Leczenie otyłości

Otyłość jest chorobą przewlekłą, wpisaną do klasyfikacji WHO pod kodem E66. Według pomiarów NFZ choruje na nią 28 procent dorosłych Polaków, a po samej diecie waga wraca u większości z nich, bo organizm obniża przemianę materii i nasila apetyt. Dlatego leczenie łączy dziś lek na receptę, najczęściej z grupy analogów GLP-1, z jadłospisem od dietetyka i pracą nad zajadaniem emocji, a przy BMI od 40 rozważa się operację bariatryczną. Poniżej wyjaśniamy, jak rozpoznaje się otyłość po BMI i obwodzie talii, czym różnią się leki zarejestrowane w Polsce, ile kosztują i jakie mają skutki uboczne, co dzieje się z wagą po ich odstawieniu i kiedy potrzebna jest operacja.

Godziny otwarcia:Pon - Nie: 8:00 - 20:00

Leczenie otyłości - Nasz Gabinet

Program Leczenia Otyłości

6 miesięcy leczenia pod opieką lekarza i psychologa – 1 799 zł

Program Leczenia Otyłości w Nasz Gabinet to 6 miesięcy opieki prowadzonej online, połączonej z regularnym monitoringiem efektów terapii w aplikacji. Lekarz kwalifikuje Cię do leczenia, dobiera odpowiedni lek i monitoruje jego działanie. W trakcie programu możesz otrzymywać kolejne e-recepty, a jeśli będzie taka potrzeba – lekarz może skorygować dawkę lub zmienić stosowany preparat. Dodatkowym elementem programu są 2 konsultacje psychologiczne, które pomagają przejść przez trudności pojawiające się w trakcie leczenia i zmiany dotychczasowych nawyków.

Co obejmuje program?

W cenie otrzymujesz:

  • pierwszą 30-minutową konsultację lekarską online,
  • kwalifikację do leczenia,
  • analizę wyników badań,
  • ocenę BMI, obwodu talii i pozostałych pomiarów,
  • analizę chorób i przyjmowanych leków,
  • indywidualny dobór farmakoterapii,
  • comiesięczną ocenę wyników przez lekarza,
  • e-recepty wystawiane w ramach programu,
  • możliwość korekty dawki lub zmiany leku,
  • 2 konsultacje psychologiczne online po 40–50 minut,
  • monitoring masy ciała, pomiarów i efektów terapii,
  • wsparcie asystenta AI,
  • podsumowującą konsultację lekarską po 6 miesiącach.

Jak wygląda program leczenia miesiąc po miesiącu?

  1. START

    Konsultacja lekarska online – 30 minut

    Lekarz przeprowadza wywiad, analizuje BMI, obwód talii, pozostałe pomiary, choroby, przyjmowane leki oraz wyniki badań. Wspólnie ustalacie cel leczenia.

    Jeżeli nie ma przeciwwskazań i kwalifikujesz się do farmakoterapii, lekarz dobiera odpowiedni lek i wystawia e-receptę.

  2. PO 1. MIESIĄCU

    Konsultacja psychologiczna + ocena lekarska

    Odbywasz pierwszą konsultację z psychologiem, który wspiera Cię w ewentualnych trudnościach pojawiających się podczas leczenia.

    Lekarz ocenia tolerancję leku oraz wyniki zgromadzone w aplikacji. W razie potrzeby może skorygować dawkę lub zmienić lek i wystawia kolejną e-receptę.

  3. PO 2. MIESIĄCU

    Ocena przebiegu leczenia

    Lekarz analizuje wyniki i pomiary dostępne w aplikacji oraz ocenia, jak przebiega terapia.

    Jeżeli jest taka potrzeba, może zmodyfikować dawkę lub zastosowany lek i wystawia kolejną e-receptę.

  4. PO 3. MIESIĄCU

    Druga konsultacja psychologiczna + ocena efektów leczenia

    Ponownie spotykasz się online z psychologiem.

    Lekarz analizuje dotychczasowe efekty terapii, zmianę masy ciała i pozostałe wyniki. W razie potrzeby koryguje dawkowanie i wystawia kolejną e-receptę.

  5. PO 4. MIESIĄCU

    Kontrola efektów terapii

    Lekarz analizuje masę ciała, pomiary i pozostałe wyniki z aplikacji oraz ocenia efekty leczenia. Jeżeli jest taka potrzeba, modyfikuje dawkowanie i wystawia kolejną e-receptę.

  6. PO 5. MIESIĄCU

    Kolejna ocena przebiegu leczenia

    Lekarz ponownie analizuje wyniki z aplikacji i ocenia skuteczność leczenia.

    W razie potrzeby może skorygować dawkę leku.

  7. PO 6. MIESIĄCU

    Podsumowująca konsultacja lekarska – 30 minut

    Na zakończenie programu lekarz podsumowuje efekty całego leczenia i wspólnie z Tobą omawia dalsze kroki.

Aplikacja, która prowadzi Cię przez leczenie

Aplikacja Nasz Gabinet prowadzi Cię przez cały program i pomaga regularnie monitorować postępy:

  • przypomina o cotygodniowym ważeniu i pomiarach,
  • przypomina o wykonaniu zastrzyku i nagraniu krótkiego filmu, który weryfikuje nasz zespół,
  • pozwala na bieżąco uzupełniać wyniki i śledzić postępy,
  • daje możliwość samodzielnego wyboru dogodnego terminu konsultacji z lekarzem lub psychologiem w miesiącu, w którym dana konsultacja Ci przysługuje.

