Semaglutyd (Ozempic, Wegovy) a uzależnienie od alkoholu - co wiadomo z badań

Semaglutyd to substancja czynna Ozempicu, leku na cukrzycę typu 2, i Wegovy, leku stosowanego w leczeniu otyłości. W trzech małych badaniach klinicznych z lat 2025-2026 osoby z problemem alkoholowym, które przyjmowały semaglutyd, ograniczyły liczbę dni intensywnego picia bardziej niż osoby na placebo, ale część innych wskaźników picia się nie zmieniła. Ani semaglutyd, ani inne analogi GLP-1, ani tirzepatyd nie są zarejestrowane do leczenia uzależnienia od alkoholu, a badania nie ustaliły jeszcze, w jakiej dawce, jak długo i u kogo można by je w tym celu bezpiecznie stosować. Uzależnienie leczy się dziś psychoterapią i zarejestrowanymi lekami, a osoba, która ma też otyłość, może leczyć obie choroby w tym samym czasie.

W skrócie

• W badaniach klinicznych z udziałem 48, 50 i 108 osób z problemem alkoholowym liczba dni intensywnego picia spadała na semaglutydzie bardziej niż na placebo. W dwóch z tych badań średnia liczba porcji alkoholu na dzień się nie zmieniła.
• W dokumentacji medycznej dziesiątek i setek tysięcy pacjentów osoby przyjmujące semaglutyd i podobne leki rzadziej miały problemy z alkoholem, ale nie dowodzi to, że przyczyną był lek.
• Żaden analog GLP-1 nie jest zarejestrowany do leczenia uzależnienia od alkoholu. Leczy się je psychoterapią i zarejestrowanymi lekami: naltreksonem, akamprozatem, nalmefenem albo disulfiramem.
• Otyłość i uzależnienie od alkoholu można leczyć równolegle, jeśli lekarz wie, ile pacjent pije i jakie leki przyjmuje. Lek na otyłość z naltreksonem i bupropionem (Mysimba) jest na przykład przeciwwskazany zaraz po nagłym odstawieniu alkoholu u osoby uzależnionej.

Czy semaglutyd zmniejsza ochotę na alkohol?

Semaglutyd może zmniejszać głód alkoholowy, czyli silną chęć napicia się, oraz to, ile ktoś wypija w dniu, w którym pije. Dowody pochodzą jednak z trzech małych, wczesnych badań II fazy. We wszystkich trzech liczba dni intensywnego picia spadała na semaglutydzie bardziej niż na placebo.

Semaglutyd działa jak GLP-1, hormon wytwarzany w organizmie, który reguluje apetyt i ilość spożywanych kalorii, także przez receptory w mózgu. Semaglutyd może też wpływać na układ nagrody w mózgu, a w badaniach klinicznych zmniejszał uczucie głodu i nagłą ochotę na jedzenie (1). W badaniach na zwierzętach leki z tej grupy zmniejszały picie alkoholu, a osoby leczone z powodu cukrzycy albo otyłości zgłaszały, że mają mniejszą ochotę na alkohol (2).

Uczestnicy trzech badań, w których semaglutyd porównywano z placebo, mieli rozpoznane zaburzenie używania alkoholu według amerykańskiej klasyfikacji DSM-5. To pojęcie obejmuje problem z piciem od łagodnego do ciężkiego, więc jest szersze niż uzależnienie.

Co wykazało pierwsze badanie semaglutydu u osób z problemem alkoholowym?

Pierwsze badanie kliniczne semaglutydu u osób z zaburzeniem używania alkoholu przeprowadzono w Stanach Zjednoczonych i opublikowano w 2025 roku. Wzięło w nim udział 48 dorosłych (w tym 34 kobiety), u których problem z alkoholem miał przeciętnie umiarkowane nasilenie. Uczestnicy nie zgłaszali się po leczenie i nie próbowali ograniczać picia, a osoby z cukrzycą nie mogły wziąć udziału. Przez 9 tygodni połowa z nich dostawała raz w tygodniu zastrzyk z semaglutydem w niskich dawkach (od 0,25 do 1 mg), a druga połowa placebo.

