Leczenie otyłości Katowice

Otyłość jest chorobą przewlekłą: ma kod E66 w klasyfikacji ICD-10, a Polskie Towarzystwo Leczenia Otyłości (PTLO) wydało dla niej w 2024 roku osobne zalecenia i opisuje ją jako chorobę, która sama nie ustępuje i po przerwie w leczeniu zwykle wraca. Pacjent z Katowic, który przez lata słyszał, że ma po prostu mniej jeść, zwykle słyszy to u lekarza po raz pierwszy. Z tego powodu w Nasz Gabinet Katowice leczymy ją jak każdą chorobę przewlekłą: rozpoznajemy według progów BMI i obwodu talii, mierzymy efekt leczenia i kontrolujemy pacjenta przez lata.

Choroba zaczyna się od zaburzonej regulacji apetytu. Jelita po posiłku wydzielają hormon GLP-1, a tkanka tłuszczowa leptynę; oba hormony przekazują do mózgu sygnał sytości. U osoby chorującej na otyłość ten sygnał jest osłabiony, więc uczucie sytości przychodzi później i trwa krócej. Kiedy pacjent ogranicza jedzenie, organizm broni się przed spadkiem wagi: obniża tempo przemiany materii i nasila głód. Dlatego u większości chorych dieta bez leczenia zaburzonej regulacji apetytu kończy się powrotem kilogramów.

Otyłość uszkadza organizm stopniowo. PTLO wylicza ponad 200 chorób, do których prowadzi otyłość, a w Katowicach najczęściej rozpoznajemy u pacjentów stan przedcukrzycowy i cukrzycę typu 2, nadciśnienie, stłuszczenie wątroby, bezdech senny i zwyrodnienie kolan. Utrata 5 do 10 procent masy ciała poprawia przebieg każdej z tych chorób, dlatego taki jest pierwszy cel leczenia, bez oglądania się na wagę sprzed dwudziestu lat.

Rozpoznanie zaczynamy od BMI, czyli masy ciała w kilogramach podzielonej przez wzrost w metrach podniesiony do kwadratu. Mężczyzna o wzroście 180 cm i wadze 98 kg ma BMI 30,2, więc według progów PTLO dla dorosłych choruje na otyłość I stopnia; nadwaga zaczyna się od 25, otyłość I stopnia od 30, II stopnia od 35, a III stopnia od 40. Przy tym samym wzroście granica otyłości I stopnia to około 97 kg, a II stopnia około 113 kg.

BMI nie odróżnia tłuszczu od mięśni i nie mówi, gdzie tłuszcz się odkłada, dlatego drugim pomiarem jest obwód talii. Według kryteriów Międzynarodowej Federacji Diabetologicznej obwód od 80 cm u kobiet i od 94 cm u mężczyzn oznacza otyłość brzuszną. Tłuszcz trzewny, który otacza wątrobę i trzustkę, wydziela substancje zapalne i bardziej niż tłuszcz podskórny podnosi ryzyko cukrzycy typu 2 i zawału. Pacjent z BMI 27 i obwodem talii 105 cm jest z punktu widzenia lekarza chory, choć w tabeli BMI ma tylko nadwagę.

Przy jakim BMI i jakich chorobach pacjent kwalifikuje się do leczenia otyłości

Wizytę u lekarza zajmującego się otyłością umawiamy przy BMI od 30, a także przy BMI od 27 do 29,9, jeśli pacjent ma już stan przedcukrzycowy, cukrzycę typu 2, nadciśnienie, zaburzenia lipidowe, stłuszczenie wątroby, bezdech senny albo ból stawów z przeciążenia. Umawiamy też osoby z prawidłowym BMI i obwodem talii powyżej normy, u których badania krwi pokazują insulinooporność, czyli słabą reakcję organizmu na własną insulinę. Obesitologia nie jest osobną specjalizacją lekarską, a obesitolog to lekarz z certyfikatem PTLO. Otyłość leczą u nas lekarze z doświadczeniem internistycznym. Przyjmujemy pacjentów pełnoletnich.

