Dlaczego otyłość jest chorobą i co z tego wynika dla leczenia
Otyłość jest chorobą przewlekłą z własnym kodem E66 w klasyfikacji ICD-10 i tak samo opisuje ją Polskie Towarzystwo Leczenia Otyłości w zaleceniach z 2024 roku. Sama nie ustępuje, a dieta na trzy miesiące nie leczy jej, tak jak trzy miesiące tabletek nie leczą nadciśnienia. Otyłość leczymy i kontrolujemy latami, dlatego plan leczenia układamy od razu na kilka lat.
Choroba zaczyna się w układzie, który reguluje głód i sytość. Po posiłku jelita wydzielają hormon GLP-1, a tkanka tłuszczowa leptynę; oba przekazują do mózgu sygnał sytości. U chorego na otyłość ten sygnał jest słabszy i przychodzi później, dlatego głód wraca szybciej. Po każdej udanej diecie organizm wraca do dawnej masy ciała i stąd bierze się efekt jo-jo, który wielu pacjentów zna z własnego doświadczenia. Leki z grupy analogów GLP-1 wzmacniają właśnie ten osłabiony sygnał sytości.
Otyłość pociąga za sobą ponad 200 chorób i powikłań. W gabinecie najczęściej spotykamy cukrzycę typu 2 i stan przedcukrzycowy, nadciśnienie, stłuszczenie wątroby, bezdech senny, zwyrodnienie kolan i bioder, a u kobiet zespół policystycznych jajników. Leczenie otyłości hamuje rozwój tych chorób, a o jego skuteczności świadczy spadek masy ciała i poprawa wyników badań.
Od jakiego BMI i obwodu talii nadwaga staje się otyłością
Rozpoznanie zaczyna się od wskaźnika masy ciała BMI, czyli masy ciała w kilogramach podzielonej przez kwadrat wzrostu w metrach. Zgodnie z PTLO 2024 u dorosłych BMI od 25,0 do 29,9 oznacza nadwagę, od 30,0 do 34,9 otyłość I stopnia, od 35,0 do 39,9 otyłość II stopnia, a 40 i więcej otyłość III stopnia. Osoba o wzroście 170 cm i masie 87 kg ma BMI 30,1, czyli otyłość I stopnia; przy 102 kg jej BMI wynosi 35,3, czyli otyłość II stopnia.
BMI nie odróżnia tłuszczu od mięśni i nie mówi, gdzie tłuszcz się odkłada. Najbardziej szkodzi tłuszcz trzewny, zgromadzony wokół narządów w jamie brzusznej, dlatego drugim pomiarem jest obwód talii. Według kryteriów Międzynarodowej Federacji Diabetologicznej otyłość brzuszną rozpoznajemy od obwodu talii 80 cm u kobiet i 94 cm u mężczyzn, także u osób, których BMI wskazuje dopiero na nadwagę. Jeśli do otyłości brzusznej dochodzą podwyższone ciśnienie, podwyższona glukoza na czczo i wysokie trójglicerydy, mówimy o zespole metabolicznym.
Kim jest obesitolog i jakie powody wystarczą, żeby umówić pierwszą wizytę
Obesitolog to lekarz z certyfikatem Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości; nie ma osobnej specjalizacji z obesitologii, więc otyłość leczą także interniści, endokrynolodzy i lekarze rodzinni. Wizyta ma sens przy BMI 30 i więcej, a już od BMI 27, jeśli pacjent ma stan przedcukrzycowy, nadciśnienie, zaburzenia lipidowe, stłuszczenie wątroby, bezdech senny albo bóle stawów spowodowane obciążeniem. Drugi powód to kilka diet za sobą, po których masa ciała wróciła do poprzedniej. PTLO dopuszcza farmakoterapię także u młodzieży od 12. roku życia przy masie ciała powyżej 60 kg, natomiast Nasz Gabinet Warszawa przyjmuje wyłącznie dorosłych.
