Leczenie uzależnienia od nikotyny Poznań

W Poznaniu przyjmujemy pacjentów w przychodni Nasz Gabinet przy ul. Górki 17A, codziennie od 8:00 do 20:00, a pierwszą wizytę można też odbyć online. Kosztuje 250 zł i nie wymaga skierowania. Pacjentów z Gniezna, Piły, Leszna i Konina także leczymy online. Na koniec wizyty lekarz ustala, czy zaleca lek i kiedy pacjent ma zacząć kurację. Dalsze leczenie obejmuje sesje z terapeutą uzależnień i przyjmowanie zaleconego leku.

Czy trzeba być zdecydowanym na rzucenie palenia, żeby przyjść na wizytę?

Nie. Pacjent nie musi przychodzić z wyznaczoną datą ostatniego papierosa. Na wizytę może przyjść także osoba, którą do rzucenia palenia namawia rodzina albo lekarz leczący jej nadciśnienie czy astmę, choć sama nie wie jeszcze, czy chce spróbować. Rozmawiamy wtedy o tym, ile i w jakich sytuacjach pacjent pali, jak przebiegały jego wcześniejsze próby i czego obawia się najbardziej, na przykład głodu nikotynowego w pracy albo przybrania na wadze.

Czy rozmowa z lekarzem pomaga rzucić palenie?

Przegląd Cochrane, czyli niezależnej organizacji naukowej, która zestawia wyniki badań na jeden temat, objął 42 badania z udziałem ponad 31 000 palaczy. W 17 badaniach porównano krótką poradę lekarza z brakiem porady. Po poradzie palenie rzucało więcej osób niż bez niej. Autorzy przyjęli, że bez żadnej pomocy palenie rzuca od 2 do 3 procent palaczy, a krótka porada lekarza podnosi ten odsetek o kolejne 1 do 3 punktów procentowych. W bezpośrednim porównaniu dłuższa i bardziej intensywna porada dawała niewielką dodatkową korzyść.

Dlaczego nie zalecamy leku na zapas?

Leku nie zalecamy na zapas. Producent Desmoxanu przeznacza cytyzynę dla osób, które poważnie zamierzają przestać palić, dlatego lekarz rozważa ją wtedy, gdy pacjent tę decyzję podjął. Pacjent, który po pierwszej rozmowie potrzebuje czasu, może umówić kolejną wizytę później albo zacząć od sesji z terapeutą uzależnień. Sesje odbywają się online, a każda kosztuje 250 zł. Osobom uzależnionym także od alkoholu albo leków proponujemy terapię uzależnień w Poznaniu.

W Stanach Zjednoczonych 70 procent palaczy chce rzucić palenie, a co roku 40 procent przestaje palić przynajmniej na jeden dzień. Spośród osób, które próbują rzucić palenie samodzielnie, 80 procent wraca do papierosów w ciągu miesiąca, a trwale rzuca palenie tylko 3 procent palaczy rocznie. Te dane pochodzą z amerykańskiego przeglądu badań nad uzależnieniem od nikotyny.

Przyczyną jest działanie nikotyny na mózg. Nikotyna pobudza w nim receptory nikotynowe i zwiększa uwalnianie dopaminy. Przy codziennym paleniu mózg przystosowuje się do niej, więc po odstawieniu papierosów pojawiają się rozdrażnienie, obniżony nastrój, niepokój i lęk, a u części osób także poczucie, że nic nie cieszy. Według tego samego przeglądu nasilenie tych zaburzeń nastroju jest podobne do obserwowanego u osób leczonych w poradniach z powodu zaburzeń psychicznych. Lęk i stres wywołane odstawieniem nikotyny silnie skłaniają do ponownego zapalenia, a kolejny papieros na chwilę je usuwa.

Światowa Organizacja Zdrowia zalicza uzależnienie od nikotyny, nazywane też nikotynizmem, do chorób i opisuje je w ICD-10 pod kodem F17.2, a w ICD-11 pod kodem 6C4A.2. Choroby odtytoniowe wywołują głównie inne składniki dymu, ale to uzależnienie od nikotyny sprawia, że palacz latami je wdycha. Dlatego leczymy je jak inne uzależnienia, sesjami z terapeutą uzależnień i, jeśli lekarz go zaleci, lekiem. Pacjent, któremu po rzuceniu palenia wyraźnie pogarsza się nastrój, mówi o tym lekarzowi, a przy myślach samobójczych potrzebuje natychmiastowej pomocy medycznej.