Pierwsza wizyta lekarska w gabinecie przy Józefowskiej kosztuje 250 zł, wizyta online tyle samo. Lekarz pyta, jak zmieniała się masa ciała, jakie diety pacjent stosował, jakie leki bierze na stałe i na co chorują najbliżsi, mierzy wzrost, masę ciała i obwód talii, liczy BMI, ogląda przyniesione wyniki badań i zleca brakujące. Jeśli kryteria są spełnione i pacjent przyniósł komplet wyników, pacjent wychodzi z e-receptą na pierwszą, najniższą dawkę leku i z terminem u dietetyka.

Leczenie trwa co najmniej rok, bo według PTLO krótsze nie utrwala efektu. Cel na pierwsze 3 do 6 miesięcy to spadek masy ciała o 5 do 10 procent, a u pacjenta z cukrzycą typu 2 o 7 do 15 procent. Kontrola lekarska odbywa się co 4 tygodnie, zwykle online, w rytmie zwiększania dawki semaglutydu i tirzepatydu. Na każdej kontroli lekarz sprawdza masę ciała i ciśnienie, pyta o działania niepożądane, po czym decyduje o kolejnej dawce i wystawia e-receptę.

Między kontrolami lekarskimi pacjent spotyka się z dietetykiem i, jeśli je pod wpływem emocji, z psychodietetykiem. Po około roku, gdy masa ciała się ustabilizuje, ustalamy z pacjentem, czy lek zostaje na dłużej, czy próbujemy go stopniowo odstawić. Decyzja zależy od przebiegu leczenia, bo według przedłużonej obserwacji badania STEP 1 w rok po odstawieniu semaglutydu wraca średnio dwie trzecie utraconej masy ciała.

Czego w Nasz Gabinet Katowice nie robimy w leczeniu otyłości

• Nie sprzedajemy leków. Pacjent dostaje e-receptę i realizuje ją w dowolnej aptece.
• Nie leczymy dzieci i młodzieży. Przyjmujemy wyłącznie pacjentów pełnoletnich.
• Nie wykonujemy operacji bariatrycznych. Prowadzimy i dokumentujemy leczenie zachowawcze, a pacjenta kwalifikującego się do zabiegu kierujemy do ośrodka chirurgicznego.

Przed włączeniem leku sprawdzamy, czy otyłość zdążyła zaburzyć gospodarkę cukrową i lipidową i czy nie ma przeciwwskazań do leczenia. Zlecamy glukozę na czczo i hemoglobinę glikowaną, które pokazują cukrzycę i stan przedcukrzycowy, lipidogram (cholesterol i trójglicerydy), próby wątrobowe ALT i AST, kreatyninę z eGFR (praca nerek), TSH (tarczyca), kwas moczowy oraz morfologię. U kobiet z nieregularnymi miesiączkami dokładamy badania hormonalne w kierunku zespołu policystycznych jajników. Te same badania powtarzamy po 3 miesiącach leczenia, żeby sprawdzić, jak spadek masy ciała zmienił wyniki.

Pacjent, który ma świeże wyniki z przychodni POZ albo z badań okresowych w medycynie pracy, przynosi je na pierwszą wizytę i nie musi ich powtarzać. Brakujące badania można zrobić w dowolnym laboratorium w Katowicach; wyniki można przesłać nam przed wizytą albo pokazać na miejscu.

Kiedy najpierw leczymy tarczycę albo prosimy o zamiennik leku, a dopiero potem otyłość

Podwyższone TSH wskazuje na niedoczynność tarczycy, która spowalnia przemianę materii; trzeba ją wyrównać, zanim ocenimy, ile kilogramów to skutek samej otyłości. Rzadszą niż niedoczynność tarczycy przyczyną przyrostu masy ciała jest nadmiar kortyzolu w zespole Cushinga, na który wskazują zaokrąglona twarz, rozstępy i nadciśnienie u młodej osoby. Najczęstszą przyczyną wtórnego przyrostu masy ciała są jednak leki: część leków przeciwdepresyjnych, przeciwpsychotycznych i przeciwpadaczkowych, insulina, starsze tabletki na cukrzycę z grupy pochodnych sulfonylomocznika oraz sterydy. Wtedy lekarz nie odstawia leku, który pacjent dostał od psychiatry albo neurologa, tylko pisze do tego lekarza z prośbą o rozważenie zamiennika o mniejszym wpływie na masę ciała.