Po 8 tygodniach uczestnicy mogli w laboratorium przez 2 godziny pić swój ulubiony napój alkoholowy, w ilości ograniczonej ze względów bezpieczeństwa. Osoby na semaglutydzie wypiły mniej niż osoby z grupy placebo i miały niższe stężenie alkoholu w wydychanym powietrzu (wynik dotyczy 25 osób, które w tej części badania piły). W codziennym życiu lek nie zmienił liczby dni, w które uczestnicy pili. W te dni wypijali jednak mniej, liczba dni intensywnego picia spadała u nich szybciej niż w grupie placebo, a głód alkoholowy odczuwali słabiej. Ciężkich działań niepożądanych nie odnotowano. Autorzy zaznaczają, że badanie było małe i krótkie, a dawki niskie, i że potrzebne są większe badania (2).

Czy semaglutyd zmniejsza picie u osób z otyłością, które leczą się z powodu alkoholu?

W badaniu opublikowanym w 2026 roku w The Lancet semaglutyd zmniejszył liczbę dni intensywnego picia u osób z otyłością bardziej niż placebo. Prowadzono je w jednym ośrodku w Kopenhadze, u 108 dorosłych z otyłością i umiarkowanym albo ciężkim zaburzeniem używania alkoholu, którzy zgłosili się po leczenie. Przez 26 tygodni dostawali raz w tygodniu semaglutyd w dawce 2,4 mg albo placebo i wszyscy chodzili na terapię poznawczo-behawioralną. Za dzień intensywnego picia badacze uznali dzień, w którym mężczyzna wypił ponad 60 g czystego alkoholu, a kobieta ponad 48 g (5). Trzy półlitrowe piwa o mocy 5% zawierają razem mniej więcej 60 g alkoholu. Ta granica służyła tylko do liczenia wyników badania i nie oznacza, że mniejsza ilość alkoholu jest bezpieczna.

Odsetek dni intensywnego picia spadł w grupie semaglutydu o 41,1 punktu procentowego, a w grupie placebo o 26,4 punktu. Po uwzględnieniu tego, ile uczestnicy pili przed leczeniem, różnica między grupami wyniosła 13,7 punktu procentowego (3, 5). Osoby na placebo, które także chodziły na terapię i same zgłosiły się po pomoc, miały wyraźnie mniej dni intensywnego picia niż przed leczeniem. Leczenie ukończyło 81% uczestników. Dolegliwości ze strony żołądka i jelit częściej zdarzały się na semaglutydzie, zwykle były łagodne albo umiarkowane i mijały.

Czy semaglutyd w tabletkach też zmniejsza picie?

Semaglutyd w tabletkach sprawdzono u 50 dorosłych z umiarkowanym albo ciężkim zaburzeniem używania alkoholu, którzy zgłosili się po leczenie (4). Przez 8 tygodni przyjmowali semaglutyd (najpierw 3 mg na dobę, potem 7 mg) albo placebo. Głównego celu badania nie osiągnięto, bo lek nie zmniejszył głodu alkoholowego, który w laboratorium wywoływano bodźcami związanymi z alkoholem. Nie zmienił też średniej liczby porcji alkoholu na dzień. Osoby na semaglutydzie miały natomiast mniej dni intensywnego picia, w dni, w które piły, wypijały mniej i słabiej odczuwały głód alkoholowy na co dzień.

Czy inne leki z grupy GLP-1 też zmniejszają picie?

Eksenatyd, starszy lek z tej grupy, sprawdzono u 127 osób leczonych z powodu picia. Przez 26 tygodni nie zmniejszył liczby dni intensywnego picia bardziej niż placebo, a spadek wykazała tylko dodatkowa analiza obejmująca osoby z otyłością (6). Dulaglutyd badano u palaczy rzucających palenie, a nie u osób z problemem alkoholowym. Spośród 151 pijących uczestników osoby na dulaglutydzie po 12 tygodniach piły o 29% mniej niż osoby na placebo (7). O tirzepatydzie (Mounjaro), który działa na receptory GLP-1 i GIP, wiadomo jeszcze mniej. Spadek picia opisano w badaniu na gryzoniach (8) i w ankiecie prowadzonej na odległość, w której osoby z otyłością, w tym 50 przyjmujących tirzepatyd, same podawały, ile piją (9).

