Leki na otyłość a gęstość kości i ryzyko złamań

Chudnięcie, niezależnie od metody, zwykle wiąże się z niewielką utratą masy kostnej, bo mniejsza masa ciała słabiej obciąża kości. Podobnie jest przy leczeniu lekami na otyłość. W dwóch niewielkich badaniach z losowym przydziałem do leku albo placebo gęstość kości w kręgosłupie i biodrze zmniejszyła się bardziej u osób, które przez rok przyjmowały semaglutyd albo liraglutyd, niż u osób przyjmujących placebo (1, 2). Nie wiadomo, czy z tego powodu częściej dochodzi do złamań. Autorzy przeglądu z 2026 r., który objął te badania, uznali pewność dowodów za bardzo niską. Oznacza to, że kolejne badania mogą wyraźnie zmienić te wnioski (3). W metaanalizie z tego samego roku, czyli statystycznym zestawieniu wyników wielu badań, nie znalazło się ani jedno badanie porównujące tirzepatyd z placebo, w którym mierzono gęstość kości (4).

O ochronę kości podczas leczenia otyłości trzeba szczególnie zadbać u kobiet po menopauzie, które i bez odchudzania szybciej tracą masę kostną, oraz u osób z osteopenią albo osteoporozą, czyli z już obniżoną gęstością kości (5). Leczenie otyłości lekiem nie jest u nich wykluczone, ale od początku powinno obejmować regularne ćwiczenia oporowe, odpowiednią ilość białka, wapń i witaminę D zgodnie z zaleceniami oraz ocenę ryzyka złamań, a w razie potrzeby densytometrię (6). Lek dobiera lekarz po rozmowie o przebytych złamaniach, upadkach i lekach na osteoporozę.

W skrócie

• Podczas odchudzania za pomocą diety, aktywności fizycznej lub leków, a także po operacji bariatrycznej gęstość kości zwykle trochę się zmniejsza. Po dietach odchudzających spadek dotyczył głównie kości biodra i był niewielki (7).
• W dwóch badaniach z losowym przydziałem do leku albo placebo gęstość kości w kręgosłupie i biodrze zmniejszyła się bardziej u osób przyjmujących semaglutyd w dawce 1 mg albo liraglutyd niż u osób przyjmujących placebo. W badaniu semaglutydu różnica po roku wynosiła około 2-2,6%. U osób, które przyjmowały liraglutyd i regularnie ćwiczyły, gęstość kości nie różniła się od tej w grupie placebo (1, 2).
• Nie wiadomo, czy leki na otyłość zwiększają ryzyko złamań. W dużym badaniu SELECT złamanie biodra lub miednicy zgłosiło 1% kobiet przyjmujących semaglutyd 2,4 mg i 0,2% kobiet przyjmujących placebo, ale inne analizy i badania obserwacyjne dają niejednoznaczne wyniki (8, 9).
• Najlepiej udokumentowanym sposobem ochrony kości podczas chudnięcia są regularne ćwiczenia, zwłaszcza oporowe. Starszym osobom, które chudną, zaleca się trening siłowy 2-3 razy w tygodniu. Potrzebne są też białko oraz wapń i witamina D w ilościach zgodnych z zaleceniami. Suplementów wapnia nie przyjmuje się na zapas. Densytometrię zleca się między innymi po złamaniu przy niewielkim urazie i przy podwyższonym ryzyku złamań u osób po 50. roku życia (10, 11).

Dlaczego przy chudnięciu ubywa masy kostnej?

Kości dostosowują się do obciążenia, jakie przenoszą. Gdy masa ciała maleje, szkielet dźwiga mniej, a w kościach rozkład tkanki kostnej zaczyna przeważać nad jej odbudową. Badacze uważają to za główną przyczynę ubytku kości przy odchudzaniu, także podczas leczenia semaglutydem (1, 12). Gęstość mineralną kości mierzy się densytometrią, czyli badaniem DXA. Aparat prześwietla biodro i kręgosłup niewielką dawką promieni rentgenowskich i na tej podstawie oblicza, ile minerałów zawiera kość.