Województwo śląskie od lat notuje najwyższą w Polsce umieralność z powodu cukrzycy, więc u pacjentów z Katowic wynik glukozy i hemoglobiny glikowanej oceniamy razem z wagą już na pierwszej wizycie. Stan przedcukrzycowy rozpoznajemy według zaleceń Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego przy glukozie na czczo od 100 do 125 mg/dl albo hemoglobinie glikowanej od 5,7 do 6,4 procent; cukrzycę przy glukozie na czczo od 126 mg/dl w dwóch pomiarach albo hemoglobinie glikowanej od 6,5 procent. Obie choroby łączy tłuszcz trzewny, który powoduje insulinooporność, więc spadek masy ciała poprawia też wyrównanie cukrzycy.

W brytyjskim badaniu DiRECT, prowadzonym w zwykłych przychodniach, po roku programu odchudzania remisję cukrzycy typu 2 uzyskało 46 procent pacjentów wobec 4 procent w grupie kontrolnej. Wśród osób, które schudły 15 kg lub więcej, remisję miało 86 procent, a przy spadku od 5 do 10 kg remisję miało 34 procent. Remisja oznacza hemoglobinę glikowaną poniżej progu cukrzycy bez leków przeciwcukrzycowych. Gdy masa ciała wraca, wraca też cukrzyca.

Analogi GLP-1 powstały jako leki na cukrzycę, więc u pacjenta z obiema chorobami działają na obie. Przy cukrzycy typu 2 NFZ refunduje semaglutyd na określonych warunkach; lekarz przepisuje wtedy preparat dopuszczony do leczenia cukrzycy. Jeśli pacjent przyjmuje metforminę, zostaje przy niej. Jeśli bierze insulinę albo pochodną sulfonylomocznika, lekarz od pierwszego tygodnia zmniejsza dawkę tego leku, bo w połączeniu z analogiem GLP-1 mogą wywołać niedocukrzenie. Pacjent z retinopatią cukrzycową potrzebuje kontroli okulistycznej, bo szybki spadek glukozy może przejściowo nasilić zmiany na dnie oka.

Analog GLP-1 to lek naśladujący hormon jelitowy, który sygnalizuje sytość. Semaglutyd i tirzepatyd, podane w zastrzyku podskórnym raz w tygodniu, działają przez cały tydzień: spowalniają opróżnianie żołądka, przez co posiłek syci dłużej, i wzmacniają sygnał sytości w mózgu, więc pacjent zjada mniej bez uczucia głodu. Tirzepatyd działa dodatkowo na receptor drugiego hormonu jelitowego, GIP, i dlatego daje większy spadek masy ciała niż semaglutyd. W Polsce PTLO wymienia pięć leków zarejestrowanych do leczenia otyłości: semaglutyd, tirzepatyd i liraglutyd w zastrzykach oraz naltrekson z bupropionem i orlistat w tabletkach.

Lek przepisujemy pacjentowi, który spełnia kryteria PTLO: BMI od 30 albo od 27 z chorobą wywołaną otyłością, po nieskutecznej próbie leczenia dietą i ruchem. Dawkę zwiększamy stopniowo od najniższej; organizm musi przywyknąć do wolniejszego opróżniania żołądka. Dawkę semaglutydu i tirzepatydu zwiększamy co 4 tygodnie, liraglutydu co tydzień.

O ile spada masa ciała w badaniach semaglutydu, tirzepatydu i liraglutydu

W badaniu STEP 1 pacjenci przyjmujący semaglutyd 2,4 mg stracili po 68 tygodniach średnio 14,9 procent masy ciała, a grupa placebo 2,4 procent; co drugi pacjent na leku schudł co najmniej 15 procent. W badaniu SURMOUNT-1 tirzepatyd w dawce 15 mg dał po 72 tygodniach spadek o 20,9 procent wobec 3,1 procent na placebo. Liraglutyd w dawce 3 mg w badaniu SCALE dał po 56 tygodniach spadek o 8,4 kg wobec 2,8 kg na placebo.

Dla pacjenta ważącego 110 kg wyniki dwóch pierwszych badań oznaczają około 16 kg mniej na semaglutydzie i 23 kg na tirzepatydzie.

