Leczenie uzależnienia od nikotyny Bydgoszcz

Na pierwszą wizytę lekarską nie potrzeba skierowania. Przychodnia Nasz Gabinet w Bydgoszczy przy ul. Augusta Cieszkowskiego 5 jest otwarta w każdy dzień tygodnia, od 8:00 do 20:00. Za wizytę pacjent płaci 250 zł, niezależnie od tego, czy przychodzi do gabinetu, czy łączy się z lekarzem online. Wizyta online pozwala leczyć się bez dojazdów także mieszkańcom Torunia, Inowrocławia, Świecia i Nakła nad Notecią.

Lekarz dowiaduje się od pacjenta, jak długo pali, ile papierosów wypala dziennie, na jakie choroby się leczy i jakie leki bierze na stałe. Na tej podstawie rozpoznaje uzależnienie od nikotyny, czyli nikotynizm, i decyduje, czy pacjent potrzebuje leku na rzucenie palenia. Jeśli tak, wybiera lek i ustala dawkowanie. Razem z pacjentem wyznacza dzień rzucenia palenia i termin kolejnej wizyty.

Sesje terapii uzależnień odbywają się przez internet, a za każdą pacjent płaci 250 zł. Pacjent omawia na nich chwile, w których najczęściej sięgał po papierosa, i układa plan, co zrobi w takiej chwili zamiast zapalić. Liczbę sesji ustalamy razem z pacjentem. Jeśli pacjent jest także uzależniony od alkoholu albo innej substancji, oba uzależnienia leczymy równolegle w ramach terapii uzależnień w Bydgoszczy.

W mózgu nikotyna łączy się z receptorami nikotynowymi. To miejsca na komórkach nerwowych, które na co dzień odbierają sygnały przekazywane przez acetylocholinę, jeden z przekaźników w układzie nerwowym. U osoby, która pali codziennie, nikotyna pobudza te receptory przez większą część doby, a mózg przystosowuje się do tego między innymi zwiększeniem ich liczby. Po ostatnim papierosie ta zmiana nie znika od razu.

W amerykańskim badaniu z 2009 roku sprawdzono, jak długo się utrzymuje. U 19 osób, które przestały palić, liczbę dostępnych receptorów nikotynowych mierzono w badaniu obrazowym mózgu, u części z nich kilka razy w kolejnych tygodniach. Wyniki porównano z wynikami 20 osób w podobnym wieku, które nie paliły. Tydzień po ostatnim papierosie receptorów było wyraźnie więcej niż u osób niepalących. Według autorów ta różnica utrzymywała się do około miesiąca, a po 6 do 12 tygodniach liczba receptorów była już taka jak u osób niepalących. U badanych, którzy po 4 tygodniach mieli więcej receptorów w jednej z ocenianych części mózgu, głód nikotynowy był silniejszy.

Badanie objęło niewiele osób, więc jego wyniki wymagają potwierdzenia. Sugeruje jednak, że zmiany w mózgu nie cofają się w ciągu kilku dni. Objawy odstawienia nikotyny, takie jak rozdrażnienie, niepokój i trudności ze skupieniem uwagi, są najsilniejsze w pierwszym tygodniu bez papierosa. Lek na rzucenie palenia łagodzi je właśnie w tym okresie, a terapeuta uzależnień pomaga pacjentowi zaplanować pierwsze tygodnie bez palenia.

Po zaciągnięciu się dymem stężenie nikotyny we krwi rośnie gwałtownie. Leki z nikotyną podnoszą je wolniej i do niższego poziomu, a cytyzyna w ogóle nie zawiera nikotyny. Cytyzyna i wszystkie postacie nikotyny, czyli plastry, gumy do żucia, aerozol do stosowania w jamie ustnej i tabletki do ssania, są w aptekach dostępne bez recepty. Cochrane to międzynarodowa sieć naukowców, którzy zbierają wyniki badań klinicznych i sprawdzają, na ile są wiarygodne. W przeglądzie tej sieci z 2023 roku leki na rzucenie palenia porównano na podstawie 319 badań.

Skuteczność leków w przeglądzie Cochrane oceniano na podstawie niepalenia po co najmniej sześciu miesiącach. Podane różnice wynikają z porównania leczenia z placebo lub brakiem leku.

Jak działa cytyzyna?

Desmoxan, Tabex i Recigar zawierają cytyzynę, alkaloid pochodzenia roślinnego. Cytyzyna przyłącza się do receptorów nikotynowych i pobudza je słabiej niż nikotyna, dzięki czemu łagodzi objawy odstawienia. Zajmując te receptory, osłabia też działanie nikotyny z papierosa zapalonego w trakcie kuracji. Po połknięciu tabletki cytyzyna osiąga najwyższe stężenie we krwi średnio po niecałej godzinie, a okres półtrwania, czyli czas, w którym organizm usuwa połowę leku, wynosi około 4 godzin.