W zestawieniu 41 publikacji o dietach odchudzających u dorosłych z nadwagą lub otyłością gęstość kości w biodrze zmniejszała się po 6, 12 i 24 miesiącach diety, a w kręgosłupie lędźwiowym nie zmieniała się istotnie. Autorzy uznali, że ten spadek jest mały w porównaniu z korzyściami, jakie daje zmniejszenie nadmiernej masy ciała (7).

Gęstość kości to jednak tylko pośrednia miara ryzyka złamania. W badaniu Look AHEAD 5145 osób w wieku 45-76 lat z cukrzycą typu 2 i nadwagą lub otyłością losowo przydzielono do intensywnego programu zmiany diety i aktywności fizycznej albo do zwykłej edukacji o cukrzycy. W ciągu około 10 lat uczestnicy pierwszej grupy stracili średnio 6% masy ciała, a drugiej 3,5%. Liczba wszystkich złamań i samych złamań biodra nie różniła się między grupami. W grupie objętej intensywnym programem łączne ryzyko złamań biodra, miednicy, kości ramiennej lub barku było jednak o 39% większe (13).

Po operacjach bariatrycznych, które ograniczają wchłanianie pokarmu, ryzyko złamań w badaniach obserwacyjnych było o 45% większe niż u osób z otyłością bez operacji. Po zabiegach, które tylko zmniejszają żołądek, takiego wzrostu nie stwierdzono (14).

U kobiet po menopauzie spadek estrogenów sam przyspiesza utratę masy kostnej i mięśniowej, a utrata masy ciała podczas stosowania leków na otyłość może ten proces nasilać (5). Polskie Towarzystwo Leczenia Otyłości (PTLO) w zaleceniach z 2024 r. pisze, że u starszych osób z otyłością dieta redukcyjna zmniejsza gęstość kości i zwiększa ryzyko złamań (11).

Jak semaglutyd i liraglutyd wpływają na gęstość kości?

Tylko w kilku badaniach z losowym przydziałem do leku albo placebo sprawdzono, jak leki na otyłość wpływają na gęstość kości. W takich badaniach o tym, kto dostaje lek, a kto placebo, decyduje przypadek. Przegląd z 2026 r. objął osiem takich badań z udziałem 493 osób. W jednym z tych badań oceniano semaglutyd, a w dwóch liraglutyd. Pięć z ośmiu badań obejmowało osoby z cukrzycą typu 2 (3).

Semaglutyd i liraglutyd należą do jednej grupy leków, agonistów receptora GLP-1. W metaanalizie badań z placebo, które dotyczyły głównie starszych leków z tej grupy, gęstość kości w kręgosłupie lędźwiowym zmniejszała się nieznacznie, a w biodrze się nie zmieniała. Autorzy zastrzegają, że wyników nie można przenosić na semaglutyd w dawce 2,4 mg ani na tirzepatyd, bo te leki silniej zmniejszają masę ciała (4).

Badanie semaglutydu u osób ze zwiększonym ryzykiem złamań

W duńskim badaniu wzięły udział 64 osoby z obniżoną gęstością kości w biodrze lub kręgosłupie albo po złamaniu przy niewielkim urazie w ostatnich 3 latach. Kobiety po menopauzie stanowiły 86% uczestników. Średni wiek wynosił 63 lata, a średnie BMI 27,5, co odpowiada nadwadze. Przez rok połowa uczestników przyjmowała semaglutyd raz w tygodniu, a połowa placebo. Dawka wynosiła 1 mg, czyli tyle, ile stosuje się w leczeniu cukrzycy typu 2. W leczeniu otyłości dawka podtrzymująca semaglutydu to 2,4 mg (1).

Po roku osoby przyjmujące semaglutyd schudły średnio o 6,8 kg więcej niż osoby przyjmujące placebo. W porównaniu z grupą placebo gęstość kości w kręgosłupie lędźwiowym była u nich mniejsza o około 2%, a w całym biodrze o około 2,6%. W szyjce kości udowej różnicy nie stwierdzono. We krwi wzrósł wskaźnik rozkładu kości, a wskaźnik tworzenia kości się nie zmienił. Autorzy uznali, że zmiany przypominają skutki samego ograniczenia kalorii, i wiążą je głównie z utratą masy ciała. Badanie nie odpowiada na pytanie, czy takie zmiany zwiększają ryzyko złamań (1).