Dlaczego po roku waga przestaje spadać i co dzieje się po odstawieniu leku

Spadek masy ciała zatrzymuje się około 60. tygodnia leczenia, bo organizm ustala nowy punkt równowagi między mniejszym apetytem a wolniejszą przemianą materii. To nie znaczy, że lek przestał działać: nadal utrzymuje niższą masę ciała. Jeśli po 3 miesiącach na pełnej dawce pacjent stracił mniej niż 5 procent, PTLO zaleca zmianę leku; u nas najczęściej zamieniamy semaglutyd na tirzepatyd. Po odstawieniu semaglutydu pacjenci z badania STEP 1 odzyskali w ciągu roku dwie trzecie utraconej masy ciała, dlatego lek odstawiamy stopniowo, dopiero przy ustabilizowanej wadze i z gotowym planem dietetyka na czas bez leku.

Do leczenia otyłości są zarejestrowane Wegovy, Mounjaro, Saxenda, Mysimba i Xenical; Ozempic i Rybelsus mają rejestrację tylko w cukrzycy typu 2. Nazwa handlowa mówi, kto jest producentem i w jakim wskazaniu lek zarejestrowano; o działaniu decyduje substancja czynna i dawka.

Który z trzech preparatów semaglutydu jest zarejestrowany do leczenia otyłości

Ozempic, Wegovy i Rybelsus zawierają ten sam semaglutyd. Ozempic w zastrzyku do 2 mg i Rybelsus w tabletce są zarejestrowane wyłącznie do leczenia cukrzycy typu 2. Wegovy w dawce do 2,4 mg jest zarejestrowany do leczenia otyłości i to jego dotyczy badanie STEP 1. Podobnie jest z liraglutydem: Saxenda w dawce 3 mg leczy otyłość, Victoza w niższej dawce cukrzycę. Mounjaro z tirzepatydem ma rejestrację w obu wskazaniach. Przepisując lek na otyłość, wybieramy preparat zarejestrowany w tym wskazaniu, bo tylko dla niego producent przebadał dawkę i bezpieczeństwo u osób bez cukrzycy.

Ile kosztuje miesiąc zastrzyków na otyłość w aptece

Żaden z tych leków nie jest refundowany przy otyłości; pacjent płaci pełną cenę. Według cen aptecznych z września 2026 roku miesiąc leczenia Wegovy kosztuje od około 550 do 890 zł zależnie od dawki, Mounjaro od około 800 do 1900 zł, a Saxenda od około 500 do 1250 zł, zależnie od apteki. Pacjent dostaje od nas e-receptę i sam wybiera aptekę; w Katowicach ceny między aptekami różnią się o kilkadziesiąt złotych. W pierwszych miesiącach, na niskich dawkach, koszt jest bliżej dolnej granicy.

Leki dla pacjenta, który nie może przyjmować analogów GLP-1

Mysimba łączy naltrekson z bupropionem i działa na układ nagrody w mózgu, więc pomaga pacjentom, którzy jedzą dla przyjemności, nie z głodu. W badaniu COR-I dała po 56 tygodniach spadek o 6,1 procent wobec 1,3 procent na placebo. Nie przepisujemy jej przy padaczce, przyjmowaniu opioidów i niekontrolowanym nadciśnieniu. Xenical z orlistatem blokuje wchłanianie około jednej trzeciej tłuszczu z posiłku i daje w ciągu roku spadek o 2 do 3 kg większy niż placebo; typowe działanie niepożądane to stolce tłuszczowe po tłustym posiłku. Jeden z tych leków proponujemy, gdy analog GLP-1 jest przeciwwskazany albo źle tolerowany.

Najczęstsze działania niepożądane dotyczą przewodu pokarmowego: nudności, wymioty, biegunka i zaparcia występują u więcej niż jednej na dziesięć osób, najczęściej w tygodniu po zwiększeniu dawki. W badaniu STEP 1 z ich powodu przerwało leczenie 4,5 procent pacjentów. Zmniejszamy je, ucząc pacjenta jeść mniejsze porcje, unikać tłustych potraw w dniu zastrzyku i pić wodę między posiłkami; jeśli objawy nie ustępują, zostawiamy niższą dawkę na dłużej.