Aplikacja jest narzędziem programu, nie wyrobem medycznym: nie dobiera leków ani dawek, a decyzje o leczeniu podejmuje lekarz poradni. Cena programu nie obejmuje leku kupowanego w aptece.

Jakie badania wykonać przed pierwszą konsultacją?

Badania wymagane

Bez ich wyników lekarz nie będzie mógł dobrać odpowiedniego leczenia farmakologicznego:

  • glukoza na czczo,
  • hemoglobina glikowana – HbA1c,
  • lipidogram – cholesterol całkowity, LDL, HDL i triglicerydy,
  • TSH,
  • kreatynina z eGFR.

Badania zalecane

Nie są obowiązkowe, ale dostarczają lekarzowi dodatkowych informacji o Twoim stanie zdrowia:

  • kwas moczowy,
  • ALT i AST,
  • morfologia krwi,
  • badanie ogólne moczu.

Najlepiej wykonać badania przed pierwszą konsultacją lekarską, aby lekarz mógł od razu przeanalizować wyniki i – jeżeli nie ma przeciwwskazań – dobrać odpowiednie leczenie.

Co po 6 miesiącach?

Podczas konsultacji podsumowującej lekarz ocenia efekty dotychczasowego leczenia i wspólnie z Tobą ustala, jakie powinny być dalsze kroki.

Jeśli chcesz kontynuować farmakoterapię, możesz skorzystać z:

Pakiet kontynuacyjny – 3 miesiące

350 zł

W ramach pakietu lekarz co miesiąc ocenia Twoje wyniki i wystawia kolejną e-receptę.

Koszt leków nie jest wliczony w cenę pakietu.

NIEZBĘDNE INFORMACJE

Co pacjent powinien wiedzieć o leczeniu otyłości w Polsce przed pierwszą wizytą

Czy otyłość jest chorobą i dlaczego sama dieta jej nie leczy

Tak, otyłość jest chorobą przewlekłą, wpisaną do klasyfikacji WHO ICD-10 pod kodem E66, a Polskie Towarzystwo Leczenia Otyłości (PTLO) w zaleceniach klinicznych z 2024 roku opisuje ją jako chorobę, która sama nie ustępuje, a po przerwie w leczeniu wraca. Skoro to choroba przewlekła, leczy się ją jak nadciśnienie: zamiast jednorazowej diety lekarz stawia rozpoznanie, wyznacza cel, przepisuje lek i rozkłada kontrole na lata. Według WHO w 2022 roku chorowało na nią 890 milionów dorosłych na świecie.

Choroba bierze się z układu, który reguluje apetyt. Jelita wydzielają po posiłku hormon GLP-1, a tkanka tłuszczowa stale wydziela leptynę; oba hormony przekazują mózgowi sygnał sytości. U chorego ten sygnał jest osłabiony, uczucie sytości pojawia się później i szybciej mija. Kiedy taka osoba ogranicza jedzenie, organizm reaguje jak na głód: obniża tempo przemiany materii i nasila apetyt. Dlatego po większości diet waga wraca do poprzedniego poziomu, a często go przekracza. Za ten mechanizm odpowiada fizjologia, nie charakter pacjenta, i właśnie na nią działają leki opisane niżej.

PTLO wylicza ponad 200 chorób, do których prowadzi nadmiar tkanki tłuszczowej, przede wszystkim trzewnej, czyli otaczającej narządy w brzuchu: cukrzycę typu 2, nadciśnienie, zaburzenia lipidowe, stłuszczenie wątroby, bezdech senny, chorobę zwyrodnieniową kolan i bioder, niektóre nowotwory. Spadek masy ciała o 5 do 10 procent poprawia ich przebieg, dlatego lekarz na początek wyznacza właśnie taki cel, a nie powrót do wagi sprzed dwudziestu lat.

Ilu dorosłych Polaków ma nadwagę albo otyłość według danych NFZ

Według analizy NFZ z marca 2025 roku, opartej na pomiarach 3,4 miliona dorosłych pacjentów w przychodniach POZ, 35 procent dorosłych ma nadwagę, a 28 procent choruje na otyłość. Nadwagę albo otyłość ma 70 procent mężczyzn w wieku od 18 do 64 lat i 51 procent kobiet w tym wieku; po 65. roku życia odpowiednio 78 i 72 procent. Na wsi nadwagę albo otyłość ma niemal 66 procent dorosłych.

Różnice między miastami są niewielkie. Z danych NFZ przytoczonych przez „Rzeczpospolitą” wynika, że najwyższy odsetek dorosłych z nadwagą albo otyłością mają Gorzów Wielkopolski (64 procent), Białystok (62,8) i Olsztyn (62,2), a najniższy Poznań (55,8), Kraków (57,5) i Wrocław (58,3). Nawet w Poznaniu, gdzie odsetek jest najniższy, więcej niż co drugi dorosły ma nadwagę albo otyłość.

NFZ w raporcie „Otyłość i jej konsekwencje” prognozuje, że w 2035 roku na otyłość będzie chorować ponad 35 procent dorosłych mężczyzn i ponad 25 procent kobiet. Refundacja leczenia samych powikłań (cukrzycy typu 2, chorób pęcherzyka żółciowego, zaburzeń lipidowych, bezdechu, zwyrodnienia kolan i stłuszczenia wątroby) wzrosła z 1,2 miliarda złotych w 2014 roku do 4,2 miliarda w 2024 roku. Najwyższa Izba Kontroli oceniła w 2024 roku, że system ochrony zdrowia nie radzi sobie z profilaktyką i leczeniem otyłości: liczba chorych rośnie, a kolejki do poradni się wydłużają.