Czy ćwiczenia chronią kości podczas leczenia liraglutydem?

Liraglutyd to starszy lek na otyłość, który wstrzykuje się raz na dobę. W duńskim badaniu 195 dorosłych w wieku 18-65 lat z otyłością i bez cukrzycy najpierw przez 8 tygodni stosowało dietę o wartości około 800 kcal dziennie. Potem uczestników losowo podzielono na cztery grupy: przez rok jedna dostawała placebo, druga ćwiczyła, trzecia przyjmowała liraglutyd 3 mg, a czwarta przyjmowała liraglutyd i ćwiczyła. Grupy ćwiczące trenowały cztery razy w tygodniu, w tym dwa razy na zajęciach z jazdą na rowerze stacjonarnym i ćwiczeniami siłowymi (2).

Przez całe badanie, łącznie z okresem diety, osoby przyjmujące sam liraglutyd schudły średnio o 13,7 kg, a osoby, które tylko ćwiczyły, o 11,2 kg. Mimo podobnego spadku masy ciała gęstość kości w biodrze i kręgosłupie zmniejszyła się w grupie liraglutydu bardziej niż w grupie ćwiczeń i niż w grupie placebo. Osoby, które łączyły lek z ćwiczeniami, schudły najbardziej, średnio o 16,9 kg, a gęstość kości w biodrze i kręgosłupie nie różniła się u nich od tej w grupie placebo. Uczestnicy mieli średnio 43 lata i nie chorowali przewlekle, dlatego autorzy zastrzegają, że wyników nie można wprost przenieść na osoby starsze ani na chorych na cukrzycę (2).

Czy leki na otyłość zwiększają ryzyko złamań?

Nie wiadomo, czy leki na otyłość zwiększają ryzyko złamań. Metaanaliza z 2026 r. objęła 12 badań, w których sprawdzano liczbę złamań, w większości z udziałem chorych na cukrzycę typu 2. Nie wykazała, żeby leki z grupy agonistów receptora GLP-1 zmieniały ryzyko złamań (9). Autorzy przeglądów z 2026 r. podkreślają jednak, że potrzebne są wieloletnie badania, w których od początku śledzi się liczbę złamań u osób przyjmujących poszczególne leki, zwłaszcza tych, które najsilniej zmniejszają masę ciała (3, 4).

Złamania biodra i miednicy w badaniu SELECT z semaglutydem 2,4 mg

W badaniu SELECT wzięły udział 17 604 osoby w wieku co najmniej 45 lat, z chorobą serca lub naczyń i BMI co najmniej 27, bez cukrzycy. Średnio przez prawie 3 lata przyjmowały zastrzyki semaglutydu 2,4 mg albo placebo. Badanie sprawdzało przede wszystkim, ile było zgonów z przyczyn sercowo-naczyniowych, zawałów serca i udarów, a złamania zapisywano wtedy, gdy zgłoszono je jako zdarzenia niepożądane (15). Według amerykańskiej informacji o leku Wegovy złamanie biodra lub miednicy zgłosiło w tym badaniu 1% kobiet przyjmujących semaglutyd (24 z 2448) i 0,2% kobiet przyjmujących placebo (5 z 2424). Wśród osób w wieku 75 lat i starszych było to 2,4% (17 z 703) wobec 0,6% (4 z 663). Takich złamań było więc niewiele (8).

Europejska charakterystyka produktu leczniczego Wegovy nie zawiera tej informacji (16). Ten wynik ma jednak znaczenie, gdy lekarz planuje leczenie kobiet po menopauzie i osób po 75. roku życia.

Co wiadomo o tirzepatydzie i kościach?

