Cytyzyna a alkohol - czy można pić w trakcie kuracji?

W informacjach o Desmoxanie, Tabexie i Recigarze, czyli preparatach z cytyzyną, nie opisano interakcji z alkoholem. Nie jest to potwierdzenie bezpieczeństwa picia podczas kuracji. Palenie trzeba rzucić najpóźniej 5. dnia kuracji. U osób dużo pijących, które rzucały palenie, picie alkoholu często poprzedzało pierwsze ponowne zapalenie papierosa. Osoby z problemem alkoholowym powinny ustalić z lekarzem, czy rozpocząć kurację cytyzyną i jak pogodzić ją z leczeniem alkoholizmu.

W skrócie

• Brak opisu interakcji z alkoholem w informacjach o Desmoxanie, Tabexie i Recigarze w tabletkach nie potwierdza, że podczas kuracji można bezpiecznie pić.
• W badaniu 236 osób, które dużo piły i rzucały palenie, ponad 4 na 10 przypadków pierwszego ponownego zapalenia papierosa zdarzyło się podczas picia alkoholu. W dni, w których uczestnicy pili umiarkowane ilości alkoholu, ryzyko zapalenia papierosa było prawie 4 razy większe niż w dni bez alkoholu.
• Palenie trzeba rzucić najpóźniej 5. dnia kuracji cytyzyną. Amerykański National Cancer Institute radzi w pierwszych tygodniach po rzuceniu palenia pić mniej alkoholu albo nie pić wcale.
• Osoba, która pije dużo alkoholu, ma chorobę wątroby albo leczy się z powodu alkoholizmu, na przykład disulfiramem lub naltreksonem, powinna zacząć kurację cytyzyną dopiero po konsultacji z lekarzem.

Jakie informacje o alkoholu zawierają charakterystyki Desmoxanu i Tabexu?

W charakterystykach Desmoxanu, Tabexu i Recigaru w tabletkach oraz w ulotkach dla pacjenta tych preparatów nie ma informacji o alkoholu. Dokumenty sprawdziliśmy w Rejestrze Produktów Leczniczych w październiku 2026 roku. Alkohol etylowy pojawia się tylko w składzie Recigaru Active w roztworze, jako substancja pomocnicza w śladowej ilości.

W punkcie dotyczącym interakcji podano, że cytyzyny nie należy stosować razem z lekami przeciwgruźliczymi, a danych klinicznych o innych istotnych interakcjach nie ma. Podczas przyjmowania Desmoxanu lub Recigaru palenie albo stosowanie innych produktów z nikotyną mogą nasilić działania niepożądane nikotyny. Preparaty różnią się szczegółami, które mają znaczenie dla osób pijących dużo albo leczonych z powodu uzależnienia od alkoholu.

Wszystkie preparaty zawierają tę samą substancję w dawce 1,5 mg, a kuracja trwa 25 dni. Jak wygląda ona dzień po dniu, opisujemy w artykule o kuracji cytyzyną.

Czy brak wzmianki o alkoholu w charakterystyce cytyzyny znaczy, że można pić?

Nie. Brak opisu interakcji nie potwierdza, że można bezpiecznie pić alkohol podczas przyjmowania cytyzyny.

Cytyzyna osiąga największe stężenie we krwi średnio po niecałej godzinie, organizm w niewielkim stopniu ją przetwarza, a 64% dawki wydala się w niezmienionej postaci z moczem w ciągu doby. Okres półtrwania, czyli czas, po którym stężenie leku we krwi spada o połowę, wynosi około 4 godzin. Te dane nie wystarczają jednak do oceny bezpieczeństwa picia alkoholu w trakcie kuracji.