Co pokazują analizy dokumentacji medycznej osób przyjmujących leki GLP-1?

W dokumentacji medycznej dziesiątek i setek tysięcy pacjentów osoby przyjmujące semaglutyd i podobne leki rzadziej miały problemy z alkoholem. To obserwacje, które nie dowodzą, że przyczyną był lek.

• W amerykańskiej dokumentacji medycznej 83 825 osób z otyłością ryzyko pierwszego rozpoznania zaburzenia używania alkoholu i ryzyko nawrotu tego zaburzenia w ciągu roku były u przyjmujących semaglutyd o 50-56% mniejsze niż u osób leczonych innymi lekami na otyłość. Podobny wynik uzyskano u prawie 600 tysięcy osób z cukrzycą typu 2 (10).
• W Szwecji przeanalizowano dane z lat 2006-2023 dotyczące 227 866 osób z zaburzeniem używania alkoholu. W okresach, w których te same osoby przyjmowały semaglutyd, ryzyko, że trafią do szpitala z powodu zaburzenia używania alkoholu, było o 36% mniejsze niż w okresach bez leków z tej grupy. Semaglutyd przyjmowało 4321 osób z całej grupy (11).
• Wśród 524 817 amerykańskich weteranów z cukrzycą typu 2 bez wcześniejszego zaburzenia używania substancji osoby, które zaczęły przyjmować lek z grupy GLP-1, w ciągu 3 lat rzadziej dostawały rozpoznanie zaburzenia używania alkoholu niż osoby, które zaczęły przyjmować inny lek na cukrzycę (inhibitor SGLT-2). Ryzyko było mniejsze o 18%, co dawało około 6 przypadków mniej na każde 1000 osób (12).

Dlaczego analizy dokumentacji medycznej nie dowodzą, że lek zmniejsza picie?

W takich analizach, inaczej niż w badaniach klinicznych, nikt nie losuje, kto dostanie lek. Osoby, którym lekarz przepisał semaglutyd, mogą różnić się od pozostałych na przykład stanem zdrowia, tym, jak często chodzą na wizyty, albo gotowością do zmiany. W dokumentacji zapisuje się rozpoznania i pobyty w szpitalu, a nie to, ile kto pije. Sami autorzy tych prac piszą, że potrzebne są badania kliniczne (10, 11). Przegląd z 2025 roku pokazał, że oba rodzaje badań dają różne wyniki. W 6 analizach obserwacyjnych, które objęły ponad 2,7 mln osób, u przyjmujących leki z grupy GLP-1 rzadziej dochodziło do zdarzeń związanych z alkoholem. W 3 badaniach klinicznych z udziałem 430 osób spadek picia po zsumowaniu wyników był za mały, żeby wykluczyć, że to przypadek (13). Przegląd nie objął badań opublikowanych w 2026 roku.

Czy semaglutyd jest zatwierdzony do leczenia alkoholizmu?

Żaden analog GLP-1 nie jest zarejestrowany do leczenia uzależnienia od alkoholu. Wegovy i Saxenda (liraglutyd) są zarejestrowane do kontroli masy ciała, Ozempic do leczenia cukrzycy typu 2, a Mounjaro (tirzepatyd) w obu tych wskazaniach (1, 14, 15, 16).

Badania nie ustaliły jeszcze, u kogo, w jakiej dawce i jak długo można bezpiecznie stosować lek w leczeniu uzależnienia od alkoholu ani jak pacjent pije po jego odstawieniu. Semaglutyd obniża też masę ciała: w badaniu z 2025 roku uczestnicy przyjmujący semaglutyd schudli w ciągu 9 tygodni średnio o 5%, a autorzy zwracają uwagę, że u osób z prawidłową albo niską masą ciała taki spadek wagi niesie dodatkowe ryzyko (2). Do tego dochodzą działania niepożądane: nudności, wymioty i biegunka mogą prowadzić do odwodnienia, a w badaniach rejestracyjnych Wegovy ostre zapalenie trzustki potwierdzono u 0,2% osób leczonych semaglutydem (1).