Jak wygląda leczenie otyłości w Warszawie krok po kroku
W Nasz Gabinet Warszawa leczenie otyłości prowadzi lekarz, który stawia rozpoznanie, kwalifikuje pacjenta do farmakoterapii i leczy powikłania, a dietetyk i psychodietetyk pracują z pacjentem równolegle. Tym różni się klinika leczenia otyłości od poradni dietetycznej, w której nikt nie przepisze leku ani nie oceni wyników badań. PTLO wymienia cztery filary leczenia: leczenie żywieniowe, aktywność fizyczną, wsparcie psychologiczne i farmakoterapię, a przy otyłości III stopnia dodatkowo chirurgię bariatryczną. Sam lek zmniejsza głód, ale nie uczy jeść inaczej, a po samej diecie masa ciała szybko wraca.
Pierwszy cel to spadek masy ciała o 5 do 10 procent w ciągu 3 do 6 miesięcy, a u chorych na cukrzycę typu 2 o 7 do 15 procent. Pacjentka ważąca 95 kg ma więc na pierwszym etapie schudnąć około 5 do 10 kg. Taki spadek już obniża ciśnienie i poziom glukozy, poprawia lipidogram oraz zmniejsza liczbę bezdechów w nocy.
Leczenie planujemy na co najmniej 12 miesięcy, ponieważ według PTLO farmakoterapia krótsza niż 6 miesięcy nie daje trwałego efektu, a część chorych potrzebuje leczenia przewlekłego. Ten rok układa się w pięć etapów:
- Pierwsza wizyta. Wywiad, pomiar masy ciała, obwodu talii i ciśnienia, zlecenie badań krwi i rozpoznanie stopnia otyłości.
- Kwalifikacja i plan. Lekarz ocenia wyniki, wyklucza otyłość wtórną, wybiera lek i ustala cel na pierwsze 3 do 6 miesięcy; dietetyk układa jadłospis, a psychodietetyk zaczyna pracę nad jedzeniem emocjonalnym.
- Kontrole co 4 tygodnie. Ważymy pacjenta, mierzymy obwód talii, pytamy o działania niepożądane, ustalamy kolejną dawkę i wystawiamy e-receptę.
- Ocena po 3 miesiącach dawki terapeutycznej. Spadek masy ciała mniejszy niż 5 procent oznacza zmianę leku i ściślejszą dietę.
- Utrzymanie masy ciała. Po osiągnięciu celu wizyty są rzadsze, ale leczenia nie kończymy, bo utrzymanie nowej masy ciała jest osobnym etapem leczenia.
Czego w Nasz Gabinet Warszawa nie robimy przy leczeniu otyłości
- Nie sprzedajemy leków. Pacjent dostaje od nas e-receptę i wykupuje lek w wybranej przez siebie aptece.
- Nie leczymy dzieci ani młodzieży. Leczenie prowadzimy wyłącznie u pacjentów pełnoletnich.
- Nie wykonujemy operacji bariatrycznych. Prowadzimy leczenie zachowawcze, a pacjenta ze wskazaniami do zabiegu przygotowujemy i kierujemy do ośrodka chirurgicznego.
O co pytamy na pierwszej wizycie w Warszawie i jakie badania krwi trzeba wykonać
Pierwsza wizyta to przede wszystkim wywiad. Pytamy, od kiedy pacjent tyje i co się wtedy działo w jego życiu, jakie diety już stosował i jakie leki brał, na co chorują rodzice i rodzeństwo, jakie leki bierze na stałe, co zwykle je w ciągu dnia, czy je w nocy, czy ma napady objadania się i ile alkoholu pije w tygodniu. Mierzymy masę ciała, wzrost, obwód talii i ciśnienie. Pierwsza wizyta lekarska w gabinecie przy Warownej kosztuje 250 zł, wizyta online tyle samo.