Tirzepatyd (Mounjaro) działa podobnie jak semaglutyd, ale pobudza dwa receptory zamiast jednego (17). W metaanalizie z 2026 r. nie znalazło się ani jedno badanie porównujące tirzepatyd z placebo, w którym mierzono gęstość kości (4). W analizie głównych badań tirzepatydu, przygotowanej przez autorów związanych z producentem, upadki i złamania u osób w wieku 65 lat i starszych zdarzały się przy tirzepatydzie podobnie często jak przy placebo (18).

Badania obserwacyjne, oparte na dokumentacji medycznej, dają niejednoznaczne wyniki:

• W jednym z nich u osób, które zaczęły przyjmować tirzepatyd, w ciągu 14 miesięcy częściej niż u osób przyjmujących inne leki z grupy agonistów GLP-1 rozpoznawano osteoporozę albo dochodziło do złamania przy niewielkim urazie. Ryzyko było większe o 44% (19).
• W drugim badaniu, u osób po 65. roku życia z cukrzycą typu 2 i nadwagą lub otyłością, złamania kości udowej w ciągu roku zdarzały się rzadziej u przyjmujących tirzepatyd albo semaglutyd niż u przyjmujących starsze leki na cukrzycę z grupy inhibitorów DPP-4: 0,2% wobec 0,4% przy tirzepatydzie i 0,3% wobec 0,5% przy semaglutydzie. Upadki zdarzały się o około jedną trzecią rzadziej (20).
• W trzecim badaniu, amerykańskim, porównano 255 osób ze zwiększonym ryzykiem złamań, które przyjmowały semaglutyd lub tirzepatyd, z podobnymi osobami, które tych leków nie przyjmowały. Gęstość kości w biodrze zmniejszała się w obu grupach w podobnym stopniu, poza osobami bez cukrzycy: u nich ubytek wynosił 1% rocznie wobec 0,6% w grupie porównawczej. Im większy był spadek masy ciała, tym większy ubytek masy kostnej (21).

Osoby przyjmujące różne leki różnią się wiekiem, chorobami i tym, jak często chodzą do lekarza. Autorzy badań obserwacyjnych mogą statystycznie uwzględnić tylko te różnice, które zapisano w dokumentacji, dlatego takie badania pokazują związek, ale nie dowodzą, że to lek jest przyczyną.

Jak chronić kości podczas leczenia otyłości lekiem?

Najlepiej udokumentowanym sposobem ochrony kości w czasie chudnięcia są regularne ćwiczenia, zwłaszcza oporowe. Do tego dochodzi dieta z odpowiednią ilością białka i wapnia oraz witamina D w dawkach zgodnych z polskimi zaleceniami (2, 10, 12, 22).

Jakie ćwiczenia chronią kości podczas odchudzania?

Ćwiczenia oporowe, czyli siłowe, polegają na pokonywaniu ciężaru albo oporu, na przykład gumy, ciężarków lub hantli (11). W amerykańskim badaniu 160 starszych osób z otyłością w ciągu pół roku schudło o około 10% masy ciała. Gęstość kości w biodrze zmniejszyła się o 2,6% u osób wykonujących tylko ćwiczenia wytrzymałościowe, o 1,1% przy połączeniu ćwiczeń wytrzymałościowych i oporowych i o 0,7% przy samych ćwiczeniach oporowych (12). W duńskim badaniu liraglutydu u osób, które przyjmowały lek i ćwiczyły cztery razy w tygodniu, gęstość kości nie zmniejszyła się bardziej niż w grupie placebo (2).

Polskie zalecenia leczenia otyłości przewidują dla starszych osób, które chudną, trening siłowy 2-3 razy w tygodniu, z co najmniej 48-godzinną przerwą między treningami. Jeden trening to 1-3 serie po 8-12 powtórzeń, do lekkiego zmęczenia. Zaczyna się od lekkiej gumy albo ciężarków 1-2 kg i stopniowo zwiększa obciążenie. Trening siłowy uzupełniają ćwiczenia wytrzymałościowe, takie jak szybki marsz czy jazda na rowerze, po 20-60 minut za jednym razem, bez biegania i innych ćwiczeń, które mocno obciążają stawy. Zalecenia obejmują też ćwiczenia równowagi, na przykład stanie na jednej nodze, bo pomagają zapobiegać upadkom. Starsze osoby leczone z powodu chorób przewlekłych powinny przed rozpoczęciem ćwiczeń skonsultować się z lekarzem (11).