Przy jakich objawach pacjent dzwoni do nas tego samego dnia

Rzadkie, ale groźne powikłania mają wyraźne objawy, dlatego każdy pacjent dostaje od nas tę listę:

• silny ból w górnej części brzucha promieniujący do pleców, z wymiotami; tak zaczyna się zapalenie trzustki,
• ból pod prawym łukiem żebrowym, gorączka albo zażółcenie skóry, bo kamica żółciowa wystąpiła u 1,6 procent pacjentów na semaglutydzie, a przy szybkim chudnięciu występuje częściej,
• nagłe pogorszenie widzenia w jednym oku, bo w 2025 roku Europejska Agencja Leków dopisała do ulotki semaglutydu bardzo rzadkie niedokrwienne uszkodzenie nerwu wzrokowego (NAION),
• wymioty albo biegunka, które przez dobę nie pozwalają utrzymać wypitych płynów, bo odwodnienie obciąża nerki,
• drżenie rąk, zimny pot i zasłabnięcie u pacjenta na insulinie albo na tabletkach na cukrzycę z grupy pochodnych sulfonylomocznika, bo to objawy niedocukrzenia.

Analogów GLP-1 nie przepisujemy w ciąży i podczas karmienia piersią; kobieta odstawia semaglutyd co najmniej 2 miesiące przed planowanym zajściem w ciążę. Nie przepisujemy ich po przebytym zapaleniu trzustki. Przy najcięższej niewydolności serca (klasa NYHA IV) oraz przy ciężkiej niewydolności nerek lub wątroby także ich nie przepisujemy, bo charakterystyka produktu leczniczego nie zawiera danych o bezpieczeństwie w tych grupach. U osób po 75. roku życia doświadczenie z tymi lekami jest ograniczone, a liraglutydu producent w tej grupie nie zaleca.

Pacjentka na tabletkach antykoncepcyjnych, która zaczyna tirzepatyd, przez 4 tygodnie po włączeniu i po każdym zwiększeniu dawki stosuje dodatkowo prezerwatywę, bo wolniejsze opróżnianie żołądka może osłabić wchłanianie tabletki.

Dlaczego nie kupować semaglutydu z ogłoszeń

Wstrzykiwacze z ogłoszeń i fiolki sprzedawane jako peptydy do celów badawczych nie przechodzą kontroli jakości, a Główny Inspektorat Farmaceutyczny wycofał w październiku 2023 roku sfałszowaną serię Ozempicu. W tym samym miesiącu w Austrii kilku pacjentów trafiło do szpitala z ciężkim niedocukrzeniem, bo w podróbkach zamiast semaglutydu była insulina. Lek na otyłość kupuje się tylko w aptece, na e-receptę, a dawkę zwiększa się pod kontrolą lekarza.

Analog GLP-1 zmniejsza apetyt, ale to nie lek określa, czy ubywa tłuszczu, czy mięśni. Znaczna część utraconych kilogramów to mięśnie (w analizie składu ciała z badania STEP 1 z semaglutydem około 40 procent); przy zbyt małej ilości białka i bez ruchu ten udział rośnie, a po odstawieniu leku wraca tłuszcz. Dietetyk ustala z pacjentem zgodnie z zaleceniem Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości deficyt 500 do 750 kcal dziennie względem zapotrzebowania i rozkłada białko na trzy do czterech posiłków, bo na leku pacjent nie zje dużej porcji w jednym posiłku. Najpierw białko: chude mięso, ryby, nabiał i strączki, potem warzywa; węglowodany i tłuszcz uzupełniają posiłek.

Ruch w leczeniu otyłości chroni mięśnie i poprawia wrażliwość na insulinę; kalorii spala niewiele. PTLO zaleca 150 do 300 minut umiarkowanego wysiłku tygodniowo, do tego dwa treningi siłowe. Pacjentowi z bólem kolan proponujemy basen, rower stacjonarny albo szybki marsz z kijkami zamiast biegania; przy masie ciała powyżej 120 kg zaczynamy od 10 minut dziennie.

Jak psychodietetyk pracuje nad jedzeniem ze stresu i ze zmęczenia po nocnej zmianie

Lek nie zmienia nawyku sięgania po jedzenie, gdy pacjent jest zmęczony, zdenerwowany albo wraca z nocnej zmiany o szóstej rano. Psychodietetyk uczy pacjenta rozpoznawać, kiedy głód jest fizyczny, a kiedy emocjonalny, i ustala z nim, co zrobić w takiej chwili zamiast jeść. Gdy pacjent ma napady objadania się, psychodietetyk sprawdza, czy nie stoi za nimi zaburzenie odżywiania wymagające psychoterapii. Te umiejętności procentują po odstawieniu leku, kiedy apetyt wraca do dawnego poziomu.