Do tego potrzebujemy badań krwi:
- glukoza na czczo i hemoglobina glikowana HbA1c,
- lipidogram,
- TSH,
- próby wątrobowe ALT i AST,
- kreatynina,
- kwas moczowy.
Pacjent może je wykonać w dowolnym laboratorium i przynieść wyniki albo zrobić je po pierwszej wizycie. Wyniki pokazują, czy otyłość zdążyła uszkodzić wątrobę lub nerki i czy gospodarka węglowodanowa jest w normie, a od tego zależy, które powikłania leczymy razem z otyłością i który lek wybieramy.
Jak sprawdzamy, czy pacjent tyje od innej choroby albo od leku
Zanim przepiszemy lek na otyłość, wykluczamy otyłość wtórną, czyli spowodowaną inną chorobą albo lekiem. Sprawdzamy tarczycę, u kobiet wykluczamy zespół policystycznych jajników, a przy charakterystycznych objawach zespół Cushinga. Przeglądamy też listę leków pacjenta, bo przyrost masy ciała powodują glikokortykosteroidy, część leków przeciwdepresyjnych i przeciwpsychotycznych, niektóre leki przeciwpadaczkowe oraz insulina. Kiedy za tycie odpowiada inna choroba albo lek, najpierw rozmawiamy z lekarzem prowadzącym o zmianie leczenia, a dopiero potem dobieramy farmakoterapię otyłości.
Kto kwalifikuje się do leków na otyłość na receptę i jak działa GLP-1
Do farmakologicznego leczenia otyłości kwalifikujemy według kryteriów PTLO 2024: dorosłych z BMI 30 i więcej, dorosłych z BMI od 27 do 29,9 i co najmniej jedną chorobą związaną z masą ciała, a także osoby, u których 3 do 6 miesięcy diety i ruchu nie przyniosło spadku masy ciała o 5 procent. Poniżej tych progów leku nie przepisujemy, nawet na prośbę pacjenta.
W Polsce zarejestrowano pięć substancji do leczenia otyłości: orlistat, połączenie naltreksonu z bupropionem oraz trzy leki z grupy GLP-1, czyli liraglutyd, semaglutyd i tirzepatyd, który działa dodatkowo na receptor GIP. Analogi GLP-1, nazywane potocznie zastrzykami na odchudzanie, naśladują hormon jelitowy, który po jedzeniu sygnalizuje mózgowi sytość i spowalnia opróżnianie żołądka. Pacjent czuje się najedzony po mniejszej porcji i rzadziej myśli o jedzeniu między posiłkami. Pacjent wstrzykuje lek sam, cienką igłą pod skórę brzucha lub uda: liraglutyd codziennie, semaglutyd i tirzepatyd raz w tygodniu. Dawkę zwiększamy stopniowo, przy liraglutydzie co tydzień, przy dwóch pozostałych co 4 tygodnie, żeby żołądek zdążył się przyzwyczaić.
Jak wypadł semaglutyd wobec tirzepatydu w badaniach STEP 1 i SURMOUNT-1
W badaniu STEP 1 semaglutyd w dawce 2,4 mg przez 68 tygodni obniżył masę ciała średnio o 14,9 procent, podczas gdy placebo o 2,4 procent; co drugi uczestnik schudł o 15 procent lub więcej. W badaniu SURMOUNT-1 tirzepatyd w najwyższej dawce obniżył masę ciała po 72 tygodniach średnio o 20,9 procent, a w grupie placebo spadek wyniósł 3,1 procent. Uczestnicy obu badań byli równocześnie na diecie i ćwiczyli, więc te wyniki to skutek leku połączonego z dietą i ruchem. W STEP 1 masa ciała przestała spadać około 60. tygodnia i ustabilizowała się; to normalny etap leczenia, a lek nadal działa.