Białko w diecie podczas leczenia otyłości

Lek na otyłość zmniejsza apetyt, więc łatwo jeść za mało białka, którego potrzebują kości i mięśnie. W zapobieganiu i leczeniu osteoporozy zaleca się około 1,2 g białka na kilogram masy ciała dziennie, a w zaleceniach leczenia otyłości dla osób od 65. roku życia podano 1,0-1,2 g na kilogram (10, 11). Ile białka jeść przy zmniejszonym apetycie, jak przeliczać je przy dużej masie ciała i jak rozłożyć je na posiłki, opisujemy w artykule o diecie podczas leczenia otyłości.

Ile wapnia i witaminy D potrzeba podczas leczenia otyłości?

Dieta o obniżonej kaloryczności może prowadzić do niedoborów, między innymi witaminy D i wapnia. Brakujące składniki uzupełnia się odpowiednio dobranymi produktami albo suplementem, który zawiera to, czego rzeczywiście brakuje (11).

Wapnia potrzeba około 800-1200 mg dziennie, łącznie z jedzenia i suplementów (10). Suplementów wapnia nie przyjmuje się na zapas. W badaniu z udziałem 36 282 kobiet po menopauzie tabletka z 1000 mg wapnia i 400 j.m. witaminy D, przyjmowana codziennie średnio przez 7 lat, zwiększyła gęstość kości w biodrze o około 1%. Nie zmniejszyła jednak istotnie liczby złamań biodra, a ryzyko kamicy nerkowej wzrosło o 17% (23).

Polskie zalecenia dotyczące witaminy D z 2023 r. proponują dorosłym 1000-2000 j.m. dziennie przez cały rok, zależnie od masy ciała i diety, a osobom po 75. roku życia 2000-4000 j.m. Osoby do 65. roku życia nie muszą przyjmować witaminy D latem, jeśli od maja do września spędzają na słońcu 30-45 minut między 10 a 15, z odsłoniętymi przedramionami i nogami, bez kremu z filtrem. U osób z otyłością dawkę witaminy D dobiera się na podstawie stężenia 25(OH)D we krwi. Zwykle potrzebują one dawki mniej więcej dwukrotnie większej niż rówieśnicy o prawidłowej masie ciała. Na podstawie badania krwi dobiera się dawkę także u osób z innych grup ryzyka niedoboru, między innymi z osteoporozą i osteopenią. Bardzo duże dawki przyjmowane bez kontroli mogą doprowadzić do zatrucia witaminą D (22).

Kiedy wykonać densytometrię przy leczeniu otyłości?

Ani zalecenia PTLO, ani polskie zalecenia dotyczące osteoporozy nie przewidują densytometrii dla każdego, kto zaczyna leczenie otyłości. Badanie zleca się na podstawie oceny ryzyka złamań (10, 11). Densytometrii nie ma też na liście podstawowych badań, które opisujemy w artykule o badaniach przed leczeniem otyłości.

Densytometrię rozważa się w takich sytuacjach:

• U kobiet i mężczyzn po 50. roku życia, u których ryzyko poważnego złamania w ciągu 10 lat, obliczone kalkulatorem FRAX, jest średnie (5-10%) albo wysokie (powyżej 10%) (10).
• Po złamaniu przy niewielkim urazie, na przykład po upadku z wysokości własnego ciała. U osób po 50. roku życia takie złamanie oznacza, że ryzyko kolejnych złamań jest wysokie albo bardzo wysokie (10).
• U starszych osób przed rozpoczęciem ćwiczeń, zwłaszcza gdy mają zwiększone ryzyko osteoporozy albo przyjmują glikokortykosteroidy (leki steroidowe), a także u osób leczonych z powodu osteoporozy (11).