Inaczej jest u osoby, która ma otyłość albo nadwagę i chorobę związaną z masą ciała. Wegovy i Mounjaro stosuje się u dorosłych w celu kontroli masy ciała od BMI 30 albo od BMI 27, jeśli występuje na przykład nadciśnienie albo stan przedcukrzycowy (1, 16). Taką osobę lekarz może zakwalifikować do leczenia otyłości lekiem, a problem z piciem leczy się wtedy osobno.

Co zrobić, gdy podczas leczenia otyłości spada ochota na alkohol?

Jeśli podczas leczenia otyłości ochota na alkohol maleje, warto zgłosić to lekarzowi na wizycie kontrolnej i powiedzieć przy tym, ile i jak często się pije. Nie jest to powód, żeby samemu zmieniać dawkę albo odstawiać lek. W badaniu z 2025 roku semaglutyd zmniejszał ilość alkoholu wypijaną w dni, w które uczestnicy pili, ale nie liczbę tych dni, więc mniejsza ochota nie musi oznaczać, że problem z piciem minął. Jeśli trudno zapanować nad piciem, także przy mniejszej ochocie na alkohol, potrzebne jest leczenie alkoholizmu jako osobnej choroby. O łączeniu alkoholu z poszczególnymi lekami na otyłość piszemy w artykule o lekach na otyłość i alkoholu.

Jakie leczenie uzależnienia od alkoholu jest dziś dostępne?

W leczeniu uzależnienia od alkoholu stosuje się psychoterapię i zarejestrowane leki: naltrekson, akamprozat, nalmefen i disulfiram. Lekarz dobiera lek do celu leczenia, chorób pacjenta i innych leków, które przyjmuje.

Naltrekson pomaga utrzymać abstynencję (17), a akamprozat podtrzymuje ją u osób, które jednocześnie chodzą na psychoterapię (18). Nalmefen stosuje się, żeby zmniejszyć ilość wypijanego alkoholu u osób uzależnionych, u których ryzyko związane z piciem jest wysokie, ale które nie mają fizycznych objawów odstawienia i nie wymagają natychmiastowego detoksu. Przepisuje się go wyłącznie razem ze stałym wsparciem psychospołecznym (19). Disulfiram (tabletki Anticol albo wszywka) po wypiciu alkoholu wywołuje reakcję, której przebiegu nie da się przewidzieć i która może być groźna. Anticol można zacząć przyjmować po co najmniej 24 godzinach bez alkoholu (20). Wszystkie leki opisujemy na stronie o farmakoterapii alkoholizmu, a pracę z terapeutą uzależnień w artykule o psychoterapii alkoholowej.

Osoba, która pije codziennie i dużo, nie powinna sama odstawiać alkoholu z dnia na dzień. U osób uzależnionych objawy odstawienia alkoholu pojawiają się zwykle 6-24 godziny po nagłym przerwaniu albo ograniczeniu picia, od drżenia, nudności i lęku po omamy, drgawki i majaczenie alkoholowe, a ciężki zespół abstynencyjny może zagrażać życiu (21). Dlatego taka osoba odstawia alkohol pod opieką lekarza, w ramach detoksu alkoholowego.

Jak leczyć otyłość i uzależnienie od alkoholu jednocześnie?

Otyłość i uzależnienie od alkoholu można leczyć w tym samym czasie, każdą chorobę według osobnego planu leczenia. Lekarz prowadzący leczenie otyłości musi wiedzieć, ile pacjent pije i jakie leki dostał w leczeniu uzależnienia, a lekarz w poradni uzależnień, jaki lek pacjent przyjmuje na otyłość. Lek na otyłość nie zastępuje detoksu ani leczenia uzależnienia. Masa ciała zmienia się też po odstawieniu alkoholu, o czym piszemy w artykule o tym, ile można schudnąć po odstawieniu alkoholu.