Kiedy zmieniamy lek na silniejszy, a kiedy go odstawiamy
Po 3 miesiącach przyjmowania dawki terapeutycznej sprawdzamy, czy masa ciała spadła o co najmniej 5 procent. Jeśli nie, PTLO zaleca zmianę na silniejszy lek i ściślejszą dietę. Rok po odstawieniu semaglutydu uczestnicy przedłużonej obserwacji STEP 1 przytyli z powrotem o dwie trzecie tego, co stracili. Dlatego lek odstawiamy stopniowo i dopiero wtedy, gdy pacjent ma utrwalone nawyki, a części pacjentów podajemy go przewlekle. Preparatów zarejestrowanych wyłącznie dla chorych na cukrzycę typu 2 nie przepisujemy na otyłość.
Jak porównujemy Wegovy, Mounjaro i Saxendę, gdy pacjent pyta o Ozempic
Rejestrację do leczenia otyłości mają Wegovy, Mounjaro, Saxenda, Mysimba i Xenical, natomiast Ozempic i Rybelsus są zarejestrowane wyłącznie w cukrzycy typu 2. Pacjent, który przychodzi do Nasz Gabinet Warszawa z pytaniem o zastrzyki na odchudzanie, zwykle zna jedną nazwę handlową i nie wie, że pod nią kryje się substancja dostępna też w innym preparacie, z innym wskazaniem. Nazwy handlowe rozszyfrowujemy więc od razu na pierwszej wizycie, żeby pacjent wiedział, o czym rozmawiamy.
Pod jakimi nazwami handlowymi występują semaglutyd, liraglutyd i tirzepatyd
Trzy substancje kryją się pod sześcioma nazwami handlowymi:
- Semaglutyd to Wegovy (zastrzyk do 2,4 mg, rejestracja w otyłości), Ozempic (zastrzyk do 2 mg, rejestracja tylko w cukrzycy typu 2, refundowany wyłącznie chorym na cukrzycę) i Rybelsus (tabletki, także tylko cukrzyca).
- Liraglutyd to Saxenda (3 mg, otyłość) i Victoza (mniejsza dawka, cukrzyca).
- Tirzepatyd ma jedną nazwę, Mounjaro, i jeden preparat z rejestracją w obu chorobach.
Kiedy pacjent pyta o Ozempic na odchudzanie, pyta o semaglutyd, a na otyłość przepisujemy jego wersję z rejestracją w otyłości, czyli Wegovy.
Zastrzyk codziennie czy raz w tygodniu i o ile spada masa ciała
Saxendę pacjent wstrzykuje codziennie i co tydzień podnosi dawkę, aż dojdzie do 3 mg; Wegovy i Mounjaro wstrzykuje raz w tygodniu, a dawkę podnosi co 4 tygodnie. Różnica w sile działania jest duża: przewaga liraglutydu nad placebo wyniosła w badaniu SCALE po 56 tygodniach 5,6 kg, semaglutydu w STEP 1 po 68 tygodniach 12,5 punktu procentowego (14,9 wobec 2,4 procent), a tirzepatydu w SURMOUNT-1 po 72 tygodniach 17,8 punktu (20,9 wobec 3,1 procent). Tirzepatyd pobudza oprócz GLP-1 również receptor GIP i dlatego ze wszystkich zarejestrowanych leków obniża masę ciała najmocniej.
Ile pacjent płaci w aptece za miesiąc Wegovy, Mounjaro i Saxendy
Ceny w 2026 roku układają się inaczej, niż sugeruje siła działania:
| Preparat | Substancja | Dawka | Cena miesiąca leczenia |
|---|---|---|---|
| Wegovy | semaglutyd | od 0,25 do 2,4 mg raz w tygodniu | około 550 do 890 zł (ceny apteczne, wrzesień 2026) |
| Mounjaro | tirzepatyd | od 2,5 do 15 mg raz w tygodniu | około 800 zł przy 2,5 mg do około 1900 zł przy 15 mg |
| Saxenda | liraglutyd | 3 mg codziennie | około 500 do 1250 zł |
Saxenda wymaga codziennego zastrzyku przy dwukrotnie słabszym efekcie niż Wegovy, a jej cena zależy od apteki bardziej niż przy pozostałych preparatach, dlatego liraglutyd przepisujemy tylko wyjątkowo, na przykład gdy pacjent źle znosił zastrzyki tygodniowe.