Cytyzynę u osób pijących badano w Sankt Petersburgu. W badaniu wzięło udział 400 osób zakażonych HIV, które codziennie paliły i często piły duże ilości alkoholu. Sprawdzano w nim, czy cytyzyna pomaga ograniczyć picie, i według autorów było to pierwsze badanie cytyzyny w tym celu. Część uczestników przyjmowała cytyzynę przez standardowe 25 dni. Działania niepożądane występowały podobnie często we wszystkich grupach, a ciężkich działań niepożądanych związanych z lekami badacze nie odnotowali (1). Uczestnikom udzielono jednak krótkiej porady dotyczącej picia i palenia, a badanie nie sprawdzało, czy picie w trakcie kuracji jest bezpieczne. Tego wyniku nie można więc uogólniać na wszystkie osoby, które przyjmują cytyzynę i piją alkohol.

Czy podczas leczenia bupropionem można pić alkohol?

Bupropion (Zyban), inny lek stosowany przy rzucaniu palenia, jest przeciwwskazany u osób, które w trakcie leczenia nagle odstawiają alkohol, bo zwiększa to ryzyko drgawek. Zgłaszano też nieliczne przypadki objawów neuropsychiatrycznych albo słabszej tolerancji alkoholu u osób pijących w trakcie leczenia. Podczas przyjmowania Zybanu należy unikać alkoholu albo pić go jak najmniej.

Które działania niepożądane cytyzyny łatwo pomylić ze skutkami picia?

Do bardzo częstych działań niepożądanych Desmoxanu należą suchość w ustach, nudności, zawroty i bóle głowy, przyspieszone bicie serca, wzrost ciśnienia tętniczego i zaburzenia snu. Suchość w ustach, nudności, ból głowy czy gorszy sen zdarzają się też po wieczornym piciu alkoholu, więc następnego dnia trudno ocenić, które objawy wywołał lek, a które picie alkoholu. Jeśli takie objawy są silne albo nie mijają, trzeba skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą. Więcej o tym, które dolegliwości wynikają z leku, a które z odstawienia nikotyny, piszemy w artykule o skutkach ubocznych cytyzyny.

Dlaczego po alkoholu łatwo zapalić w trakcie rzucania palenia?

Alkohol nasila chęć zapalenia i utrudnia opieranie się jej, a wiele osób latami paliło właśnie przy piwie, winie albo drinkach. W badaniu osób, które dużo piły i rzucały palenie, ponad 4 na 10 przypadków pierwszego ponownego zapalenia papierosa zdarzyło się podczas picia alkoholu. Opisane niżej badania nie dotyczyły cytyzyny.

Amerykańskie badanie objęło 236 osób, które rzucały palenie w ramach badania klinicznego i dużo piły, choć nie były uzależnione od alkoholu. W trakcie leczenia zapaliło 178 z nich, a 41,5% zrobiło to, pijąc alkohol, najczęściej w barze albo restauracji, w towarzystwie i w dobrym nastroju. W dni, w których uczestnicy pili umiarkowane ilości alkoholu, ryzyko zapalenia pierwszego papierosa po rzuceniu palenia było prawie 4 razy większe niż w dni bez alkoholu, a w dni, w których pili dużo alkoholu, było jeszcze dwa razy większe niż w dni z umiarkowanym spożyciem (2).

Ten sam zespół zbadał w laboratorium, jak alkohol wpływa na sięganie po papierosa. W badaniu wzięło udział 100 palaczy, którzy dużo pili. W trzech różnych dniach, po 3 godzinach bez papierosa, wypijali napój bez alkoholu albo mniejszą lub większą dawkę alkoholu, a potem dostawali pieniądze za każdą minutę, przez którą nie zapalili. Po większej dawce (0,8 g alkoholu na kilogram masy ciała) sięgali po papierosa średnio o ponad 6 minut wcześniej niż po napoju bez alkoholu. Po mniejszej dawce różnica wynosiła ponad 3 minuty, ale mogła wynikać z przypadku. Według autorów część tego efektu tłumaczy silniejsza chęć zapalenia po alkoholu (3).

Podobne wyniki uzyskano w badaniach większych grup. Wśród 1504 osób rzucających palenie w badaniu klinicznym te, którym zdarzało się upijać, częściej ponownie zapalały papierosa niż osoby pijące umiarkowanie (4). W obserwacji 4831 palaczy z Wielkiej Brytanii, Kanady, Australii i Stanów Zjednoczonych palenie rzucały rzadziej osoby, które częściej niż raz w tygodniu wypijały przy jednej okazji co najmniej 4 (kobiety) lub 5 (mężczyźni) porcji alkoholu. Spośród tych, którzy próbowali rzucić, mniej osób wytrwało bez papierosa dłużej niż miesiąc (5).