W Naszym Gabinecie leczenie otyłości to 6-miesięczny program online. Lekarz rozpoznaje chorobę na podstawie BMI i obwodu talii, ocenia wyniki badań krwi i kwalifikuje pacjenta do leczenia lekiem według kryteriów Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości, a lek pacjent kupuje w aptece na e-receptę. W programie są konsultacje wideo z lekarzem i z psychologiem oraz comiesięczne kontrole lekarskie na podstawie danych z aplikacji. Jeśli pacjent pije ryzykownie, kierujemy go równolegle do naszej poradni uzależnień. Na wizycie kwalifikacyjnej warto więc mówić o piciu otwarcie, także o weekendowym, bo od tego zależy, jak lekarz poprowadzi leczenie otyłości.

Czy leki na otyłość można łączyć z lekami na alkoholizm?

Nie każdy lek na otyłość da się połączyć z leczeniem alkoholizmu. Mysimba, czyli połączenie naltreksonu i bupropionu, jest przeciwwskazana w okresie bezpośrednio po nagłym odstawieniu alkoholu u osoby uzależnionej. Nie może jej też przyjmować osoba, która bierze naltrekson albo bupropion z innego powodu niż obniżenie masy ciała, na przykład naltrekson w leczeniu alkoholizmu (22). Na liście interakcji leków Wegovy, Mounjaro i Saxenda nie ma leków stosowanych w leczeniu alkoholizmu. Podają ogólnie, że leki te opóźniają opróżnianie żołądka, co może wpływać na wchłanianie leków przyjmowanych doustnie (1, 14, 16). Nie wynika z tego, że takie połączenie jest bezpieczne, dlatego decyzję podejmuje lekarz, który wie o wszystkim, co pacjent przyjmuje.

Jakie objawy przy leczeniu otyłości i piciu alkoholu wymagają pilnej pomocy?

Przy silnym i długotrwałym bólu brzucha, który może promieniować do pleców, trzeba przerwać stosowanie semaglutydu i natychmiast skontaktować się z lekarzem, ponieważ może to być objaw ostrego zapalenia trzustki (1). Pilnej porady wymagają też wymioty albo biegunka, przy których pacjent traci więcej płynów, niż zdąża wypić, bo grożą odwodnieniem. Po przerwaniu picia sygnałem alarmowym są silne drżenie, lęk, omamy, drgawki albo splątanie. Przy drgawkach, omamach i splątaniu pomoc medyczna jest potrzebna od razu, bez czekania na umówioną wizytę. Ten artykuł nie zastępuje konsultacji lekarskiej.

Najczęściej zadawane pytania

Czy Ozempic leczy alkoholizm?

Ozempic nie jest lekiem na alkoholizm, tylko na cukrzycę typu 2. Zawarty w nim semaglutyd zmniejszał liczbę dni intensywnego picia w małych badaniach klinicznych, ale to za mało, żeby stosować go w leczeniu alkoholizmu.

Czy Mounjaro zmniejsza ochotę na alkohol?

O wpływie tirzepatydu, substancji czynnej Mounjaro, na picie alkoholu wiadomo mniej niż o semaglutydzie: spadek picia opisano u gryzoni i w ankiecie, w której osoby z otyłością, w tym 50 przyjmujących tirzepatyd, same podawały, ile piją. Mounjaro jest zarejestrowane do leczenia cukrzycy typu 2 i do kontroli masy ciała, a nie do leczenia uzależnienia od alkoholu.

Czy po odstawieniu semaglutydu ochota na alkohol wraca?

Tego nie wiadomo. W duńskim badaniu z 2026 roku osoby z otyłością i problemem alkoholowym przyjmowały semaglutyd przez 26 tygodni, a wyniki opisano tylko do końca leczenia, bez obserwacji po odstawieniu leku. Dlatego odstawienie leku na otyłość warto zaplanować z lekarzem, który wie o problemie z alkoholem.

Czy można poprosić lekarza o semaglutyd, żeby mniej pić?

Semaglutyd nie jest zarejestrowany do leczenia uzależnienia od alkoholu. Badania nie ustaliły jeszcze dawki, czasu leczenia ani bezpieczeństwa takiego stosowania u osób bez otyłości. Osobę z otyłością lekarz może zakwalifikować do leczenia otyłości lekiem, a problem z piciem leczy się wtedy równolegle psychoterapią i, w razie potrzeby, jednym z zarejestrowanych leków.