Jak działają tabletki Mysimba i Xenical i ile można na nich schudnąć
Mysimba, czyli naltrekson z bupropionem, hamuje głód i osłabia przyjemność z jedzenia, więc sprawdza się u osób, które zajadają stres; w badaniu COR-I pacjenci schudli na niej po 56 tygodniach o 6,1 procent wobec 1,3 procent na placebo. Wyklucza ją padaczka, przyjmowanie opioidów i niekontrolowane nadciśnienie. Xenical, czyli orlistat, zatrzymuje w jelicie około jednej trzeciej tłuszczu z posiłku, pozwala schudnąć o 2 do 3 kg więcej niż placebo w ciągu roku i po tłustych potrawach powoduje tłuszczowe stolce. Oba leki wchodzą w grę dopiero wtedy, gdy pacjent nie może przyjmować analogów GLP-1.
Co rozstrzyga o wyborze między semaglutydem a tirzepatydem i komu zostają tabletki
Kiedy pacjent ma do zrzucenia 20 kg i więcej albo choruje na cukrzycę typu 2, zostają semaglutyd i tirzepatyd; między nimi rozstrzygają cena, choroby towarzyszące i to, jak pacjent znosi nudności, bo tirzepatyd w wyższych dawkach wywołuje je częściej. Kto nie może przyjmować analogów GLP-1, na przykład po zapaleniu trzustki, dostaje naltrekson z bupropionem albo orlistat. Ozempicu ani Rybelsusa nie przepisujemy na otyłość, niezależnie od tego, pod jaką nazwą pacjent o nie pyta.
Które objawy po zastrzyku GLP-1 są zwykłe, a które każą odstawić lek
Analogi GLP-1 najczęściej powodują objawy z przewodu pokarmowego: nudności, wymioty, biegunkę i zaparcia u co najmniej jednego na dziesięciu pacjentów, nasilone w pierwszych tygodniach i po zwiększeniu dawki. W badaniu STEP 1 z tego powodu zrezygnowało z leczenia 4,5 procent uczestników. Rzadziej zdarzają się ostre zapalenie trzustki i kamica pęcherzyka żółciowego; kamicę zgłoszono u 1,6 procent osób leczonych semaglutydem. Przy silnym bólu brzucha promieniującym do pleców pacjent odstawia lek i tego samego dnia zgłasza się do lekarza.
Co ciąża, antykoncepcja, choroba nerek albo insulina zmieniają w leczeniu analogiem GLP-1
W pięciu sytuacjach analog GLP-1 jest przeciwwskazany albo wymaga od nas dodatkowej ostrożności:
- Ciąża i karmienie piersią. Analogów GLP-1 wtedy nie stosujemy, a kobieta odstawia semaglutyd co najmniej 2 miesiące przed planowaną ciążą, bo lek długo utrzymuje się w organizmie.
- Tabletki antykoncepcyjne przy tirzepatydzie. Lek spowalnia wchłanianie leków doustnych, dlatego przez 4 tygodnie od rozpoczęcia leczenia i po każdym zwiększeniu dawki pacjentka zabezpiecza się dodatkowo metodą barierową.
- Ciężka niewydolność nerek lub wątroby, niewydolność serca klasy IV, przebyte zapalenie trzustki. W tych chorobach analogów GLP-1 nie zalecamy, a u osób po 75. roku życia są słabo przebadane; liraglutydu producent w tym wieku nie zaleca.
- Cukrzyca typu 2 leczona insuliną albo pochodnymi sulfonylomocznika. Zmniejszamy dawki tych leków, bo w połączeniu z GLP-1 rośnie ryzyko niedocukrzenia; przy retinopatii cukrzycowej kierujemy na kontrole okulistyczne, a przy nagłym pogorszeniu widzenia pacjent pilnie zgłasza się do okulisty.