Lekarz wybiera spośród cytyzyny, nikotynowej terapii zastępczej, warenikliny i bupropionu. Przy każdym leku podajemy, jak działa, o ile zwiększał w badaniach liczbę osób niepalących i ile kosztował we wrześniu 2026 roku w aptekach internetowych.

Cytyzyna w tabletkach po 1,5 mg

Cytyzyna jest substancją czynną Desmoxanu, Tabeksu i Recigaru. Budową przypomina nikotynę i łączy się z tymi samymi receptorami w mózgu, ale pobudza je słabiej, więc zmniejsza głód nikotynowy i przyjemność z zapalonego papierosa. W 4 badaniach z udziałem 4623 osób po co najmniej pół roku nie paliło o 30 procent więcej osób przyjmujących cytyzynę niż osób z grupy placebo. Większość preparatów z cytyzyną jest dostępna bez recepty, a we wrześniu 2026 roku opakowanie na całą 25-dniową kurację kosztowało od około 40 do 78 zł.

Plaster z nikotyną na 16 albo 24 godziny

NiQuitin Przezroczysty nakleja się na całą dobę, w dawkach 21, 14 i 7 mg, a Nicorette Invisipatch na 16 godzin, w dawkach 25, 15 i 10 mg. Nikotyna przenika przez skórę bez substancji smolistych i tlenku węgla z dymu, a jej stężenie we krwi jest stałe, bez gwałtownego wzrostu jak po zaciągnięciu się papierosem. Podczas stosowania plastra NiQuitin 21 mg stężenie to wynosi średnio około 17 ng/ml, a po pół godzinie palenia papierosów średnio około 44 ng/ml. Plaster zwiększał liczbę osób niepalących o 64 procent w porównaniu z placebo albo brakiem leczenia. Kupuje się go bez recepty, a 10 tygodni kuracji plastrem 24-godzinnym kosztowało we wrześniu 2026 roku od około 606 do 930 zł.

Guma, aerozol i tabletki do ssania z nikotyną

Guma Nicorette Classic Gum w dawkach 2 i 4 mg, aerozol Nicorette Spray po 1 mg w dawce i tabletki do ssania NiQuitin MINI dostarczają nikotynę przez błonę śluzową jamy ustnej, gdy pacjent czuje chęć zapalenia. Po rozpoczęciu żucia gumy nikotynę wykrywa się we krwi już po 5 do 7 minutach. Wśród osób żujących gumę niepalących było o 49 procent więcej niż w grupach porównawczych, a wśród osób ssących tabletki o 52 procent więcej. Wszystkie te postacie są dostępne bez recepty. We wrześniu 2026 roku 105 gum 4 mg kosztowało od 78 do 100 zł, a aerozol na 150 dawek od 62 do 85 zł.

Wareniklina i bupropion na receptę

Wareniklina, substancja czynna Champixu w tabletkach 0,5 i 1 mg, łączy się z receptorami nikotynowymi podobnie jak cytyzyna. W 41 badaniach ponad dwukrotnie zwiększała liczbę osób niepalących. Wymaga recepty, ale we wrześniu 2026 roku nie znaleźliśmy jej w sprawdzonych aptekach.

Bupropion, substancja czynna Zybanu w tabletkach 150 mg, jest lekiem przeciwdepresyjnym bez nikotyny. W 45 badaniach nie paliło po kuracji o 64 procent więcej osób niż w grupach placebo albo bez leczenia. Lek wymaga recepty, a pozwolenie na dopuszczenie Zybanu do obrotu wygasło w grudniu 2023 roku.

Pacjent umawia wtedy wcześniejszą wizytę albo sesję, żeby poprawić plan na trudne sytuacje od razu, bez czekania do końca kuracji. Badania pokazują, że palenie w pierwszych 2 tygodniach po rzuceniu palenia wiąże się z gorszym wynikiem po pół roku.

