuacjach, w których wcześniej sięgało się po papierosa. Przegląd Cochrane dotyczył też osobnych programów, które uczyły rozpoznawania sytuacji ryzyka. Prowadzono je już po rzuceniu palenia u osób objętych leczeniem. Programy te nie dawały wyraźnej korzyści w zapobieganiu nawrotom; pewność tego wniosku autorzy ocenili jako umiarkowaną (16). Przeanalizowanie okoliczności ponownego zapalenia papierosa pomaga przygotować się na najbliższą podobną sytuację, ale nie zastępuje leczenia.

O piciu alkoholu w trakcie kuracji cytyzyną piszemy w artykule cytyzyna a alkohol. Osoba, która jednocześnie ogranicza picie albo utrzymuje abstynencję alkoholową, znajdzie więcej informacji w artykule o tym, jak rzucać picie i palenie. Jeśli powodem sięgnięcia po papierosa była obawa przed przybraniem na wadze, przyczyny tycia i sposoby jego ograniczania opisujemy w tekście o tyciu po rzuceniu palenia.

Kiedy po ponownym zapaleniu papierosa zmienić leczenie uzależnienia od nikotyny?

Warto omówić z lekarzem zmianę leczenia uzależnienia od nikotyny, jeśli ponownie zapaliło się papierosa w drugim tygodniu po rzuceniu palenia, pali się kilka dni z rzędu albo mimo stosowania leku głód nikotynowy nie słabnie. O zmianie leku, dawki albo sposobu wspierania pacjenta decyduje lekarz.

Na wizytę warto umówić się bez czekania, gdy:

• paliło się w drugim tygodniu po rzuceniu palenia; autorzy badań nad plastrem nikotynowym zalecali kontakt z pacjentem w pierwszych dwóch tygodniach i ewentualną zmianę leczenia, jeśli w tym czasie palił (4),
• pali się kilka dni z rzędu albo co tydzień; taka częstotliwość palenia jest bliska tej, którą w badaniach uznawano już za nawrót,
• lek jest stosowany zgodnie z zaleceniami, a silna ochota na papierosa nie słabnie,
• do ponownego zapalenia papierosa dochodzi w podobny sposób przy kolejnej próbie rzucenia palenia z tym samym lekiem.

Lekarz może zmienić lek albo jego postać, zaplanować powtórzenie kuracji cytyzyną po wymaganej przerwie w leczeniu albo zaproponować wsparcie psychologa. Przegląd Cochrane zestawił wyniki 65 badań z udziałem osób przyjmujących leki wspomagające rzucanie palenia. Po pół roku lub dłuższym czasie odsetek osób niepalących był wyższy w grupach, którym zapewniono więcej rozmów z doradcą osobiście lub przez telefon, niż w grupach z mniejszym wsparciem (RR 1,15). Odsetek niepalących był względnie wyższy o około 15%, co nie oznacza różnicy 15 punktów procentowych (17).

Lek kupiony w aptece bez konsultacji nie zawsze odpowiada potrzebom danej osoby. Jego dobór zależy od liczby wypalanych papierosów, chorób pacjenta i przyjmowanych przez niego leków, dlatego jeśli po rzuceniu palenia kilkakrotnie dochodzi do ponownego zapalenia papierosa, kolejną próbę lepiej zaplanować z lekarzem. W Naszym Gabinecie leczenie uzależnienia od nikotyny trwa 3 miesiące i zaczyna się od wywiadu medycznego. Po kwalifikacji lekarz wystawia e-receptę na dobrany lek, a moduł w aplikacji przypomina o dawkach, liczy dni bez papierosa i zawiera dziennik. Za dodatkową opłatą można także skorzystać z konsultacji z psychologiem.

O ochocie na papierosa, która wraca po kilku miesiącach bez palenia, piszemy w artykule kiedy przestaje się chcieć palić.

Kiedy po ponownym zapaleniu papierosa potrzebna jest pilna pomoc?

Obniżenie nastroju, któremu rzadko towarzyszą myśli samobójcze i próba samobójcza, może być objawem odstawienia nikotyny, także u osób, które nie przyjmują żadnego leku. Rzucanie palenia może też zaostrzyć istniejącą chorobę psychiczną, np. depresję. Jeśli po ponownym zapaleniu papierosa poczucie beznadziei nie mija, należy skonsultować się z lekarzem. Myśli o odebraniu sobie życia to sygnał, żeby od razu poszukać pomocy na szpitalnym oddziale ratunkowym albo w izbie przyjęć szpitala psychiatrycznego. Nie trzeba jechać samemu, można poprosić bliską osobę, żeby pojechała razem. Jak odróżnić spadek nastroju związany z odstawieniem nikotyny od depresji, opisujemy w tekście o nastroju po rzuceniu palenia.

Pilnej pomocy medycznej wymagają też objawy ciężkiego zatrucia nikotyną przy stosowaniu dużych dawek: słabe i niemiarowe tętno, trudności w oddychaniu, zapaść, uogólnione drgawki. Ten artykuł nie zastępuje konsultacji lekarskiej.

Najczęściej zadawane pytania

Czy po jednym papierosie trzeba zaczynać rzucanie palenia od nowa?