Jak obliczyć BMI, od jakiej wartości zaczyna się otyłość i dlaczego mierzy się też obwód talii

Otyłość zaczyna się od BMI 30, nadwaga od 25. BMI to masa ciała w kilogramach podzielona przez wzrost w metrach podniesiony do kwadratu; kobieta o wzroście 165 cm przekracza próg nadwagi przy 68 kg, a próg otyłości przy 82 kg. PTLO dzieli otyłość na trzy stopnie: stopień I od BMI 30, II od 35, III od 40. Progi są takie same dla kobiet i mężczyzn w każdym wieku, ale u osób po 65. roku życia i u sportowców BMI wprowadza w błąd, bo nie odróżnia tłuszczu od mięśni ani od wody.

Dlatego mierzy się też obwód talii. Według kryteriów Międzynarodowej Federacji Diabetologicznej, które przyjęło PTLO, obwód od 80 cm u kobiet i od 94 cm u mężczyzn oznacza otyłość brzuszną, niezależnie od BMI. Tłuszcz trzewny otacza wątrobę i trzustkę, wydziela substancje zapalne i osłabia działanie insuliny; szkodzi bardziej niż tłuszcz pod skórą na biodrach. Osobę z BMI 26 i talią 100 cm lekarz uzna za chorą, choć według samego BMI ma ona tylko nadwagę.

Czy otyłość leczy obesitolog, internista, diabetolog czy dietetyk

Leki na otyłość przepisuje lekarz, najczęściej internista, diabetolog albo endokrynolog. Obesitologia nie jest w Polsce specjalizacją lekarską; obesitolog to lekarz dowolnej specjalności, który zdał egzamin certyfikacyjny PTLO. Dietetyk i psychodietetyk nie przepisują leków ani nie zlecają badań, ale bez dietetyka i psychodietetyka pacjent rzadko utrzymuje efekt po odstawieniu leku. W ramach NFZ otyłość leczą poradnie chorób metabolicznych i diabetologiczne, do których kieruje lekarz rodzinny; prywatnie pacjent umawia się do lekarza bez skierowania.

Z czego składa się leczenie otyłości według PTLO i dlaczego trwa co najmniej rok

Leczenie otyłości opiera się na czterech filarach: zmianie sposobu jedzenia, aktywności fizycznej, wsparciu psychologicznym i farmakoterapii, a w otyłości II i III stopnia także na chirurgii bariatrycznej. PTLO zaleca jeść o 500 do 750 kcal dziennie mniej, niż wynosi zapotrzebowanie organizmu, oraz 150 do 300 minut umiarkowanego wysiłku tygodniowo, do tego trening siłowy. Lek nie zastępuje pierwszych trzech filarów; dzięki niemu pacjent może je utrzymać, bo przestaje walczyć z głodem.

W pierwszym etapie pacjent ma schudnąć 5 do 10 procent w ciągu 3 do 6 miesięcy, a chory na cukrzycę typu 2 o 7 do 15 procent. Dla pacjenta ważącego 100 kg to 5 do 10 kg. Tyle wystarcza, żeby spadło ciśnienie, poprawiły się cukier i lipidy we krwi, a wątroba zaczęła się odtłuszczać. Kolejne cele lekarz ustala, gdy pacjent osiągnie pierwszy.

PTLO podaje, że leczenie krótsze niż 6 miesięcy nie utrwala efektu, a najlepiej, żeby trwało 12 miesięcy lub dłużej, bo dopiero po takim czasie organizm przyzwyczaja się do nowych nawyków i niższej masy ciała. W praktyce, dopóki dawka leku rośnie, pacjent przychodzi do lekarza co 4 tygodnie, potem co kilka miesięcy, a między kontrolami lekarskimi chodzi do dietetyka. Po roku lekarz i pacjent decydują, czy lek zostaje na stałe, czy odstawiać go stopniowo.

Które leki na otyłość są zarejestrowane w Polsce i czym różnią się od siebie

W Polsce zarejestrowane są trzy leki w zastrzykach (semaglutyd, tirzepatyd i liraglutyd) i dwa w tabletkach (naltrekson z bupropionem i orlistat). Wszystkie są na receptę, tylko orlistat w niższej dawce można kupić bez recepty. PTLO zaleca farmakoterapię, gdy dieta i ruch nie dały efektu: pacjentom z BMI od 30, a przy BMI od 27 tym, którzy mają już chorobę wywołaną otyłością. Lek włącza się od najniższej dawki i zwiększa co kilka tygodni.

Trzy leki w zastrzykach to analogi GLP-1, czyli cząsteczki naśladujące jelitowy hormon sytości. Spowalniają opróżnianie żołądka, więc posiłek syci dłużej, i wzmacniają w mózgu sygnał sytości, dlatego pacjent je mniej i nie chodzi głodny. Tirzepatyd pobudza dodatkowo receptor drugiego hormonu jelitowego, GIP, i po nim pacjenci chudną najbardziej. Semaglutyd i tirzepatyd podaje się raz w tygodniu, liraglutyd codziennie.