W dwóch amerykańskich badaniach z udziałem 88 i 112 osób, które rzucały palenie z plastrem z nikotyną, sprawdzono, czy palenie w pierwszych 2 tygodniach pozwala przewidzieć wynik po pół roku. Wśród osób noszących plaster, które w 2. tygodniu po rzuceniu palenia zapaliły choćby raz, po 6 miesiącach paliło 83 procent w pierwszym badaniu i 97 procent w drugim. Wśród osób, które w 2. tygodniu nie paliły wcale, po 6 miesiącach nadal nie paliło 46 i 41 procent. Spośród osób z plastrem, które paliły po pół roku, 74 procent zaczęło palić już w 1. albo 2. tygodniu.

Liczba papierosów wypalanych przed leczeniem, wynik testu Fagerströma i stężenie tlenku węgla w wydychanym powietrzu nie dawały spójnych prognoz wyniku leczenia. Wyniki opisują grupy osób i nie przesądzają o tym, jak skończy się leczenie jednego pacjenta.

Czy po zapaleniu papierosa przerwać kurację cytyzyną?

U pacjenta, który przyjmuje cytyzynę i zapali papierosa, działania niepożądane nikotyny mogą się nasilić. Jeśli wynik kuracji jest niezadowalający, producent Desmoxanu zaleca przerwać leczenie, a kolejną kurację można zacząć po upływie 2 do 3 miesięcy. O tym, czy jeden albo kilka papierosów oznacza niezadowalający wynik, decyduje lekarz, dlatego pacjent nie odstawia leku sam, tylko umawia wizytę, także online.

Jak terapeuta uzależnień pomaga po zapaleniu papierosa?

Na sesji z terapeutą uzależnień pacjent odtwarza sytuację, w której zapalił: gdzie był, z kim, co czuł i co poprzedziło zapalenie papierosa. Potem planuje, jak zachowa się w podobnej sytuacji następnym razem. Terapeuta widzi przed sesją zapisy głodu nikotynowego, które pacjent prowadzi w aplikacji Nasz Gabinet.

Ta sama choroba może wykluczać jeden lek, a przy innym wymagać tylko ostrożności. Niestabilna dławica piersiowa jest przeciwwskazaniem do cytyzyny, a przy plastrze z nikotyną producent zaleca w takiej sytuacji ostrożność. Napady padaczkowe, obecne albo przebyte, wykluczają bupropion, przy wareniklinie producent zaleca ostrożność, a przy nikotynowej terapii zastępczej lekarz ocenia korzyści i ryzyko. Pacjent przynosi więc na wizytę listę chorób i wszystkich przyjmowanych leków, a lek i dawkę wybiera lekarz.

Przy jakich chorobach nie stosuje się cytyzyny?

Według producenta Desmoxanu cytyzyny nie stosuje się przy niestabilnej dławicy piersiowej, po niedawno przebytym zawale serca albo udarze mózgu, przy klinicznie istotnych zaburzeniach rytmu serca, w ciąży i w czasie karmienia piersią. Ostrożności wymagają choroba niedokrwienna i niewydolność serca, nadciśnienie tętnicze, miażdżyca i inne choroby naczyń obwodowych, choroba wrzodowa, choroba refluksowa przełyku, nadczynność tarczycy, cukrzyca i schizofrenia. Leku nie zaleca się też osobom z zaburzeniami czynności wątroby albo nerek, osobom poniżej 18 lat i po 65. roku życia.

Kiedy nikotynowa terapia zastępcza wymaga ostrożności?

Producent plastra NiQuitin zaleca ostrożność między innymi przy niekontrolowanym nadciśnieniu, niewydolności serca, ciężkich zaburzeniach rytmu serca, po niedawnym zawale albo udarze, przy ciężkiej chorobie naczyń obwodowych, atopowym zapaleniu skóry, umiarkowanej albo ciężkiej niewydolności wątroby lub nerek, czynnym wrzodzie żołądka i nadczynności tarczycy. Osoba chora na cukrzycę kontroluje w trakcie kuracji stężenie cukru we krwi. U osoby z chorobą serca połączenie plastra z gumą albo aerozolem wymaga oceny personelu medycznego.