Co oznacza papieros zapalony przy alkoholu po 5. dniu kuracji cytyzyną?

Palenie trzeba rzucić najpóźniej 5. dnia kuracji cytyzyną. Podczas stosowania Tabexu po rzuceniu palenia nie można zapalić nawet jednego papierosa, bo od tego zależy trwałość wyniku leczenia. Palenie w trakcie przyjmowania Desmoxanu może też nasilić działania niepożądane.

Jeśli leczenie nie przynosi oczekiwanych rezultatów, trzeba przerwać przyjmowanie cytyzyny, a kolejną kurację można rozpocząć po upływie 2-3 miesięcy. Co zrobić po ponownym zapaleniu papierosa i jak ocenić, czy kontynuować leczenie, opisujemy w artykule zapaliłem po rzuceniu palenia.

Jak ograniczyć ryzyko zapalenia papierosa po alkoholu w czasie kuracji cytyzyną?

National Cancer Institute zwraca uwagę, że pod wpływem alkoholu trudniej oprzeć się chęci zapalenia papierosa. W pierwszych tygodniach po rzuceniu palenia radzi pić mniej alkoholu albo nie pić go wcale. Osobom, które mimo to piją, zaleca wybierać inne napoje niż te, przy których paliły, i unikać miejsc, w których zwykle piły (6). Rozpoczęcie kuracji cytyzyną warto zaplanować tak, żeby dzień rzucenia palenia (najpóźniej 5. dzień kuracji) i kolejne tygodnie nie pokrywały się z weselem, urodzinami czy wyjazdem ze znajomymi. W badaniu Kahlera większość przypadków ponownego zapalenia papierosa po alkoholu zdarzyła się w towarzystwie i w dobrym nastroju. Dlatego warto zaplanować, jak ograniczyć ryzyko zapalenia papierosa, także przed spotkaniem, które zapowiada się przyjemnie.

Czy cytyzynę może przyjmować osoba z problemem alkoholowym?

W charakterystykach produktów leczniczych zawierających cytyzynę nie wykluczono jej stosowania u osób z problemem alkoholowym, a badania nie wskazują, żeby pomoc w rzucaniu palenia zagrażała abstynencji od alkoholu. Przegląd objął 35 badań z udziałem 5796 osób leczonych z powodu uzależnienia od alkoholu lub narkotyków albo po takim leczeniu. W 11 badaniach, które to sprawdzały, pomoc w rzucaniu palenia nie zmieniała odsetka osób utrzymujących abstynencję od alkoholu i narkotyków. Leki na rzucenie palenia zwiększały w tych badaniach liczbę osób niepalących, choć jakość dowodów autorzy ocenili jako niską (7). Lek trzeba jednak dobrać po konsultacji z lekarzem, z dwóch powodów.

Pierwszy powód wiąże się ze stanem wątroby. Desmoxanu w tabletkach i Recigaru nie zaleca się osobom z zaburzeniami czynności wątroby lub nerek, a podczas przyjmowania Tabexu osoby te powinny zachować ostrożność. Do niezbyt częstych działań niepożądanych tych leków należy wzrost aktywności aminotransferaz, czyli enzymów wątrobowych oznaczanych w badaniu krwi. Długotrwałe picie dużych ilości alkoholu może uszkodzić wątrobę, o czym piszemy w artykule o alkoholowej chorobie wątroby.