FRAX to kalkulator, który szacuje prawdopodobieństwo złamania w ciągu 10 lat na podstawie wieku, masy ciała, przebytych złamań i innych czynników ryzyka. Według polskich zaleceń wstępną ocenę ryzyka, bez wyniku densytometrii, może przeprowadzić każdy pracownik ochrony zdrowia, na przykład lekarz rodzinny, pielęgniarka albo fizjoterapeuta (10).

Co oznacza wynik densytometrii?

Wynik podaje się jako wskaźnik T (T-score). Ta liczba pokazuje, o ile gęstość kości odbiega od średniej u młodych, zdrowych dorosłych. Wynik powyżej -1 jest prawidłowy. Wynik -1 lub niższy, ale wyższy niż -2,5, oznacza osteopenię, czyli obniżoną gęstość kości. Wynik -2,5 lub niższy oznacza osteoporozę. Przy wyniku -2,5 lub niższym osteoporozę leczy się niezależnie od wyniku kalkulatora FRAX (10).

Co omówić z lekarzem przed leczeniem otyłości przy osteopenii lub osteoporozie?

Osteopenia i osteoporoza nie są przeciwwskazaniem do semaglutydu ani tirzepatydu, a europejskie charakterystyki tych leków nie zawierają ostrzeżeń dotyczących kości ani złamań (16, 17). Przy obniżonej gęstości kości lekarz zestawia jednak korzyści z leczenia otyłości z możliwym ryzykiem dla kości. Hiszpańskie Towarzystwo Menopauzy w stanowisku z 2026 r. zaleca, żeby u kobiet w okresie menopauzy i po niej leczenie tymi lekami obejmowało ocenę ryzyka złamań, ćwiczenia oporowe, odpowiednią ilość białka i regularną kontrolę sprawności (6). Ogólne kryteria, według których lekarz kwalifikuje pacjenta do leczenia farmakologicznego, opisujemy w artykule o kwalifikacji do leków na otyłość.

Przed rozpoczęciem leczenia trzeba powiedzieć lekarzowi:

• o przebytych złamaniach, zwłaszcza przy niewielkim urazie, i o upadkach,
• o wyniku densytometrii, jeśli była wykonana, i o leczeniu osteoporozy,
• o lekach przyjmowanych długotrwale, zwłaszcza o glikokortykosteroidach, które osłabiają kości (10),
• o tym, jakie ćwiczenia jest się w stanie wykonywać i czy coś w tym przeszkadza, na przykład ból kolan albo kręgosłupa.

Leki na osteoporozę przyjmuje się dalej według zaleceń lekarza, który je przepisał. Alendronian i semaglutyd w tabletkach przyjmuje się rano na czczo i z odstępem od innych leków, ale popija się je inną ilością wody. Jak ułożyć wtedy plan dnia, opisujemy w artykule o łączeniu semaglutydu w tabletkach z innymi lekami.

Leki na otyłość po 75. roku życia

U osób w wieku 75 lat i starszych lekarz zachowuje szczególną ostrożność. W badaniu SELECT w tej grupie częściej zgłaszano złamania biodra i miednicy (8). W tym wieku nie zaleca się liraglutydu, a semaglutyd stosuje się ostrożnie, bo danych o jego działaniu po 75. roku życia jest niewiele (11).

Ćwiczenia i konsultacje w programie leczenia otyłości Nasz Gabinet

W programie leczenia otyłości w Naszym Gabinecie lekarz na konsultacji wideo sprawdza, czy dorosły pacjent spełnia kryteria leczenia farmakologicznego z polskich zaleceń, i dobiera lek spośród dostępnych w Polsce. Podczas rozmowy warto przekazać wynik densytometrii oraz powiedzieć o przebytych złamaniach i przyjmowanych lekach na osteoporozę. Program trwa 12 miesięcy i obejmuje konsultacje wideo z lekarzem i z psychologiem, a lekarz co miesiąc kontroluje leczenie na podstawie danych z aplikacji. W aplikacji jest plan ćwiczeń siłowych dopasowany do sprawności, od ćwiczeń na krześle po ćwiczenia z gumą albo hantlami. Po zaznaczeniu dolegliwości kręgosłupa lub bioder aplikacja pomija wersje ćwiczeń, które obciążają te miejsca, a przy problemach z równowagą albo w wieku 65 lat i więcej dodaje ćwiczenia równowagi. Lek pacjent kupuje w aptece i płaci za niego osobno.