Gram czystego alkoholu ma 7 kcal, więc puszka piwa 0,5 l to około 220 kcal, kieliszek wódki 50 ml około 110 kcal, a lampka wina 150 ml około 120 kcal. Trzy piwa w weekend to około jednej piątej tygodniowego deficytu kalorycznego. Alkohol dodatkowo wstrzymuje spalanie tłuszczu na kilka godzin, bo wątroba metabolizuje go w pierwszej kolejności, i zwiększa apetyt na słone i tłuste jedzenie.

Analog GLP-1 spowalnia opróżnianie żołądka, więc alkohol wchłania się wolniej i pacjent gorzej ocenia, ile wypił; przy nudnościach po zastrzyku alkohol je nasila. U osoby na insulinie alkohol zwiększa ryzyko niedocukrzenia, które i tak rośnie po włączeniu leku. Zapalenie trzustki, rzadkie powikłanie analogów GLP-1, jest częstsze u osób pijących regularnie. Dlatego w trakcie zwiększania dawki prosimy o abstynencję, a później o najwyżej jedno piwo, kieliszek wódki albo lampkę wina przy jednej okazji.

Część pacjentów zauważa, że na leku mniej ciągnie ich do alkoholu. W badaniu z 2025 roku w JAMA Psychiatry 48 osób z zaburzeniami używania alkoholu przyjmowało przez 9 tygodni semaglutyd albo placebo; u leczonych semaglutydem zmalał głód alkoholowy i liczba porcji wypijanych w dniach, w których pili. To małe badanie drugiej fazy, więc semaglutydu nie stosujemy jako leku na uzależnienie. Pacjenta, u którego picie wymyka się spod kontroli, kierujemy na leczenie alkoholizmu w Katowicach. Przy innych substancjach kierujemy go na terapię uzależnień w Katowicach. Jedno i drugie prowadzimy w Nasz Gabinet Katowice równolegle z leczeniem otyłości.

Pierwszą wizytę prowadzimy w gabinecie Nasz Gabinet Katowice przy ul. Józefowskiej 76 w dzielnicy Wełnowiec-Józefowiec, a kontrole co 4 tygodnie online. Gabinet leży w północnej części miasta, przy granicy z Siemianowicami Śląskimi i Chorzowem. Pierwsza wizyta wymaga obecności, bo lekarz waży pacjenta, mierzy obwód talii i ciśnienie, bada brzuch i ustala z pacjentem plan na kilkanaście miesięcy. Pacjent, który nie może dojechać, odbywa pierwszą wizytę online i przesyła wcześniej wyniki badań oraz własne pomiary masy ciała i ciśnienia; lekarz decyduje wtedy, czy do kwalifikacji potrzebne jest badanie w gabinecie.

Kontrole co 4 tygodnie odbywają się online, przez wideorozmowę; kod e-recepty przychodzi SMS-em po wizycie. Pacjent podaje masę ciała i ciśnienie zmierzone w domu i opisuje działania niepożądane, a lekarz ustala kolejną dawkę. Do gabinetu zapraszamy co 3 miesiące, po badaniach krwi, oraz zawsze wtedy, gdy pacjent zgłasza objawy alarmowe: zaburzenia widzenia, silny ból brzucha, odwodnienie. Wizyty u dietetyka i psychodietetyka prowadzimy w gabinecie albo online, według wyboru pacjenta.

Leczenie otyłości na NFZ prowadzą poradnie chorób metabolicznych, do których potrzebne jest skierowanie od lekarza rodzinnego. Według danych NFZ z 3 września 2026 roku w Katowicach działa sześć takich poradni, w tym jedna dziecięca, a średni prognozowany czas oczekiwania to 205 dni: od 51 dni w najkrótszej kolejce do 486 dni w najdłuższej. W pozostałych dziesięciu poradniach w województwie śląskim czeka się średnio 119 dni, więc pacjent z Gliwic albo Sosnowca czasem szybciej dostanie termin bliżej domu. Porównanie obu wariantów:

Sam lek kosztuje tyle samo w obu wariantach, bo NFZ nie refunduje analogów GLP-1 w otyłości; refundacja semaglutydu przysługuje tylko pacjentom z cukrzycą typu 2, którzy spełniają kryteria z obwieszczenia refundacyjnego Ministra Zdrowia. Badania krwi pacjent może zrobić bezpłatnie w swojej przychodni POZ, jeśli lekarz rodzinny je zleci, i przynieść wyniki do nas. Prywatnie pacjent płaci za wizyty lekarza, dietetyka i psychodietetyka. Termin dostaje bez kolejki, a kontrole odbywają się online co 4 tygodnie, przy każdej zmianie dawki.