SubstancjaNazwa handlowaPodanieSkuteczność w badaniuCena za miesiąc
semaglutyd 2,4 mg
Wegovy, otyłość; Ozempic i Rybelsus tylko cukrzyca typu 2
zastrzyk raz w tygodniu
STEP 1: spadek masy ciała o 14,9%, na placebo o 2,4%, po 68 tygodniach
550 do 890 zł
tirzepatyd do 15 mg
Mounjaro, otyłość i cukrzyca typu 2
zastrzyk raz w tygodniu
SURMOUNT-1: spadek masy ciała o 20,9%, na placebo o 3,1%, po 72 tygodniach
800 do 1900 zł
liraglutyd 3 mg
Saxenda, otyłość; Victoza tylko cukrzyca typu 2
zastrzyk codziennie
SCALE: spadek masy ciała o 8,0%, na placebo o 2,6%, po 56 tygodniach
500 do 1250 zł
naltrekson z bupropionem
Mysimba, otyłość
tabletki dwa razy dziennie
COR-I: spadek masy ciała o 6,1%, na placebo o 1,3%, po 56 tygodniach
370 do 600 zł
orlistat
Xenical, otyłość; niższa dawka bez recepty
tabletki do posiłków
spadek masy ciała o około 2 do 3 kg większy niż na placebo, po roku
160 do 350 zł

Skuteczność podajemy jako spadek masy ciała na leku wobec placebo. W otyłości NFZ nie refunduje żadnego z tych leków. Ceny sprawdziliśmy w aptekach we wrześniu 2026 roku. Przy Wegovy i Mounjaro dolna kwota to najniższa dawka z pierwszych tygodni, górna to dawka pełna. Przy Saxendzie, Mysimbie i Xenicalu podajemy rozrzut między aptekami przy pełnej dawce: to samo opakowanie Saxendy kosztuje w jednej aptece 320 zł, w innej 750 zł, a na dawkę 3 mg potrzeba pięciu penów miesięcznie. Liraglutyd ma już tańsze zamienniki, Plyzari i Polidię.

Dlaczego lekarz nie przepisuje Ozempicu na odchudzanie osobie bez cukrzycy

Ozempic, Wegovy i Rybelsus zawierają ten sam semaglutyd, ale według charakterystyki Ozempicu, czyli dokumentu rejestracyjnego leku, jest on zarejestrowany wyłącznie w cukrzycy typu 2, w dawkach do 2 mg, a Wegovy w otyłości, w dawce 2,4 mg, którą przebadano u osób bez cukrzycy w programie STEP. Lekarz, który przepisuje Ozempic na odchudzanie, wychodzi poza wskazania rejestracyjne: nie ma danych o bezpieczeństwie leku u osób bez cukrzycy, a gdy leku brakuje, zabiera go chorym na cukrzycę. Z tego powodu Ministerstwo Zdrowia wpisało Ozempic na listę leków zagrożonych brakiem dostępności. Mounjaro jest według charakterystyki zarejestrowane i w cukrzycy typu 2, i w otyłości, więc przy nim tego problemu nie ma.

O ile procent spada masa ciała na semaglutydzie i tirzepatydzie, a co dzieje się po odstawieniu leku

Po około 70 tygodniach leczenia pacjent na semaglutydzie traci średnio 15 procent masy ciała, a na tirzepatydzie 20 procent, czyli u osoby ważącej 100 kg 15 i 20 kg. W badaniu STEP 1 co drugi pacjent na semaglutydzie schudł co najmniej 15 procent, a co trzeci co najmniej 20 procent; w SURMOUNT-1 na najwyższej dawce tirzepatydu co drugi pacjent schudł co najmniej 20 procent.

Masa ciała spada najszybciej w pierwszym półroczu, a około 60. tygodnia przestaje spadać. Lek nie przestał działać. Mniejszy apetyt i wolniejsza przemiana materii równoważą się przy nowej wadze, która utrzymuje się, dopóki pacjent przyjmuje lek. Jeśli po 3 miesiącach na pełnej dawce pacjent stracił mniej niż 5 procent, według PTLO lek u niego nie działa i trzeba go zmienić: semaglutyd na tirzepatyd albo na lek o innym mechanizmie.

Po odstawieniu leku waga wraca. Uczestnicy STEP 1, obserwowani przez rok po odstawieniu semaglutydu w 68. tygodniu, przytyli w tym czasie z powrotem o dwie trzecie tego, co stracili, a wraz z kilogramami pogorszyły się znowu ciśnienie i cukier. Dlatego lekarz nie odstawia leku z dnia na dzień: czeka, aż waga się ustabilizuje, odstawia stopniowo, z gotowym planem dietetyka na czas bez leku. U części pacjentów lek zostaje na lata, tak jak lek na nadciśnienie.

Skutki uboczne i przeciwwskazania do stosowania analogów GLP-1

Najczęstsze skutki uboczne dotyczą przewodu pokarmowego. W charakterystyce Wegovy nudności, wymioty, biegunka i zaparcia występują bardzo często, czyli u co najmniej jednej osoby na dziesięć, głównie w tygodniu po zwiększeniu dawki; w badaniu STEP 1 z ich powodu przerwało leczenie 4,5 procent pacjentów. U większości chorych objawy słabną, gdy pacjent je mniejsze porcje, w dniu zastrzyku unika tłustych potraw, a lekarz wolniej zwiększa dawkę.