Od 1. do 3. dnia pacjent połyka tabletkę co 2 godziny, łącznie najwyżej 6 na dobę. Potem odstępy między tabletkami się wydłużają, a w ostatnich dniach 25-dniowej kuracji wystarczają 1 lub 2 tabletki na dobę. Pacjent przestaje palić najpóźniej 5. dnia. Z cytyzyną palenie rzuciło 7 osób więcej na każde 100 leczonych niż przy placebo albo bez leku. Pełna kuracja cytyzyną kosztowała we wrześniu 2026 roku od około 40 do 78 zł. Cytyzyny nie mogą przyjmować kobiety w ciąży ani karmiące piersią. Lekarz nie wybierze jej także wtedy, gdy od zawału serca albo udaru mózgu minęło niewiele czasu, ani przy niestabilnej dławicy piersiowej i istotnych zaburzeniach rytmu serca.

Jak działa plaster z nikotyną?

Plaster oddaje nikotynę przez skórę powoli i bez gwałtownych skoków stężenia. Przy plastrze NiQuitin Przezroczysty 21 mg na dobę stężenie nikotyny we krwi ustala się po naklejeniu drugiego plastra. Jest wtedy ponad dwa razy niższe niż średnio w czasie półgodzinnego palenia papierosów. Plaster Nicorette Invisipatch pacjent nosi od przebudzenia do pójścia spać, a najwięcej nikotyny jest we krwi około 9 godzin po jego naklejeniu.

Dlatego plaster łagodzi objawy odstawienia przez cały dzień, ale nie pomoże w kilka minut, gdy nagle przyjdzie ochota na papierosa. Z samym plastrem palenie rzuciły 2 osoby więcej na każde 100 niż bez leku. Plastry NiQuitin na całą, dziesięciotygodniową kurację oznaczały we wrześniu 2026 roku wydatek od około 606 do 930 zł.

Jak działają guma, aerozol i tabletki do ssania?

Z gumy, aerozolu i tabletek do ssania nikotyna wchłania się przez błonę śluzową jamy ustnej, dlatego działa szybciej niż z plastra. Po dawce 2 mg aerozolu Nicorette Spray najwięcej nikotyny jest we krwi po około 13 minutach. Tabletka do ssania NiQuitin MINI rozpuszcza się w ustach zwykle w ciągu 10 minut. Przy gumie Nicorette Classic Gum najwyższe stężenie nikotyny pojawia się 5 do 10 minut po zakończeniu żucia. Pacjent sięga po te leki, gdy przychodzi ochota na papierosa.

Dla szybko działających postaci nikotyny łączny wynik wynosił około 3 dodatkowe osoby niepalące na 100 w porównaniu z placebo lub brakiem leku. Lekarz może też połączyć plaster z gumą, aerozolem albo tabletkami do ssania. W przeglądzie takie połączenie okazało się tylko trochę mniej skuteczne od cytyzyny, ale autorzy nie mieli pewności, czy ta różnica nie jest przypadkowa. Guma 4 mg w opakowaniu po 105 sztuk kosztowała we wrześniu 2026 roku od 78 do 100 zł. Za aerozol zawierający 150 dawek płaciło się mniej, od 62 do 85 zł.

Czy wareniklina i bupropion są dostępne w Polsce?

Champix zawiera wareniklinę, która podobnie jak cytyzyna działa na receptory nikotynowe. Zyban zawiera bupropion, należący do leków przeciwdepresyjnych. W przeglądzie z warenikliną palenie rzuciło 8 osób więcej na 100, a z bupropionem 3 osoby więcej. Oba leki wydaje się tylko na receptę. Champixu we wrześniu 2026 roku nie było w żadnej ze sprawdzonych przez nas aptek, a Zyban od grudnia 2023 roku nie ma ważnego pozwolenia na dopuszczenie do obrotu. Lekarz w Bydgoszczy wybiera więc zwykle między cytyzyną a lekami z nikotyną.

Palenie zwiększa ryzyko zaćmy, czyli zmętnienia soczewki oka, które leczy się operacyjnie. W szwedzkim badaniu przez 12 lat obserwowano 44 371 mężczyzn w wieku od 45 do 79 lat. Mężczyźni, którzy wypalali ponad 15 papierosów dziennie, byli operowani z powodu zaćmy o 42 procent częściej niż mężczyźni, którzy nigdy nie palili. Im więcej ktoś palił, tym większe było to ryzyko.