Źródła

1. Charakterystyka Produktu Leczniczego Wegovy (semaglutyd). Europejska Agencja Leków, informacja o produkcie, wersja z sierpnia 2026. ema.europa.eu
2. Hendershot CS, Bremmer MP, Paladino MB i wsp. Once-Weekly Semaglutide in Adults With Alcohol Use Disorder: A Randomized Clinical Trial. JAMA Psychiatry. 2025;82(4):395-405. PMID 39937469, DOI
3. Klausen MK, Justesen SK, Pedersen JN i wsp. Once-weekly semaglutide versus placebo in patients with alcohol use disorder and comorbid obesity: a randomised, double-blind, placebo-controlled trial. Lancet. 2026;407(10540):1687-1698. PMID 42070571, DOI
4. Schacht JP, Sakai JT, Raymond K, Shelton R. Oral Semaglutide for Alcohol Use Disorder: A Randomized Clinical Trial. Am J Psychiatry. 2026;183(9):636-645. PMID 42522065, DOI
5. Does Semaglutide Reduce Alcohol Intake in Patients With Alcohol Use Disorder and Comorbid Obesity? Rejestr badania NCT05895643. clinicaltrials.gov
6. Klausen MK, Jensen ME, Møller M i wsp. Exenatide once weekly for alcohol use disorder investigated in a randomized, placebo-controlled clinical trial. JCI Insight. 2022;7(19):e159863. PMID 36066977, DOI
7. Probst L, Monnerat S, Vogt DR i wsp. Effects of dulaglutide on alcohol consumption during smoking cessation. JCI Insight. 2023;8(22):e170419. PMID 37991022, DOI
8. Edvardsson CE, Adermark L, Gottlieb S i wsp. Tirzepatide reduces alcohol drinking and relapse-like behaviours in rodents. EBioMedicine. 2026;124:106119. PMID 41506148, DOI
9. Quddos F, Hubshman Z, Tegge A i wsp. Semaglutide and Tirzepatide reduce alcohol consumption in individuals with obesity. Sci Rep. 2023;13(1):20998. PMID 38017205, DOI
10. Wang W, Volkow ND, Berger NA i wsp. Associations of semaglutide with incidence and recurrence of alcohol use disorder in real-world population. Nat Commun. 2024;15(1):4548. PMID 38806481, DOI
11. Lähteenvuo M, Tiihonen J, Solismaa A i wsp. Repurposing Semaglutide and Liraglutide for Alcohol Use Disorder. JAMA Psychiatry. 2025;82(1):94-98. PMID 39535805, DOI
12. Cai M, Choi T, Xie Y, Al-Aly Z. Glucagon-like peptide-1 receptor agonists and risk of substance use disorders among US veterans with type 2 diabetes: cohort study. BMJ. 2026;392:e086886. PMID 41781010, DOI
13. Sinha B, Ghosal S. The effects of glucagon-like peptide-1 receptor agonists (GLP1-RAs) on alcohol-related outcomes: a systematic review and meta-analysis. Addict Sci Clin Pract. 2025;21(1):8. PMID 41350683, DOI
14. Charakterystyka Produktu Leczniczego Saxenda (liraglutyd). Europejska Agencja Leków. ema.europa.eu
15. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozempic (semaglutyd). Europejska Agencja Leków. ema.europa.eu
16. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mounjaro (tirzepatyd). Europejska Agencja Leków. ema.europa.eu
17. Charakterystyka Produktu Leczniczego Naltex, 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl
18. Charakterystyka Produktu Leczniczego Campral, 333 mg, tabletki powlekane dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl
19. Charakterystyka Produktu Leczniczego Selincro, 18 mg, tabletki powlekane. Europejska Agencja Leków. ema.europa.eu
20. Charakterystyka Produktu Leczniczego Anticol, 500 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl
21. Mirijello A, D'Angelo C, Ferrulli A i wsp. Identification and management of alcohol withdrawal syndrome. Drugs. 2015;75(4):353-365. PMID 25666543, DOI
22. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mysimba (naltrekson, bupropion). Europejska Agencja Leków. ema.europa.eu