Rzadsze powikłania: ostre zapalenie trzustki zaczyna się od silnego bólu w górnej części brzucha, który promieniuje do pleców. Kamica żółciowa, stwierdzona u 1,6 procent pacjentów na semaglutydzie, objawia się bólem pod prawymi żebrami. Po uporczywych wymiotach organizm się odwadnia, a to obciąża nerki. W czerwcu 2025 roku Europejska Agencja Leków uznała niedokrwienne uszkodzenie nerwu wzrokowego (NAION) za bardzo rzadkie działanie niepożądane semaglutydu. Jeśli widzenie w jednym oku nagle się pogorszy, trzeba odstawić lek i pilnie zgłosić się do okulisty. Chorym na cukrzycę, którzy biorą insulinę albo pochodne sulfonylomocznika, grozi niedocukrzenie, więc lekarz zmniejsza dawki tych leków już wtedy, gdy włącza analog GLP-1.

Analogów GLP-1 nie stosuje się w ciąży i podczas karmienia piersią; semaglutyd trzeba odstawić co najmniej 2 miesiące przed planowanym poczęciem. Przeciwwskazaniem jest też przebyte zapalenie trzustki. U pacjentów z niewydolnością serca klasy NYHA IV oraz z ciężką niewydolnością nerek lub wątroby lekarz nie stosuje tych leków, bo producent nie ma danych o bezpieczeństwie leku w tych grupach chorych. Po 75. roku życia doświadczenie z nimi jest ograniczone, a liraglutydu producent w tym wieku nie zaleca. Kobieta, która bierze tabletki antykoncepcyjne i zaczyna przyjmować tirzepatyd, przez 4 tygodnie od pierwszej dawki i po każdym jej zwiększeniu zabezpiecza się dodatkowo, bo przy wolniejszym opróżnianiu żołądka tabletka gorzej się wchłania.

Dlaczego lek na otyłość kupuje się tylko w aptece

Główny Inspektor Farmaceutyczny wycofał 12 października 2023 roku sfałszowaną serię Ozempicu. W tym samym miesiącu w Austrii kilku pacjentów trafiło do szpitala z ciężkim niedocukrzeniem, bo w penach z nielegalnego obrotu zamiast semaglutydu była insulina. Nikt nie sprawdza czystości ani dawki fiolek sprzedawanych w internecie jako peptydy do celów badawczych. Lek na otyłość kupuje się legalnie tylko w aptece, na receptę od lekarza, który potem kontroluje zwiększanie dawki.

Po co dietetyk i psychodietetyk, skoro lek zmniejsza głód

Na leku pacjent je mniej, ale od samego leku nie zależy, czy traci tłuszcz, czy mięśnie. W badaniu STEP 1 zmierzono skład ciała: około 40 procent utraconych kilogramów to była beztłuszczowa masa ciała, głównie mięśnie. U osób, które jedzą za mało białka i się nie ruszają, ten odsetek jest wyższy, a po odstawieniu leku wraca wyłącznie tłuszcz. Pacjent na leku nie zje dużej porcji, więc dietetyk dzieli białko na 3 do 4 posiłków dziennie i ustala kolejność jedzenia: najpierw białko, potem warzywa, na końcu węglowodany i tłuszcz. Trening siłowy dwa razy w tygodniu chroni mięśnie skuteczniej niż samo chodzenie.

Analog GLP-1 tłumi głód fizyczny, ale nawyk zostaje: pacjent dalej je, kiedy jest zestresowany, znudzony albo zmęczony, i dalej podjada w nocy. Po odstawieniu leku apetyt wraca, a nawyk nigdzie nie zniknął. Psychodietetyk uczy pacjenta odróżniać głód fizyczny od emocjonalnego i ustala z nim, co robić, gdy przychodzi ochota na jedzenie bez głodu. Jeśli przyczyną objadania jest zaburzenie odżywiania, kieruje pacjenta na psychoterapię. Do psychodietetyka pacjent trafia już w trakcie leczenia lekiem, a nie dopiero po nim: dopóki lek tłumi głód, łatwiej mu wyćwiczyć nowe zachowania.

Jak otyłość prowadzi do cukrzycy typu 2 i czy po schudnięciu może się ona cofnąć

Cukrzyca typu 2 jest najczęstszym powikłaniem otyłości i w dużej mierze wynika z tego samego nadmiaru tłuszczu, który powoduje otyłość: tłuszcz trzewny osłabia działanie insuliny, więc trzustka wytwarza jej coraz więcej, aż w końcu nie jest w stanie wytworzyć tyle, ile organizm potrzebuje. Według zaleceń Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego stan przedcukrzycowy rozpoznaje się przy glukozie na czczo od 100 do 125 mg/dl albo hemoglobinie glikowanej (HbA1c) od 5,7 do 6,4 procent, a cukrzycę od 126 mg/dl w dwóch pomiarach albo od 6,5 procent HbA1c. Te dwa badania lekarz zleca każdemu pacjentowi z otyłością, zanim przepisze lek.