Najczęściej zadawane pytania

Czy Ozempic powoduje osteoporozę?

Badania nie rozstrzygają, czy Ozempic powoduje osteoporozę. Ozempic to semaglutyd w zastrzykach, zarejestrowany do leczenia cukrzycy typu 2. W badaniu z losowym przydziałem do leku albo placebo u osób ze zwiększonym ryzykiem złamań semaglutyd w dawce 1 mg, stosowanej w cukrzycy typu 2, zmniejszył po roku gęstość kości w kręgosłupie i biodrze o około 2-2,6% w porównaniu z placebo. Autorzy wiążą to głównie z utratą masy ciała (1). Wyniki badań dotyczących złamań przy semaglutydzie są niejednoznaczne (8, 9, 20).

Czy tirzepatyd jest bezpieczniejszy dla kości niż semaglutyd?

Nie wiadomo, czy tirzepatyd jest bezpieczniejszy dla kości niż semaglutyd. Dla tirzepatydu brakuje badań porównujących go z placebo, w których mierzono gęstość kości (4). W dwóch dużych badaniach obserwacyjnych uzyskano różne wyniki: w jednym tirzepatyd wiązał się z częstszym rozpoznaniem osteoporozy i złamaniami niż inne leki z grupy agonistów GLP-1, w drugim z rzadszymi złamaniami kości udowej niż starsze leki na cukrzycę (19, 20).

Czy spacery wystarczą, żeby chronić kości podczas odchudzania?

Spacery i inne ćwiczenia wytrzymałościowe są potrzebne, ale same mogą nie wystarczyć. W badaniu starszych osób z otyłością, które schudły o około 10% masy ciała, gęstość kości w biodrze zmniejszyła się o 2,6% przy samych ćwiczeniach wytrzymałościowych i o 0,7% przy ćwiczeniach oporowych (12). Polskie zalecenia leczenia otyłości przewidują połączenie obu rodzajów ćwiczeń oraz ćwiczenia równowagi (11).