Każda postać nikotynowej terapii zastępczej, także plaster, może nasilać dolegliwości u osób z czynnym zapaleniem przełyku, jamy ustnej albo gardła, zapaleniem żołądka i chorobą wrzodową. Pacjent z takimi dolegliwościami mówi o nich, zanim lekarz wybierze lek.

Wareniklina przy chorobie nerek

Przy lekkich i umiarkowanych zaburzeniach czynności nerek dawki się nie zmienia. Pacjentowi z umiarkowanymi zaburzeniami, który źle znosi działania niepożądane, lekarz może zmniejszyć dawkę do 1 mg na dobę. Przy ciężkich zaburzeniach pacjent przyjmuje przez pierwsze 3 dni 0,5 mg raz na dobę, a potem 1 mg raz na dobę. Według producenta leku nie należy stosować u osób ze schyłkową niewydolnością nerek, a u osób z napadami drgawkowymi w przeszłości stosuje się go ostrożnie.

Bupropion a padaczka i zaburzenia odżywiania

Przeciwwskazaniem są napady drgawkowe obecnie albo w przeszłości, guz ośrodkowego układu nerwowego, bulimia albo jadłowstręt psychiczny rozpoznane obecnie lub w przeszłości, ciężka marskość wątroby, choroba afektywna dwubiegunowa w wywiadzie, jednoczesne leczenie inhibitorami MAO oraz nagłe odstawianie alkoholu albo leków uspokajających z grupy benzodiazepin.

Rodzic małego dziecka leczy się tak samo jak inni pacjenci: przyjmuje lek i uczestniczy w sesjach z terapeutą uzależnień. Dochodzą jednak sprawy, o które pytamy na wizycie: gdzie w domu się pali, czy matka karmi piersią i gdzie będą przechowywane leki z nikotyną.

W analizie 60 badań u niemowląt i małych dzieci, w których domu ktoś palił, szansa na infekcję dolnych dróg oddechowych była o 54 procent większa, a na zapalenie oskrzelików ponad dwa i pół raza większa. U dzieci mieszkających z palaczem szansa na choroby ucha środkowego była o 62 procent większa. Według przeglądu badań, w których obserwowano dzieci przez dłuższy czas, bierne palenie zwiększa częstość świszczącego oddechu i astmy u dzieci i młodzieży co najmniej o 20 procent.

Czy palenie na balkonie chroni dziecko przed dymem?

Część rodziców pali tylko na balkonie albo przed domem, żeby dziecko nie wdychało dymu. W szwedzkim badaniu ankietowym, które objęło 1990 dzieci w wieku od 12 do 24 miesięcy, co piąte dziecko miało przynajmniej jednego palącego rodzica. U 7 procent dzieci rodzice palili w domu, a u 13 procent wyłącznie na zewnątrz. Kaszel utrzymujący się ponad 2 tygodnie po infekcji górnych dróg oddechowych i świszczący oddech bez infekcji występowały istotnie statystycznie częściej u dzieci rodziców palących w domu niż u dzieci rodziców niepalących. Autorzy uznali, że powszechne przekonanie, iż palenie na zewnątrz wystarcza do ochrony dziecka przed dymem, wymaga dalszych badań. Badanie opierało się na ankiecie wysłanej pocztą, więc nie pokazuje przyczyn tych różnic.

Które leki na rzucenie palenia można stosować w czasie karmienia piersią?

Cytyzyny nie przyjmuje się w czasie karmienia piersią, bo producent Desmoxanu wymienia je wśród przeciwwskazań. Nikotyna z papierosów i z nikotynowej terapii zastępczej przechodzi do mleka. Według producenta plastra NiQuitin niemowlę jest jednak narażone na stosunkowo małą ilość nikotyny pochodzącej z terapii zastępczej. Takie narażenie jest mniej niebezpieczne niż bierne palenie. Najlepiej, gdy matka karmiąca piersią rzuca palenie bez leków, a jeśli nie jest w stanie, terapię zastępczą może zalecić personel medyczny. Gumę, tabletkę do ssania albo aerozol przyjmuje się wtedy tuż po karmieniu, żeby do następnego karmienia minęło jak najwięcej czasu. Łączenia plastra z postaciami doustnymi w okresie karmienia piersią producent nie zaleca z powodu braku badań, chyba że personel medyczny uzna to za konieczne.