Sam spadek masy ciała może doprowadzić do remisji cukrzycy typu 2, czyli do prawidłowej hemoglobiny glikowanej bez leków przeciwcukrzycowych. W badaniu DiRECT lekarze rodzinni w Szkocji i Anglii prowadzili chorych, u których cukrzycę rozpoznano najwyżej 6 lat wcześniej, na bardzo niskokalorycznej diecie: po roku w remisji było 46 procent uczestników, a w grupie leczonej standardowo 4 procent. Im więcej kilogramów, tym częściej remisja: przy spadku poniżej 5 kg uzyskało ją 7 procent chorych, przy 10 do 15 kg 57 procent, a przy 15 kg i więcej 86 procent. Kiedy kilogramy wracają, wraca też cukrzyca. Po remisji pacjent zostaje pod kontrolą lekarza przez lata, tak samo jak przy samej otyłości.

U pacjenta, który ma obie choroby, analog GLP-1 leczy jedną i drugą, bo powstał jako lek na cukrzycę. NFZ refunduje semaglutyd w cukrzycy typu 2 tym pacjentom, którzy spełniają kryteria z obwieszczenia refundacyjnego, między innymi co do BMI i HbA1c; lekarz przepisuje wtedy preparat zarejestrowany do leczenia cukrzycy. Metformina zostaje, a dawkę insuliny albo pochodnej sulfonylomocznika lekarz zmniejsza od pierwszego tygodnia, żeby uniknąć niedocukrzenia.

Ile kalorii ma alkohol i czy semaglutyd zmniejsza ochotę na picie

Gram czystego alkoholu ma 7 kcal, więc dwa piwa po 0,5 l to około 440 kcal, czyli niemal cały dzienny deficyt zalecany przez PTLO. Wątroba najpierw rozkłada alkohol, a spalanie tłuszczu zatrzymuje się na kilka godzin. Alkohol zwiększa też apetyt na słone i tłuste jedzenie. Na analogu GLP-1 alkohol wchłania się wolniej, więc pacjent gorzej ocenia, ile wypił, i częściej ma po nim nudności. Kto pije regularnie, jest bardziej narażony na zapalenie trzustki, rzadkie powikłanie tych leków.

Wielu pacjentów zauważa, że na analogu GLP-1 ma mniejszą ochotę na alkohol, i to samo wyszło w badaniu klinicznym. W badaniu opublikowanym w 2025 roku w JAMA Psychiatry 48 osób z zaburzeniami używania alkoholu przyjmowało przez 9 tygodni semaglutyd albo placebo. U osób na semaglutydzie zmalał głód alkoholowy, a w dni, kiedy piły, wypijały mniej. To było małe badanie II fazy. Żaden analog GLP-1 nie ma rejestracji w leczeniu uzależnienia i lekarz nie przepisze go po to, żeby pacjent mniej pił. Jeśli picie wymyka się pacjentowi spod kontroli, alkoholizm leczy się osobno, ale można to robić w tym samym czasie co leczenie otyłości.

Co przy leczeniu otyłości pokrywa NFZ, a za co pacjent płaci prywatnie

Na NFZ wizyta u lekarza i badania są bezpłatne, ale lek na otyłość pacjent kupuje za pełną cenę tak samo jak prywatnie, bo żaden z pięciu zarejestrowanych leków nie jest refundowany w leczeniu otyłości. Do poradni chorób metabolicznych potrzebne jest skierowanie od lekarza rodzinnego, a w dużych miastach czeka się miesiącami. Według NIK kolejki z roku na rok się wydłużają, a publiczna ochrona zdrowia nie prowadzi osobnego programu dla dorosłych z otyłością. Program KOS-BAR (kompleksowa opieka: przygotowanie do operacji bariatrycznej i rok opieki po niej) zakończył pilotaż 30 czerwca 2026 roku i na razie nic go nie zastąpiło.

Prywatnie pacjent płaci za opiekę lekarską i omija kolejkę. Program leczenia otyłości w Nasz Gabinet kosztuje 1799 zł za 6 miesięcy. Obejmuje dwie konsultacje wideo z lekarzem, dwie z psychologiem i pięć kontroli lekarskich bez rozmowy, na podstawie danych w aplikacji. W cenie są również e-recepty wystawiane po każdej ocenie lekarza. Pacjent może wykonać badania bezpłatnie w swojej przychodni POZ, jeśli zleci je lekarz rodzinny. Wyniki pokazuje na konsultacji startowej.

Ile pacjent wydaje na sam lek w pierwszym roku leczenia

Przy cenach aptecznych z września 2026 roku rok leczenia semaglutydem kosztuje od około 6,6 do 10,7 tysiąca złotych, a tirzepatydem od około 9,6 do 22,8 tysiąca, zależnie od dawki. Najmniej pacjent płaci w pierwszych miesiącach, kiedy bierze najniższe dawki. Zniżkę na semaglutyd dostają wyłącznie chorzy na cukrzycę typu 2, którzy spełniają kryteria obwieszczenia Ministra Zdrowia. Jeśli lekarz wypisze lek ze zniżką pacjentowi bez cukrzycy, NFZ może odzyskać od niego nienależną refundację.

Przy jakim BMI rozważa się operację bariatryczną i co czeka pacjenta po zabiegu

Operację bariatryczną rozważa się przy BMI od 40, a przy BMI od 35 wtedy, gdy pacjent ma już cukrzycę typu 2, nadciśnienie, bezdech senny lub inną chorobę wywołaną otyłością. W obu przypadkach warunkiem jest wcześniejsze leczenie zachowawcze, czyli dieta i leki, które nie dały trwałego efektu. Zabieg polega na zmniejszeniu żołądka (rękawowa resekcja) albo ominięciu jego części i fragmentu jelita (wyłączenie żołądkowe, gastric bypass). Po operacji żołądek mieści kilkadziesiąt mililitrów, a pacjent traci zwykle 25 do 35 procent masy ciała w ciągu dwóch lat. NFZ refunduje operację na zwykłych zasadach, a na liście Towarzystwa Chirurgów Polskich jest 67 ośrodków bariatrycznych w kraju.

Ośrodek chirurgiczny wymaga dokumentów z wcześniejszego leczenia zachowawczego. Droga do operacji i tak prowadzi przez lekarza leczącego otyłość. Przez 3 do 6 miesięcy przed zabiegiem pacjent przyjmuje analog GLP-1 i jest na diecie, bo gdy schudnie o 5 do 10 procent, wątroba się zmniejsza, a ryzyko powikłań w trakcie operacji spada. Po zabiegu żelazo oraz witaminy B12 i D wchłaniają się gorzej już na stałe, dlatego pacjent do końca życia przyjmuje suplementy i kontroluje morfologię. Psychodietetyk pracuje z nim nad jedzeniem emocjonalnym, bo to częsty powód ponownego tycia kilka lat po operacji.

Jak wygląda program leczenia otyłości w Nasz Gabinet i ile kosztuje

W Nasz Gabinet otyłość leczymy w programie online, który trwa 6 miesięcy i kosztuje 1799 zł. Lekarz rozpoznaje chorobę po BMI i obwodzie talii, ocenia badania krwi, kwalifikuje do leczenia lekiem i po każdej ocenie wystawia e-receptę. Lek pacjent wykupuje w aptece, jego koszt nie jest wliczony w cenę programu. Jeśli pacjent spełnia kryteria PTLO i ma komplet wyników, po konsultacji startowej dostaje e-receptę na najniższą dawkę leku. Jeśli pacjent ma cukrzycę typu 2, leczymy obie choroby; jeśli pije ryzykownie, kierujemy go równolegle do naszej poradni uzależnień.

W cenie programu są dwie konsultacje wideo z lekarzem, dwie z psychologiem i pięć kontroli lekarskich bez rozmowy, na podstawie danych w aplikacji. Konsultacje wideo pacjent umawia w aplikacji Nasz Gabinet, a kolejne terminy liczymy od konsultacji startowej.

W cenie programu są także analiza wyników badań, monitoring masy ciała i efektów leczenia oraz wsparcie asystenta AI. E-recepty lekarz wystawia po comiesięcznej ocenie danych i wskazań do dalszego leczenia.

Między konsultacjami pacjent raz w tygodniu zapisuje w aplikacji masę ciała, a raz w miesiącu obwody ciała. Po każdym zastrzyku robi zdjęcie pena ze zużytą igłą, które sprawdza zespół medyczny. Lekarz widzi te wyniki przed każdą kontrolą. PTLO zaleca, żeby leczenie trwało rok lub dłużej. Po programie pacjent może kupić pakiet kontynuacyjny na 3 miesiące za 350 zł. Lekarz co miesiąc ocenia wyniki i wystawia e-receptę. Pakiet nie obejmuje konsultacji wideo.

Wszystkie konsultacje odbywają się online, więc program prowadzimy dla pacjentów z całej Polski. Przed konsultacją startową pacjent robi badania krwi w dowolnym laboratorium i mierzy w domu masę ciała, obwód talii i ciśnienie. Lekarz ocenia wywiad i wyniki, po czym decyduje, czy pacjent może leczyć się w programie. Na stronach miast opisujemy, jak wygląda leczenie otyłości we Wrocławiu, w Warszawie, w Łodzi, w Krakowie i w Katowicach.

Czego w Nasz Gabinet nie robimy w leczeniu otyłości

  • Nie sprzedajemy leków ani nie pośredniczymy w ich zakupie. Pacjent dostaje e-receptę i realizuje ją w dowolnej aptece.
  • Nie leczymy dzieci i młodzieży. Przyjmujemy wyłącznie pacjentów pełnoletnich; otyłość u dzieci leczą poradnie pediatryczne oraz poradnie endokrynologii dziecięcej.
  • Nie wykonujemy operacji bariatrycznych. Prowadzimy i dokumentujemy leczenie zachowawcze, przygotowujemy pacjenta do zabiegu i kierujemy go do ośrodka chirurgicznego.
PYTANIA I ODPOWIEDZI