Po jednym papierosie nie trzeba zaczynać rzucania palenia od nowa ani wyznaczać nowej daty. Każda kolejna godzina bez papierosa jest kontynuacją tej samej próby rzucenia palenia, a najważniejsze jest, żeby nie zapalić drugiego. Po ponownym zapaleniu papierosa nie należy odstawiać leku bez konsultacji z lekarzem albo farmaceutą.

Czy podczas kuracji cytyzyną można zapalić jednego papierosa?

Podczas kuracji Desmoxanem lub Recigarem trzeba zrezygnować z palenia najpóźniej 5. dnia leczenia. Od dnia zaprzestania palenia nie należy już sięgać po papierosy, ponieważ może to nasilić działania niepożądane. Jeśli doszło do ponownego zapalenia papierosa, należy omówić dalsze leczenie z lekarzem lub farmaceutą. Nie należy samodzielnie zmieniać dawkowania ani dołączać plastra lub gumy nikotynowej. Jeśli leczenie nie przynosi oczekiwanych rezultatów, kurację należy przerwać.

Czy jeden papieros po latach niepalenia oznacza powrót nałogu?

Jeden papieros po latach niepalenia nie musi oznaczać powrotu nałogu, ale nie da się przewidzieć, u kogo ponowne zapalenie do niego doprowadzi. Niezbyt silna ochota na papierosa może pojawiać się od czasu do czasu nawet po miesiącach lub latach od rzucenia palenia (18). Badania nad ponownym zapaleniem papierosa dotyczą głównie pierwszych tygodni i miesięcy. Po latach niepalenia zalecenia pozostają takie same: nie zapalić drugiego papierosa, zapisać okoliczności ponownego zapalenia, a jeśli takie sytuacje się powtarzają, wrócić do leczenia.

Źródła

1. Garvey AJ, Bliss RE, Hitchcock JL, Heinold JW, Rosner B. Predictors of smoking relapse among self-quitters: a report from the Normative Aging Study. Addict Behav. 1992;17(4):367-377. PMID 1502970, DOI
2. West R, Hajek P, Stead L, Stapleton J. Outcome criteria in smoking cessation trials: proposal for a common standard. Addiction. 2005;100(3):299-303. PMID 15733243, DOI
3. Hughes JR, Keely JP, Niaura RS i wsp. Measures of abstinence in clinical trials: issues and recommendations. Nicotine Tob Res. 2003;5(1):13-25. PMID 12745503
4. Kenford SL, Fiore MC, Jorenby DE i wsp. Predicting smoking cessation. Who will quit with and without the nicotine patch. JAMA. 1994;271(8):589-594. PMID 8301790, DOI
5. Hughes JR, Keely J, Naud S. Shape of the relapse curve and long-term abstinence among untreated smokers. Addiction. 2004;99(1):29-38. PMID 14678060, DOI
6. Shiffman S, Ferguson SG, Gwaltney CJ. Immediate hedonic response to smoking lapses: relationship to smoking relapse, and effects of nicotine replacement therapy. Psychopharmacology (Berl). 2006;184(3-4):608-618. PMID 16283258, DOI
7. Shiffman S, Hickcox M, Paty JA i wsp. Progression from a smoking lapse to relapse: prediction from abstinence violation effects, nicotine dependence, and lapse characteristics. J Consult Clin Psychol. 1996;64(5):993-1002. PMID 8916628, DOI
8. Shiffman S, Paty JA, Gnys M, Kassel JA, Hickcox M. First lapses to smoking: within-subjects analysis of real-time reports. J Consult Clin Psychol. 1996;64(2):366-379. PMID 8871421, DOI
9. Charakterystyka Produktu Leczniczego Desmoxan 1,5 mg, tabletki (zmiana tekstu 31.10.2025). Rejestr Produktów Leczniczych
10. Charakterystyka Produktu Leczniczego Recigar 1,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych
11. Ferguson SG, Gitchell JG, Shiffman S. Continuing to wear nicotine patches after smoking lapses promotes recovery of abstinence. Addiction. 2012;107(7):1349-1353. PMID 22276996, DOI
12. Shiffman S, Scharf DM, Shadel WG i wsp. Analyzing milestones in smoking cessation: illustration in a nicotine patch trial in adult smokers. J Consult Clin Psychol. 2006;74(2):276-285. PMID 16649872, DOI
13. Charakterystyka Produktu Leczniczego NiQuitin Przezroczysty 21 mg/24 h, system transdermalny. Rejestr Produktów Leczniczych
14. Charakterystyka Produktu Leczniczego Nicorette Invisipatch (zmiana tekstu 10.03.2026). Rejestr Produktów Leczniczych
15. Dermody SS, Shiffman S. The time-varying effect of alcohol use on cigarette smoking relapse risk. Addict Behav. 2019;102:106192. PMID 31726424, DOI
16. Livingstone-Banks J, Norris E, Hartmann-Boyce J i wsp. Relapse prevention interventions for smoking cessation. Cochrane Database Syst Rev. 2019;(10):CD003999. PMID 31684681, DOI
17. Hartmann-Boyce J, Hong B, Livingstone-Banks J, Wheat H, Fanshawe TR. Additional behavioural support as an adjunct to pharmacotherapy for smoking cessation. Cochrane Database Syst Rev. 2019;6(6):CD009670. PMID 31166007, DOI
18. National Cancer Institute. Handling Nicotine Withdrawal and Triggers When You Decide To Quit Tobacco (aktualizacja 03.01.2022). cancer.gov