- Planowane znieczulenie ogólne. Pacjent informuje anestezjologa o przyjmowaniu leku, ponieważ spowolnione opróżnianie żołądka zwiększa ryzyko zachłyśnięcia.
Dlaczego lek GLP-1 tylko z apteki i na receptę
Główny Inspektorat Farmaceutyczny ostrzegał przed sfałszowanymi wstrzykiwaczami semaglutydu spoza aptek, a w 2025 roku razem z Głównym Inspektoratem Sanitarnym przed semaglutydem oferowanym w internecie jako peptyd do celów badawczych, bez recepty, bez gwarancji dawki i czystości. Pacjenta, który przyjmuje preparat z takiego źródła, nie leczymy, dopóki nie przejdzie na lek z apteki wydany na receptę.
Dlaczego na leku GLP-1 nie zalecamy głodówki i co jeść zamiast niej
Podstawą leczenia żywieniowego jest deficyt 500 do 750 kcal dziennie względem zapotrzebowania. Głodówki nie zalecamy: organizm traci przy niej mięśnie zamiast tłuszczu, a po kilku tygodniach kończy się napadem objadania. W trakcie leczenia analogami GLP-1 pacjent je mniej, więc dietetyk pilnuje, żeby w każdej mniejszej porcji było białko. Bez niego razem z tłuszczem ubywa mięśni, a pacjent z mniejszą masą mięśniową po zakończeniu leczenia szybciej wraca do dawnej wagi. Ruch dobieramy do stanu stawów i kondycji. PTLO zaleca 150 do 300 minut tygodniowo, ale pacjentowi z bolącymi kolanami proponujemy na początek basen albo rower stacjonarny.
Kiedy jedzenie służy do rozładowania emocji
Część pacjentów je nie z głodu, tylko ze zmęczenia, stresu albo samotności. Wieczorne objadanie się, po którym przychodzi poczucie winy i obietnica poprawy od jutra, przypomina inne zachowania kompulsywne i nie mija tylko dlatego, że lek zmniejszył apetyt. Do planu leczenia włączamy więc psychodietetykę: pacjent uczy się zauważać, w jakich sytuacjach sięga po jedzenie, i ćwiczy inne sposoby na napięcie. Psychodietetykę prowadzą terapeuci z Nasz Gabinet Warszawa w ramach terapii uzależnień w Warszawie, w gabinecie albo online.
Skąd bierze się brzuch alkoholowy i jak alkohol wpływa na leczenie analogiem GLP-1
Alkohol ma 7 kcal w gramie, niewiele mniej niż tłuszcz, a organizm spala go w pierwszej kolejności, więc kalorie ze zjedzonego w tym czasie posiłku odkładają się w tkance tłuszczowej, głównie w jamie brzusznej. Tak powstaje brzuch alkoholowy, który nie znika mimo dobrej diety. Na pierwszej wizycie liczymy kalorie z alkoholu tak samo jak z jedzenia: dwa piwa dziennie to około 500 kcal, czyli tyle, ile wynosi cały deficyt zakładany w diecie.
W trakcie leczenia analogami GLP-1 alkohol nasila nudności i odwodnienie, a u chorych na cukrzycę zwiększa ryzyko niedocukrzenia. Wielu pacjentów mówi, że od rozpoczęcia leczenia ma mniejszą ochotę na alkohol. Randomizowane badanie opublikowane w 2025 roku, na 48 osobach z zaburzeniami używania alkoholu, pokazało, że niskie dawki semaglutydu zmniejszały głód alkoholowy i ilość alkoholu wypijaną w ciągu dnia. To wstępny wynik z małej grupy, a semaglutyd nie jest zarejestrowany do leczenia alkoholizmu. Kiedy pacjent oprócz otyłości ma problem z piciem, leczymy obie choroby równolegle, w tym samym gabinecie, w ramach leczenia alkoholizmu w Warszawie.