Leczenie otyłości - FAQ

Tak, jeśli dieta i ruch nie przyniosły wcześniej trwałego efektu. PTLO zaleca leczenie lekiem przy BMI od 30, a przy BMI od 27 wtedy, gdy pacjent ma już chorobę wywołaną otyłością; podwyższony cholesterol, czyli zaburzenia lipidowe, należy do takich chorób. Lekarz sprawdzi jeszcze obwód talii, glukozę, hemoglobinę glikowaną, próby wątrobowe i leki przyjmowane na stałe; przy otyłości brzusznej lek dostaje także pacjent, którego BMI ledwo przekracza 27.
Lekarz może legalnie wystawić receptę na Ozempic osobie bez cukrzycy, ale wykracza wtedy poza wskazania rejestracyjne: lek jest zarejestrowany wyłącznie do leczenia cukrzycy typu 2, a jego dawka 2 mg nie była badana u osób z otyłością bez cukrzycy. Ten sam semaglutyd w dawce 2,4 mg jest zarejestrowany do leczenia otyłości pod nazwą Wegovy i to on był badany w programie STEP. Ministerstwo Zdrowia wpisało Ozempic na listę leków zagrożonych brakiem dostępności, żeby nie zabrakło go chorym na cukrzycę. Na otyłość lekarz przepisuje więc Wegovy, Mounjaro albo Saxendę, zawsze bez refundacji.
Miesięczna kuracja Wegovy kosztuje od około 550 do 890 zł, a Mounjaro od około 800 do 1900 zł, zależnie od dawki; w pierwszych miesiącach, gdy dawka jest najmniejsza, pacjent płaci najmniej. Saxenda na pełnej dawce kosztuje od około 500 do 1250 zł, bo to samo opakowanie w różnych aptekach ma bardzo różną cenę. Tabletki są tańsze: Mysimba od około 370 do 600 zł, Xenical od około 160 do 350 zł za miesiąc. Ceny sprawdziliśmy w aptekach we wrześniu 2026 roku. Do tego dochodzi opieka lekarska: program leczenia otyłości w Nasz Gabinet kosztuje 1799 zł za 6 miesięcy. Na NFZ wizyta jest bezpłatna, ale wymaga skierowania, a na termin czeka się kilka miesięcy.
Tylko chory na cukrzycę typu 2, który spełnia kryteria z obwieszczenia refundacyjnego Ministra Zdrowia, między innymi dotyczące BMI i hemoglobiny glikowanej; dostaje wtedy lek zarejestrowany do leczenia cukrzycy. Na samą otyłość żaden z pięciu leków, ani w zastrzykach, ani w tabletkach, nie jest refundowany i pacjent płaci pełną cenę. Refundowana jest natomiast operacja bariatryczna, a badania krwi zlecone przez lekarza rodzinnego pacjent robi bezpłatnie w POZ.
Tak, program prowadzimy w całości online. Przed konsultacją startową pacjent robi badania krwi i mierzy w domu masę ciała, obwód talii i ciśnienie. Lekarz ocenia wywiad i wyniki, po czym decyduje, czy pacjent może leczyć się w programie. Wszystkie konsultacje z lekarzem i psychologiem pacjent odbywa przez wideo w aplikacji Nasz Gabinet, a kod e-recepty przychodzi SMS-em. Program obejmuje też pięć kontroli lekarskich bez rozmowy, na podstawie danych w aplikacji, po pierwszym, drugim, trzecim, czwartym i piątym miesiącu.
Wraca, jeśli pacjent odstawił lek bez przygotowania. Uczestnicy badania STEP 1, obserwowani przez rok po odstawieniu semaglutydu, przytyli w tym czasie z powrotem o dwie trzecie tego, co stracili. Lek odstawia się więc stopniowo, kiedy waga już się ustabilizuje, z gotowym jadłospisem od dietetyka i po tym, jak pacjent przepracował z psychodietetykiem jedzenie emocjonalne. Część pacjentów przyjmuje go latami, tak jak lek na nadciśnienie.
Nie, przyjmujemy tylko osoby pełnoletnie. Otyłość u dzieci i młodzieży leczą na NFZ, ze skierowaniem od pediatry, poradnie pediatryczne, poradnie endokrynologii dziecięcej i poradnie chorób metabolicznych dla dzieci. Liraglutyd i semaglutyd są zarejestrowane od 12. roku życia, ale do leczenia nimi kwalifikuje lekarz z takiej poradni.
Lekarz poznaje to po masie ciała mierzonej na każdej kontroli. Mniejszy apetyt pacjent zauważa w pierwszym tygodniu, spadek o 2 do 3 kg zwykle po pierwszym miesiącu, jeszcze na najniższej dawce. Jeśli po 3 miesiącach na dawce docelowej ubyło mniej niż 5 procent wyjściowej masy ciała, PTLO zaleca zmianę leku: semaglutydu na tirzepatyd, a gdy pacjent nie toleruje zastrzyków, na naltrekson z bupropionem w tabletkach.
Nie, wyleczyć się z niej nie da; otyłość jest chorobą przewlekłą, która po przerwie w leczeniu wraca, bo apetyt pozostaje rozregulowany. Da się natomiast osiągnąć trwałą remisję, czyli utrzymać niższą masę ciała i cofnąć powikłania; w badaniu DiRECT cukrzyca typu 2 cofnęła się u 86 procent osób, które schudły co najmniej 15 kg. Pacjent musi jednak latami chodzić na kontrole, a często też przyjmować lek na stałe.
Na konsultacji podsumowującej lekarz ocenia efekty leczenia i razem z pacjentem decyduje, co dalej. PTLO zaleca leczyć otyłość rok lub dłużej, dlatego pacjent, który zostaje na leku, może kupić pakiet kontynuacyjny: 3 miesiące za 350 zł. W pakiecie lekarz co miesiąc ocenia wyniki z aplikacji i wystawia e-receptę. Konsultacje wideo nie wchodzą w cenę pakietu.
ARTYKUŁY

Dowiedz się więcej o leczeniu otyłości

Umów się teraz

Leczenie otyłości

Dołącz do programu

Program online na 6 miesięcy za 1799 zł: dwie konsultacje lekarskie po 30 minut, dwie konsultacje z psychologiem trwające od 40 do 50 minut każda i pięć kontroli lekarskich na podstawie danych w aplikacji, bez rozmowy. W cenie są analiza wyników badań, e-recepty po ocenie lekarza, monitoring postępów i asystent AI. Leki kupujesz osobno.