Operację bariatryczną rozważamy przy BMI od 40 albo od 35 z cukrzycą typu 2, nadciśnieniem lub bezdechem sennym, gdy leczenie zachowawcze, czyli dieta i leki, nie dało trwałego efektu. Pacjent z aglomeracji śląskiej ma do ośrodka blisko: z 67 ośrodków bariatrycznych na liście Towarzystwa Chirurgów Polskich pięć działa w promieniu 30 km od Katowic, dwa w samych Katowicach oraz po jednym w Bytomiu, Zabrzu i Jaworznie. NFZ refunduje operację jak każdy inny zabieg; program kompleksowej opieki KOS-BAR, który do 30 czerwca 2026 roku obejmował przygotowanie i roczną opiekę po zabiegu, zakończył się i na razie nie ma następcy.

Do kwalifikacji w ośrodku chirurgicznym pacjent potrzebuje udokumentowanej próby leczenia zachowawczego; tę próbę prowadzimy i dokumentujemy my. Przez 3 do 6 miesięcy przed zabiegiem pacjent przyjmuje analog GLP-1 i stosuje dietę, bo spadek masy ciała o 5 do 10 procent zmniejsza objętość wątroby i obniża ryzyko powikłań w trakcie operacji. Wykonujemy badania, opisujemy przebieg leczenia i przekazujemy dokumentację do ośrodka.

Po operacji żołądek mieści kilkadziesiąt mililitrów, a wchłanianie witamin i żelaza spada, dlatego dietetyk ustala z pacjentem nowy sposób jedzenia i suplementację, a lekarz kontroluje morfologię, żelazo oraz witaminy B12 i D. Psychodietetyk pracuje z pacjentem nad jedzeniem emocjonalnym, bo to główna przyczyna ponownego wzrostu masy ciała kilka lat po zabiegu.

Gabinet przy Józefowskiej leży przy północnej granicy Katowic, więc pacjentom z Siemianowic Śląskich i Chorzowa jest do nas bliżej niż do centrum Katowic. Przyjmujemy też pacjentów z Sosnowca, Bytomia, Rudy Śląskiej, Gliwic, Tychów, Mysłowic i mniejszych miejscowości województwa śląskiego. Na pierwszą wizytę pacjent spoza Katowic przywozi wyniki badań, żeby przed rozpoczęciem leczenia przyjechać tylko raz; kontrole odbywają się online, a badania po 3 miesiącach robi w laboratorium w swoim mieście.

Jeśli pacjent ma w swoim mieście poradnię chorób metabolicznych na NFZ z krótszą kolejką niż w Katowicach, mówimy mu o tym na pierwszej wizycie. Decyzja należy do pacjenta: część pacjentów zaczyna leczenie u nas i po uzyskaniu terminu przenosi się do poradni NFZ z wynikami i ustaloną dawką leku, a część zostaje, bo chce mieć dietetyka, psychodietetyka i kontrole u jednego zespołu.

Z pomiarów w przychodniach POZ, raportowanych do NFZ i opublikowanych w sierpniu 2026 roku, wynika, że 67,7 procent pełnoletnich mieszkańców województwa ma nadwagę lub otyłość. Najwyższy odsetek, 75 procent, przypada na grupę wiekową od 65 do 74 lat.

Skutki widać w danych o cukrzycy: według mapy potrzeb zdrowotnych Ministerstwa Zdrowia województwo śląskie ma najwyższą w Polsce umieralność z powodu cukrzycy, o blisko połowę wyższą od średniej krajowej.

Samorząd województwa prowadził w latach 2017-2020 regionalny program przeciwdziałania nadwadze, otyłości i cukrzycy dla mieszkańców w wieku produkcyjnym, a nowy program Śląskie w formie na lata 2026-2027 obejmuje wyłącznie dzieci w wieku szkolnym. Dorosły mieszkaniec Katowic z otyłością leczy się dziś w poradni chorób metabolicznych na NFZ, z kolejką liczoną w miesiącach, albo prywatnie.