Źródła

1. Hansen MS, Wölfel EM, Jeromdesella S i wsp. Once-weekly semaglutide versus placebo in adults with increased fracture risk: a randomised, double-blinded, two-centre, phase 2 trial. EClinicalMedicine. 2024;72:102624. PMID 38737002, DOI
2. Jensen SBK, Sørensen V, Sandsdal RM i wsp. Bone Health After Exercise Alone, GLP-1 Receptor Agonist Treatment, or Combination Treatment: A Secondary Analysis of a Randomized Clinical Trial. JAMA Netw Open. 2024;7(6):e2416775. PMID 38916894, DOI
3. Lai CH, Li YT, Wu TS, Wu CT. Skeletal effects of GLP-1 receptor agonist therapy in adults with overweight or obesity: a systematic review. Arch Osteoporos. 2026;21(1):148. PMID 42920024, DOI
4. Safargar M, Ahmadi N, Prabahar K i wsp. The effect of glucagon-like peptide-1 receptor agonists on bone metabolism: A systematic review and meta-analysis of randomized placebo-controlled trials of predominantly first-generation agents. Bone. 2026;215:118160. PMID 42971377, DOI
5. Castaneda R, Pavlov K, Shufelt CL, Faubion SS. Incretin-based therapies in menopause: Current landscape. Maturitas. 2026;215:109159. PMID 42933336, DOI
6. Sánchez-Prieto M, Romero-Domínguez M, Orozco R i wsp. Incretin-based therapies in peri- and postmenopausal women with obesity: an expert position statement from the Spanish Menopause Society. Maturitas. 2026;213:109101. PMID 42664617, DOI
7. Zibellini J, Seimon RV, Lee CM i wsp. Does Diet-Induced Weight Loss Lead to Bone Loss in Overweight or Obese Adults? A Systematic Review and Meta-Analysis of Clinical Trials. J Bone Miner Res. 2015;30(12):2168-2178. PMID 26012544, DOI
8. U.S. Food and Drug Administration, Novo Nordisk. Wegovy (semaglutide) injection, Wegovy (semaglutide) tablets - Prescribing Information, punkty 6.1 (Fractures) i 8.5, wersja z 18.06.2026. dailymed.nlm.nih.gov
9. Beaudart C, Malréchauffé Y, van Heden S i wsp. GLP-1 Receptor Agonists and Musculoskeletal Outcomes: A Systematic Literature Review and Meta-Analysis. Drugs. 2026;86(10):1661-1691. PMID 42730869, DOI
10. Głuszko P, Sewerynek E, Misiorowski W i wsp. Guidelines for the diagnosis and management of osteoporosis in Poland. Update 2022. Endokrynol Pol. 2023;74(1):5-15. PMID 36847720, DOI
11. Bąk-Sosnowska M, Białkowska M, Bogdański P i wsp. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na otyłość 2024 - stanowisko Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości. Medycyna Praktyczna, wydanie specjalne, wrzesień 2024 (rozdziały 8 i 14). ptlo.org.pl
12. Armamento-Villareal R, Aguirre L, Waters DL i wsp. Effect of Aerobic or Resistance Exercise, or Both, on Bone Mineral Density and Bone Metabolism in Obese Older Adults While Dieting: A Randomized Controlled Trial. J Bone Miner Res. 2020;35(3):430-439. PMID 31797417, DOI
13. Johnson KC, Bray GA, Cheskin LJ i wsp.; Look AHEAD Study Group. The Effect of Intentional Weight Loss on Fracture Risk in Persons With Diabetes: Results From the Look AHEAD Randomized Clinical Trial. J Bone Miner Res. 2017;32(11):2278-2287. PMID 28678345, DOI
14. Saad RK, Ghezzawi M, Habli D i wsp. Fracture risk following bariatric surgery: a systematic review and meta-analysis. Osteoporos Int. 2022;33(3):511-526. PMID 34988627, DOI
15. Lincoff AM, Brown-Frandsen K, Colhoun HM i wsp. Semaglutide and Cardiovascular Outcomes in Obesity without Diabetes. N Engl J Med. 2023;389(24):2221-2232. PMID 37952131, DOI
16. Europejska Agencja Leków. Wegovy (semaglutyd) - charakterystyka produktu leczniczego. ema.europa.eu
17. Europejska Agencja Leków. Mounjaro (tirzepatyd) - charakterystyka produktu leczniczego. ema.europa.eu
18. Alfaris N, Kushner RF, Li J i wsp. Tirzepatide for Obesity in Adults ≥ 65 Years: A Post Hoc Analysis of the SURMOUNT and SUMMIT Clinical Trials. Diabetes Obes Metab. 2026;28(9):8072-8083. PMID 42303274, DOI
19. Hsu YH, Liang YC, Chan KC i wsp. Association of tirzepatide use with risk of osteoporosis compared with other GLP-1 receptor agonists: A retrospective cohort study using the TriNetX database. Diabetes Res Clin Pract. 2025;230:112995. PMID 41218687, DOI
20. Chen HY, Wu JY, Chu YH, Chen TW, Huang CF. Lower fall and femoral fracture risks with semaglutide and tirzepatide compared with DPP-4 inhibitors in older adults with type 2 diabetes. Osteoporos Int. 2026;37(9):2451-2463. PMID 42435064, DOI
21. Liu Y, Walzer D, Schmitz S i wsp. Skeletal effect of semaglutide and tirzepatide in patients with increased risk of fractures. J Clin Endocrinol Metab. 2026;111(7):1959-1966. PMID 41655226, DOI
22. Płudowski P, Kos-Kudła B, Walczak M i wsp. Guidelines for Preventing and Treating Vitamin D Deficiency: A 2023 Update in Poland. Nutrients. 2023;15(3):695. PMID 36771403, DOI
23. Jackson RD, LaCroix AZ, Gass M i wsp. Calcium plus vitamin D supplementation and the risk of fractures. N Engl J Med. 2006;354(7):669-683. PMID 16481635, DOI