Gabinet na warszawskim Mokotowie czy leczenie otyłości online
Pierwszą wizytę prowadzimy w gabinecie Nasz Gabinet Warszawa przy ul. Warownej 1/U4 na Mokotowie, a kontrole co 4 tygodnie online. Na miejscu lekarz mierzy obwód talii, ciśnienie i masę ciała na tej samej wadze, na której zważymy pacjenta przy każdej kolejnej kontroli, dlatego pierwszą wizytę lepiej odbyć w gabinecie. Na kontroli online lekarz omawia tolerancję leku i wyniki, ustala dawkę i wystawia e-receptę do zrealizowania w dowolnej aptece. Pacjent nie traci dnia pracy na dojazd przez miasto, a leczenie online obejmuje to samo, co stacjonarne.
Pacjenta kierujemy do gabinetu, niezależnie od jego preferencji, przy BMI 40 i więcej, przy chorobach serca lub nerek wymagających badania fizykalnego oraz przy podejrzeniu, że otyłość ma wtórną przyczynę. Pacjent, który mieszka poza Warszawą, może zacząć leczenie online, jeśli wykona badania krwi w laboratorium blisko domu i sam zmierzy masę ciała oraz obwód talii. Konsultacje dietetyka i psychodietetyka prowadzimy zarówno w gabinecie, jak i online. Osobie, która na razie nie może przyjmować leków, na przykład z powodu planowanej ciąży, układamy ten sam plan żywieniowy i zapewniamy tę samą opiekę psychologiczną, tylko bez farmakoterapii.
Co w leczeniu otyłości w Warszawie pokrywa NFZ, a za co płaci pacjent
Rozpoznać i leczyć otyłość może każdy lekarz, także rodzinny; tak zalecają wytyczne PTLO. Na Mazowszu liczba pacjentów leczonych z powodu otyłości rośnie z roku na rok: według Mazowieckiego Oddziału NFZ z 13,5 tysiąca w 2022 roku do 17,5 tysiąca w 2023 i 22,3 tysiąca w 2024. W województwie, w którym na otyłość choruje ponad milion dorosłych, to nadal niewielka część chorych. Wizyta w POZ trwa kilkanaście minut i rzadko kończy się planem leczenia, a kilkanaście warszawskich poradni chorób metabolicznych na NFZ przyjmuje tylko ze skierowaniem.
Żaden lek zarejestrowany do leczenia otyłości nie jest refundowany. Semaglutyd w preparacie dla chorych na cukrzycę typu 2 ma refundację tylko w cukrzycy i tylko po spełnieniu kryteriów refundacyjnych; za receptę ze zniżką wystawioną na otyłość NFZ może zażądać od lekarza zwrotu nienależnej refundacji. Prywatnie pacjent płaci za konsultację i kontrole według cennika Nasz Gabinet Warszawa (pierwsza wizyta lekarska 250 zł) oraz za lek w aptece: w 2026 roku miesięczna kuracja analogiem GLP-1 kosztuje w zależności od substancji i dawki od około 550 do 2000 zł, najdrożej przy dawkach docelowych. Te koszty omawiamy na pierwszej wizycie, bo leczenie, na które pacjenta nie stać przez cały rok, urywa się po trzech miesiącach i masa ciała wraca. Operacja bariatryczna jest świadczeniem gwarantowanym NFZ na zasadach ogólnych, a pilotażowy program kompleksowej opieki KOS-BAR, z którego od 2022 do 2024 roku skorzystało ponad 2,2 tysiąca mieszkańców Mazowsza, zakończył się 30 czerwca 2026 roku i czeka na wdrożenie jako stałe świadczenie.