Drugi powód to leki stosowane w leczeniu alkoholizmu. W charakterystykach produktów leczniczych zawierających cytyzynę nie wspomniano o disulfiramie, naltreksonie ani akamprozacie. Poza informacją o lekach przeciwgruźliczych podano jedynie, że brak danych o innych istotnych interakcjach. U osób leczonych disulfiramem, także w postaci wszywki, znaczenie ma to, w jakiej postaci przyjmowana jest cytyzyna. Reakcję z disulfiramem mogą wywołać także produkty z niewielką ilością alkoholu, na przykład płyny do płukania ust czy syropy. W składzie tabletek Desmoxanu, Tabexu i Recigaru nie wymieniono etanolu, a roztwór Recigar Active zawiera go w śladowej ilości. Osoba leczona disulfiramem powinna powiedzieć o tym lekarzowi i farmaceucie, zanim wybierze preparat.

Kiedy rzucać palenie i rezygnować z picia alkoholu w tym samym czasie, a kiedy robić to kolejno, wyjaśniamy w artykule rzucanie picia i palenia. Jeśli większym problemem jest dziś alkohol, o tym, jak wygląda leczenie alkoholizmu w Naszym Gabinecie, piszemy na osobnej stronie.

Kiedy przed kuracją cytyzyną porozmawiać z lekarzem o piciu alkoholu?

Przed rozpoczęciem kuracji trzeba skonsultować się z lekarzem w sprawie picia alkoholu, jeśli:

• alkohol jest spożywany kilka razy w tygodniu albo w ilościach prowadzących do upicia się,
• lekarz stwierdził chorobę wątroby albo podwyższone wyniki prób wątrobowych,
• leczenie alkoholizmu obejmuje leki, na przykład disulfiram, naltrekson albo akamprozat, albo wszczepiono wszywkę,
• niedawno przeprowadzono detoks alkoholowy albo trwa leczenie odwykowe,
• podczas poprzedniej próby rzucenia palenia doszło do ponownego zapalenia papierosa po alkoholu.

Lek na rzucenie palenia dobiera się do chorób, przyjmowanych leków i sytuacji, w których dana osoba sięga po papierosa, także tych związanych z alkoholem. W Naszym Gabinecie leczenie uzależnienia od nikotyny zaczyna się od wywiadu medycznego. Po kwalifikacji lekarz wystawia e-receptę na dobrany lek. Trzymiesięczny plan leczenia obejmuje też moduł w aplikacji Nasz Gabinet z przypomnieniami o dawkach, licznikiem dni bez papierosa i dziennikiem. Jeśli alkohol albo stres utrudniają wytrwanie bez palenia, w aplikacji można dodatkowo umówić płatną konsultację z psychologiem. Ten artykuł nie zastępuje konsultacji lekarskiej.

Najczęściej zadawane pytania

Czy wypicie jednego piwa podczas przyjmowania Tabexu albo Desmoxanu jest niebezpieczne?

Nie można zapewnić, że wypicie jednego piwa podczas przyjmowania Tabexu czy Desmoxanu będzie bezpieczne. Lepiej zbadane jest ryzyko zapalenia papierosa: w badaniu osób dużo pijących, które rzucały palenie, w dni z umiarkowanym piciem ryzyko zapalenia było prawie 4 razy większe niż w dni bez alkoholu. National Cancer Institute radzi w pierwszych tygodniach po rzuceniu palenia pić mniej alkoholu albo nie pić wcale. Osobom, które mimo to piją, zaleca wybierać inne napoje niż te, przy których paliły, i unikać miejsc kojarzonych z piciem.

Po jakim czasie od ostatniej tabletki cytyzyny można pić alkohol?

Nie określono, po jakim czasie od ostatniej tabletki cytyzyny można bezpiecznie wypić alkohol. Okres półtrwania cytyzyny wynosi około 4 godzin, a 64% dawki wydala się z moczem w ciągu doby. Chęć zapalenia papierosa po alkoholu nie ustępuje jednak wraz z zakończeniem 25-dniowej kuracji. O tym, jak długo po rzuceniu palenia wraca chęć zapalenia, piszemy w artykule kiedy przestaje się chcieć palić.

Czy cytyzyna zmniejsza ochotę na alkohol?