Jak chronić dziecko przed zatruciem nikotyną z plastrów i gum?

Dawka nikotyny, którą dorosły palacz dobrze znosi, może spowodować ciężkie, a nawet śmiertelne zatrucie u małego dziecka. Plastry, gumy, tabletki do ssania i aerozol przechowuje się poza zasięgiem dzieci. Zdjęty plaster składa się na pół, klejem do środka, wkłada do otwartej saszetki albo zawija w kawałek folii aluminiowej i dopiero wtedy wyrzuca. Podejrzenie, że dziecko połknęło gumę albo tabletkę z nikotyną, ssało plaster albo przykleiło go sobie, wymaga pilnej pomocy medycznej.

Wizyta online i sesje z terapeutą dla rodziców małych dzieci

Rodzic małego dziecka może odbyć pierwszą wizytę online. Na sesjach z terapeutą uzależnień planuje, co zrobi w chwilach, w których dotąd wychodził zapalić, na przykład podczas drzemki dziecka albo wieczorem, gdy dziecko już śpi.

Aplikacja Nasz Gabinet pomaga przede wszystkim nie pominąć żadnej dawki. Przypomina o każdej dawce z planu leczenia, więc przy cytyzynie w pierwszych 3 dniach kuracji pacjent dostaje 6 przypomnień na dobę, co 2 godziny. Od dnia rzucenia palenia aplikacja liczy też dni bez papierosa i złotówki, których pacjent nie wydał na papierosy.

Gdy u pacjenta wystąpią działania niepożądane, na przykład zaburzenia snu, o zmianie leku albo dawki decyduje lekarz na wizycie, także online. Program leczenia w aplikacji włączamy pacjentom, którzy skontaktują się z przychodnią Nasz Gabinet w Poznaniu, dlatego zapraszamy do kontaktu. Pomożemy wtedy kupić dostęp do programu i przejść przez instalację.

• Nie leczymy hipnozą. Przegląd 14 badań z udziałem 1926 osób nie dostarczył wiarygodnych dowodów, że hipnoza pomaga rzucić palenie skuteczniej niż inne sposoby albo brak leczenia, a 10 z tych badań oceniono jako obarczone dużym ryzykiem błędu.
• Nie zalecamy dziurawca ani leków przeciwdepresyjnych z grupy SSRI jako leków na rzucenie palenia. W przeglądzie 115 badań nad lekami przeciwdepresyjnymi skuteczność potwierdzono dla bupropionu, a dla dziurawca i leków z grupy SSRI nie znaleziono dowodów, że pomagają przestać palić. Pacjent, który przyjmuje lek z grupy SSRI z powodu depresji, nie odstawia go przy rzucaniu palenia bez decyzji lekarza prowadzącego.

Rzucenie palenia wydłuża życie także wtedy, gdy pacjent pali od wielu lat. Według WHO osoba, która przestaje palić około 50. roku życia, zyskuje około 6 lat życia, a około 60. roku życia około 3 lat. Po 10 latach bez papierosa zmniejsza się też ryzyko raka jamy ustnej, gardła, przełyku, pęcherza moczowego, szyjki macicy i trzustki.

Na rzuceniu palenia zyskują również domownicy. Rodzic, który przestaje palić, chroni dziecko przed dymem tytoniowym, zwiększającym ryzyko infekcji dolnych dróg oddechowych i chorób ucha środkowego.

W przychodni Nasz Gabinet w Poznaniu pacjent nie zostaje z rzucaniem palenia sam, nawet jeśli dopiero się zastanawia, czy spróbować. Lekarz dobiera lek do jego chorób i przyjmowanych leków, terapeuta uzależnień pomaga zaplanować, jak poradzić sobie w trudnych chwilach, a aplikacja przypomina o dawkach. Po zapalonym papierosie albo przy działaniach niepożądanych pacjent umawia wcześniejszą wizytę, w gabinecie przy ul. Górki 17A albo online.