Od jakiego BMI kwalifikujemy pacjenta z Warszawy do operacji bariatrycznej i jak przygotowuje się on do zabiegu
Przy otyłości III stopnia najskuteczniejszą metodą leczenia jest operacja bariatryczna, najczęściej rękawowa resekcja żołądka albo wyłączenie żołądkowe. Międzynarodowe towarzystwa chirurgii bariatrycznej w stanowisku z 2022 roku dopuszczają operację od BMI 35 niezależnie od tego, czy są choroby towarzyszące, i od BMI 30 u chorych na cukrzycę typu 2, u których leczenie zachowawcze zawiodło; polskie kryteria mówią o otyłości II i III stopnia. W 2024 roku w Polsce wykonano 6,7 tysiąca operacji bariatrycznych na NFZ.
Kwalifikujemy pacjenta do operacji i przygotowujemy go do niej. Przed zabiegiem pacjent powinien zmniejszyć masę ciała o kilka procent, opanować jedzenie emocjonalne, wyrównać cukrzycę i unormować ciśnienie, bo to obniża ryzyko powikłań okołooperacyjnych; masę ciała przed operacją często obniżamy analogiem GLP-1. Potem kierujemy pacjenta do ośrodka chirurgii bariatrycznej, a po zabiegu dalej kontrolujemy masę ciała, pilnujemy suplementacji witamin i zapewniamy wsparcie psychologiczne, bo bez nich część operowanych po kilku latach wraca do dawnej masy ciała.
Leczenie otyłości dla pacjentów spod Warszawy
Poza mieszkańcami stolicy leczymy pacjentów z całego Mazowsza, najczęściej z Pruszkowa, Piaseczna, Legionowa, Otwocka, Wołomina, Grodziska Mazowieckiego, Marek, Ząbek, Łomianek, Konstancina-Jeziorny, Józefowa, Mińska Mazowieckiego, Nowego Dworu Mazowieckiego, Żyrardowa i Sochaczewa. Pacjentom spoza miasta, tak samo jak warszawiakom dojeżdżającym przez całe miasto, zależy na tym, żeby kontrola co 4 tygodnie nie zajmowała całego dnia.
Pacjent spoza Warszawy wykonuje pakiet badań krwi w laboratorium w swojej miejscowości, sam mierzy masę ciała i obwód talii, a z wynikami zgłasza się na pierwszą wizytę online albo przyjeżdża raz do gabinetu na Mokotowie. Kolejne kontrole, konsultacje dietetyka i psychodietetyka prowadzimy zdalnie, a e-receptę pacjent realizuje w aptece koło domu. Do gabinetu zapraszamy tylko wtedy, gdy lekarz musi zbadać pacjenta osobiście, czyli przy otyłości III stopnia, chorobach serca lub nerek i przy podejrzeniu, że otyłość ma przyczynę wtórną.
Otyłość w Warszawie i na Mazowszu w liczbach
Według pomiarów w przychodniach POZ od stycznia do lipca 2025 roku nadwagę lub otyłość ma 58,7 procent dorosłych warszawiaków. Reszta województwa wypada gorzej: w powiecie łosickim odsetek sięga 72,4 procent i jest najwyższy w Polsce, a na Mazowszu na samą otyłość choruje ponad 1,2 miliona dorosłych (1 225 tys.), jak wynika z danych Ministerstwa Zdrowia przytoczonych przez Najwyższą Izbę Kontroli. Miejskie programy dotyczące masy ciała Warszawa kieruje do uczniów, a dla osób w wieku 18 i 19 lat finansuje profilaktykę nadciśnienia; dla dorosłego warszawiaka z otyłością miasto nie prowadzi żadnego programu, zostaje mu POZ albo leczenie prywatne.
Nasz Gabinet Warszawa leczy otyłość na Mokotowie, w tym samym gabinecie, w którym od lat leczy uzależnienia. Pacjenta, u którego otyłość idzie w parze z uzależnieniem od alkoholu albo z jedzeniem kompulsywnym, z obu problemów leczy jeden zespół, bez odsyłania między poradniami.