U mężczyzn, którzy rzucili palenie, ryzyko operacji zaćmy malało z upływem lat. Nawet po ponad 20 latach od ostatniego papierosa było jednak wciąż większe niż u osób niepalących. U byłych palaczy wypalających dawniej ponad 15 papierosów dziennie było większe o 21 procent, a u tych, którzy palili najwyżej 15 papierosów dziennie, o 13 procent. U osób palących mniej ryzyko zaczynało spadać wcześniej.

Zwyrodnienie plamki związane z wiekiem uszkadza środkową część siatkówki, dzięki której widzimy szczegóły, na przykład litery podczas czytania. W brytyjskim badaniu porównano 435 osób z zaawansowaną postacią tej choroby z 280 osobami bez niej. Ryzyko rosło wraz z liczbą wypalonych papierosów. U osób, które w ciągu życia wypaliły tyle papierosów, ile daje paczka dziennie przez ponad 40 lat, było prawie trzy razy większe niż u osób niepalących. U osób, które nie paliły od ponad 20 lat, ryzyko było podobne jak u osób, które nigdy nie paliły.

W aplikacji Nasz Gabinet zapisujemy plan leczenia ustalony z lekarzem: nazwę leku, dawki i godziny ich przyjmowania. O każdej tabletce cytyzyny i o naklejeniu plastra aplikacja przypomina powiadomieniem. Przyjęcie jednej dawki dziennie, losowanej przez aplikację, pacjent nagrywa telefonem. Przyjęcie pozostałych dawek zaznacza jednym dotknięciem.

Gumę, aerozol i tabletki do ssania pacjent stosuje wtedy, gdy przychodzi ochota na papierosa, więc nie mają stałych godzin. Każde ich użycie zaznacza w aplikacji, bez nagrywania. Aplikacja sumuje je w ciągu dnia i pokazuje ich liczbę obok limitu dobowego z planu leczenia, na przykład 15 gum na dobę. Personel medyczny widzi w aplikacji, które dawki pacjent przyjął i ile razy sięgał po gumę albo aerozol.

Za samą aplikację pacjent nie płaci, płatny jest program leczenia, do którego daje ona dostęp. Zapraszamy do przychodni przy ul. Cieszkowskiego 5 albo do rozmowy przez telefon. Z naszą pomocą pacjent kupi dostęp do programu, a aplikację zainstalujemy razem z nim i od razu uzupełnimy w niej jego plan leczenia.

• Nie stosujemy terapii awersyjnej. Łączy ona palenie z czymś nieprzyjemnym, żeby zniechęcić do papierosów, a najczęściej badaną jej formą jest szybkie zaciąganie się dymem, aż palenie stanie się przykre. Przegląd 25 badań nad takimi metodami wykazał, że większość z nich prowadzono z poważnymi błędami. Jedyne badanie, w którym niepalenie potwierdzano badaniem laboratoryjnym, nie wykazało korzyści. Autorzy przeglądu uznali, że dowody nie pozwalają ocenić skuteczności szybkiego palenia, a łagodniejsze metody awersyjne nie okazały się skuteczne.
• Nie zalecamy preparatów z lobeliną, czyli alkaloidem z rośliny lobelii, który działa na receptory nikotynowe. W przeglądzie badań z 2012 roku nie znaleziono ani jednego badania, które sprawdzałoby, czy osoby przyjmujące lobelinę nie palą po co najmniej pół roku. W dużym badaniu z krótkim okresem obserwacji nie wykazano, żeby lobelina pomagała rzucić palenie.

Palenie zwiększa ryzyko złamań kości. W zestawieniu 10 badań z udziałem 59 232 osób z kilku krajów osoby palące miały o 25 procent większe ryzyko złamania jakiejkolwiek kości niż osoby niepalące. Ryzyko złamania szyjki kości udowej było u nich większe o 84 procent. W amerykańskim badaniu 116 229 pielęgniarek, obserwowanych do 12 lat, ryzyko złamania szyjki kości udowej zmalało u kobiet, które rzuciły palenie, dopiero po 10 latach. Było wtedy o około 30 procent mniejsze niż u kobiet, które nadal paliły. Na ten efekt trzeba czekać latami, dlatego im wcześniej ktoś rzuci palenie, tym lepiej.

W Bydgoszczy przez całą kurację pacjenta wspierają lekarz, terapeuta uzależnień i aplikacja. Lekarz dobiera lek i sprawdza, czy pacjent dobrze go znosi. Terapeuta uzależnień ćwiczy z pacjentem, co zrobić, gdy ochota na papierosa wraca, a aplikacja pilnuje godzin przyjmowania leku. Jeśli lek wywołuje dolegliwości albo głód nikotynowy nie słabnie, pacjent nie czeka do umówionego terminu. Może przyjść wcześniej do gabinetu przy ul. Cieszkowskiego 5 albo połączyć się z lekarzem online, w każdy dzień tygodnia.