Nie ma dowodów, że cytyzyna zmniejsza ochotę na alkohol u ludzi. W badaniu z udziałem 400 osób zakażonych HIV, które dużo piły i paliły, we wszystkich grupach uczestnicy pili mniej alkoholu, a cytyzyna nie działała lepiej niż nikotynowa terapia zastępcza. Autorzy piszą, że ich wyniki nie uzasadniają stosowania cytyzyny tylko po to, żeby pić mniej. Lek nie jest zarejestrowany do tego celu.

Czy alkohol osłabia działanie cytyzyny?

Na podstawie danych o cytyzynie zawartych w charakterystykach nie można stwierdzić, czy alkohol zmienia stężenie albo działanie leku. Badania, w których nie stosowano cytyzyny, pokazują natomiast, że alkohol nasila chęć zapalenia papierosa. W doświadczeniu laboratoryjnym palacze, którzy dużo pili, po większej dawce alkoholu sięgali po papierosa średnio o ponad 6 minut wcześniej niż po napoju bez alkoholu.

Co zrobić, jeśli po alkoholu zapaliłem papierosa w trakcie kuracji?

Jeśli podczas kuracji doszło do zapalenia papierosa po alkoholu, najlepiej od razu wrócić do niepalenia i skonsultować się z lekarzem lub farmaceutą w sprawie dalszego przyjmowania cytyzyny. Kurację należy przerwać, jeśli leczenie nie przynosi oczekiwanych rezultatów; kolejną można zacząć po 2-3 miesiącach. Warto też zapisać, w jakich okolicznościach doszło do zapalenia papierosa: gdzie, w czyim towarzystwie i po wypiciu jakiej ilości alkoholu. Przy następnym spotkaniu łatwiej wtedy przewidzieć podobną sytuację.

Źródła

1. Tindle HA, Freiberg MS, Cheng DM i wsp. Effectiveness of Varenicline and Cytisine for Alcohol Use Reduction Among People With HIV and Substance Use: A Randomized Clinical Trial. JAMA Netw Open. 2022;5(8):e2225129. PMID 35930287, DOI
2. Kahler CW, Spillane NS, Metrik J. Alcohol use and initial smoking lapses among heavy drinkers in smoking cessation treatment. Nicotine Tob Res. 2010;12(7):781-785. PMID 20507898, DOI
3. Kahler CW, Metrik J, Spillane NS i wsp. Acute effects of low and high dose alcohol on smoking lapse behavior in a laboratory analogue task. Psychopharmacology (Berl). 2014;231(24):4649-4657. PMID 24858377, DOI
4. Cook JW, Fucito LM, Piasecki TM i wsp. Relations of alcohol consumption with smoking cessation milestones and tobacco dependence. J Consult Clin Psychol. 2012;80(6):1075-1085. PMID 22963593, DOI
5. Kahler CW, Borland R, Hyland A i wsp. Alcohol consumption and quitting smoking in the International Tobacco Control (ITC) Four Country Survey. Drug Alcohol Depend. 2009;100(3):214-220. PMID 19056188, DOI
6. National Cancer Institute. Handling Nicotine Withdrawal and Triggers When You Decide To Quit Tobacco. cancer.gov
7. Apollonio D, Philipps R, Bero L. Interventions for tobacco use cessation in people in treatment for or recovery from substance use disorders. Cochrane Database Syst Rev. 2016;11(11):CD010274. PMID 27878808, DOI
8. Charakterystyka Produktu Leczniczego Desmoxan, 1,5 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych, rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl
9. Charakterystyka Produktu Leczniczego Desmoxan, 1,5 mg, kapsułki twarde. Rejestr Produktów Leczniczych, rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl
10. Charakterystyka Produktu Leczniczego Tabex, 1,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych, rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl
11. Charakterystyka Produktu Leczniczego Recigar, 1,5 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych, rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl
12. Charakterystyka Produktu Leczniczego Recigar Active, 1,5 mg/dawkę, roztwór doustny. Rejestr Produktów Leczniczych, rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl
13. Charakterystyka Produktu Leczniczego Zyban, 150 mg, tabletki powlekane o przedłużonym uwalnianiu. Rejestr Produktów Leczniczych, rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl
14. Charakterystyka Produktu Leczniczego Anticol, 500 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych, rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl