Leczenie uzależnienia od nikotyny Opole

Częściej niż alkohol. Z dużego amerykańskiego badania wynika, że wśród osób, które kiedykolwiek używały nikotyny, uzależnienie rozwija się mniej więcej trzy razy częściej niż wśród osób pijących alkohol. Nikotyna wyprzedziła pod tym względem także marihuanę i kokainę.

Badacze przeanalizowali wywiady z dorosłymi mieszkańcami Stanów Zjednoczonych, przeprowadzone w dwóch turach w odstępie kilku lat. Wśród badanych było 15 918 osób, które w życiu używały nikotyny, 28 907 osób pijących alkohol, 7389 osób, które używały marihuany, i 2259 osób, które używały kokainy. Według obliczeń uzależnienie rozwijało się w ciągu życia u 67,5 procent osób używających nikotyny, czyli u około dwóch na trzy. Wśród pijących alkohol dotyczyło to 22,7 procent, wśród używających kokainy 20,9 procent, a wśród używających marihuany 8,9 procent.

Uzależnienie od nikotyny narastało przy tym powoli. Połowa osób, które się od niej uzależniły, spełniła kryteria uzależnienia w ciągu mniej więcej 27 lat od pierwszego użycia. Przy alkoholu ten czas wynosił około 13 lat, przy marihuanie 5, a przy kokainie 4 lata.

Badanie pokazuje, jak często dochodzi do uzależnienia, ale nie porównuje szkód dla zdrowia. Pokazuje natomiast, że w badanej grupie dorosłych Amerykanów uzależnienie rozwijało się u większości osób, które kiedykolwiek sięgnęły po nikotynę, więc kłopot z rzuceniem papierosów nie jest wyjątkiem, także u kogoś, kto przestał pić. W przychodni Nasz Gabinet w Opolu leczymy oba uzależnienia, a o leczeniu uzależnienia od alkoholu piszemy na stronie o leczeniu alkoholizmu w Opolu.

Tak, a u osób, które już chorują, palenie może też osłabiać działanie leków. Reumatoidalne zapalenie stawów to przewlekła choroba, w której układ odpornościowy atakuje własne stawy, najczęściej rąk i stóp. Stawy bolą, puchną i sztywnieją, zwłaszcza rano.

W zestawieniu 10 badań rozpoznano łącznie 4552 przypadki tej choroby. Ilość wypalonego tytoniu badacze liczyli w paczkolatach, a jedno paczkolato oznacza paczkę papierosów dziennie przez rok. Już przy 1 do 10 paczkolat ryzyko zachorowania było o 26 procent większe niż u osób, które nigdy nie paliły, a przy 21 do 30 paczkolat mniej więcej dwukrotnie większe. Powyżej 20 paczkolat nie rosło już wyraźnie. Mocniej wzrastało ryzyko postaci choroby, w której we krwi wykrywa się czynnik reumatoidalny.

W amerykańskim badaniu pielęgniarek przez wiele lat obserwowano 230 732 kobiety, z których 1528 zachorowało. U palących ryzyko było o 47 procent większe niż u kobiet, które nigdy nie paliły. Z upływem lat od rzucenia palenia zachorowań było coraz mniej. Te, które rzuciły palenie co najmniej 30 lat wcześniej, chorowały na postać z typowymi dla tej choroby przeciwciałami we krwi o 37 procent rzadziej niż kobiety, które rzuciły palenie w ciągu ostatnich 5 lat. Nadal jednak chorowały nieco częściej niż kobiety, które nigdy nie paliły.

W szwedzkim badaniu chorych na wczesną postać choroby po 3 miesiącach leczenia metotreksatem dobrą odpowiedź na leczenie stwierdzono u 27 procent osób palących i 36 procent osób, które nigdy nie paliły. Po lekach biologicznych hamujących czynnik martwicy nowotworów dobrą odpowiedź na leczenie uzyskało 29 procent osób palących i 43 procent osób, które nigdy nie paliły. U byłych palaczy szansa na dobrą odpowiedź na leczenie nie była mniejsza. Dlatego osobie z tą chorobą lekarz radzi rzucić palenie możliwie wcześnie. W wywiadzie na czacie przed wystawieniem e-recepty na cytyzynę pytamy też o przyjmowane leki.

Rzucenie palenia zmniejsza ryzyko raka trzustki, nowotworu, który długo nie daje objawów. Ryzyko zaczyna spadać w ciągu kilku lat bez papierosa.

Włoscy badacze zestawili 78 badań nad paleniem i rakiem trzustki. U osób palących ryzyko zachorowania było średnio 1,8 raza większe niż u osób, które nigdy nie paliły, a u byłych palaczy 1,2 raza większe. Ryzyko rosło gwałtownie już przy kilku papierosach dziennie i po kilku latach palenia. Po rzuceniu palenia szybko malało i po 20 latach bez papierosa było o 40 procent mniejsze niż u osób palących dalej. Dopiero po prawie 20 latach było zbliżone do ryzyka u osób, które nigdy nie paliły.

W Nasz Gabinet w Opolu pacjent nie zostaje z rzucaniem palenia sam. Aplikacja przypomina o tabletkach cytyzyny, zespół medyczny ogląda codzienne nagrania, a gdy leczenie się urywa, dzwonimy z poradni. Jeśli ochota na papierosa wciąż jest silna albo pogarsza się nastrój, pacjent może umówić w aplikacji wideorozmowę z psychologiem, płatną osobno.

Antynikotynowy plan leczenia trwa 3 miesiące, czyli 90 dni, i kosztuje 499 zł. Sama kuracja cytyzyną zajmuje z tego 25 dni, a etapy po rzuceniu palenia, które pokazuje aplikacja Nasz Gabinet, sięgają 3 miesięcy. Plan kupuje się na stronie albo w aplikacji, bez skierowania. Program odbywa się w całości online, więc pacjent nie musi przychodzić do przychodni Nasz Gabinet przy ul. Torowej 16 w Opolu.

Kolejnym krokiem jest wywiad lekarski na czacie w aplikacji. Pacjent odpowiada tak albo nie na pytania wynikające z przeciwwskazań w charakterystyce cytyzyny, między innymi o ciążę i karmienie piersią, niedawny zawał lub udar, niestabilną dławicę piersiową, zaburzenia rytmu serca, choroby serca i naczyń, wątroby, nerek, choroby psychiczne, przyjmowane leki i wiek. Bez przeciwwskazań lekarz wystawia e-receptę na cytyzynę w ciągu najbliższych godzin, a przy przeciwwskazaniu najpierw sprawdza przypadek i odpowiada na czacie. Lek pacjent kupuje sam w dowolnej aptece, bo jego koszt nie wchodzi w cenę planu.

Kurację zaczyna się w aplikacji przyciskiem, dziś albo jutro, po wpisaniu godziny wstawania i pory snu. Ostatni papieros wypada najpóźniej 5. dnia kuracji. Pomoc przy innych uzależnieniach opisuje strona terapii uzależnień w Opolu.

Częściowo. Część osób, które dzięki lekowi przestały palić, wraca do papierosów po miesiącach albo latach, ale w kilkuletnich badaniach leków z nikotyną korzyść z leczenia utrzymywała się po jego zakończeniu. Liczby dotyczące skuteczności pochodzą z opublikowanego w 2023 roku przeglądu 319 badań, przygotowanego przez Cochrane, niezależną organizację naukową, której autorzy łączą wyniki wielu badań klinicznych w jedno zestawienie i oceniają ich wiarygodność. Podane niżej ceny leków dotyczą września 2026 roku.

Skuteczność leków w przeglądzie Cochrane oceniano na podstawie niepalenia po co najmniej sześciu miesiącach. Podane różnice wynikają z porównania leczenia z placebo lub brakiem leku.

Jak działa cytyzyna i co wiadomo o skuteczności kuracji?

Tabletki Desmoxan, Tabex i Recigar zawierają po 1,5 mg cytyzyny, alkaloidu roślinnego, którego cząsteczka przypomina nikotynę. Cytyzyna zajmuje w mózgu miejsca, na które działa nikotyna, ale sama wywołuje tam słabszy sygnał. Głód nikotynowy jest przez to mniejszy, a gdy pacjent mimo kuracji zapali, papieros daje mu mniej przyjemności niż zwykle. Przez pierwsze 3 dni pacjent przyjmuje najwyżej 6 tabletek na dobę, później coraz mniej, a po 25 dniach kończy kurację. Palenie przerywa najpóźniej 5. dnia. W badaniach cytyzyna zwiększała liczbę osób, którym udało się rzucić palenie, o około 7 na każde 100 leczonych. Jedno opakowanie ze 100 tabletkami wystarcza na całą kurację. We wrześniu 2026 roku kosztowało od 40 do 78 zł.

O tym, jak wygląda sytuacja rok później, mówi badanie z poradni dla palaczy przy warszawskim centrum onkologii. Do badania włączono 436 kolejnych pacjentów poradni, którym zalecono cytyzynę i tylko krótkie wsparcie. Przez 12 miesięcy bez przerwy nie paliło 13,8 procent wszystkich włączonych, a na ostatniej wizycie potwierdzano to pomiarem tlenku węgla w wydychanym powietrzu. Badanie nie miało grupy porównawczej, ale według autorów taki wynik jest podobny do wyników leczenia nikotyną. Spośród 315 osób, które przyjmowały lek, 49 odstawiło go z powodu działań niepożądanych, głównie dolegliwości żołądkowych i nudności.

Czy po kuracji nikotyną pacjenci wracają do palenia?

Część wraca, ale przewaga leczenia się utrzymuje. W zestawieniu 12 badań z placebo osoby leczone nikotyną obserwowano od 2 do 8 lat. Uczestniczyły w nich 4792 osoby. Mniej więcej 30 procent tych, którzy nie palili po roku, wróciło później do palenia, i to podobnie często po nikotynie jak po placebo. Większość takich powrotów przypadała na 1 albo 2 lata po pierwszym roku. Przewaga leczenia nikotyną zmalała więc z około 11 dodatkowych osób niepalących na 100 po roku do około 7 na 100 po średnio 4,3 roku, ale nie zniknęła.

Plaster NiQuitin Przezroczysty oddaje nikotynę przez skórę przez całą dobę, a Nicorette Invisipatch przez 16 godzin, bo zdejmuje się go przed snem. Na dobę nakleja się jeden plaster, a co kilka tygodni pacjent przechodzi na słabszy. Przy samym plastrze palenie rzucały około 2 osoby więcej na każde 100 leczonych niż bez leku. Komplet plastrów NiQuitin na 10 tygodni to wydatek od 606 do 930 zł.

Po gumę Nicorette Classic Gum, aerozol do ust Nicorette Spray i tabletki do ssania NiQuitin MINI sięga się w chwili nagłej ochoty na papierosa, bo nikotyna wchłania się z nich przez błonę śluzową jamy ustnej szybciej niż z plastra. Limit dobowy wynosi 15 gum albo 15 tabletek do ssania. Aerozolu nie rozpyla się więcej niż 2 razy za jednym razem, 4 razy w godzinie i 64 razy w dobie. Dla szybko działających postaci nikotyny łączny wynik wynosił około 3 dodatkowe osoby niepalące na 100 w porównaniu z placebo lub brakiem leku. Połączenie jednej z tych postaci nikotyny z plastrem dawało wynik zbliżony do wyniku leczenia cytyzyną. Za aerozol wystarczający na 150 rozpyleń trzeba było zapłacić 62 do 85 zł, za 105 gum o mocy 4 mg zaś 78 do 100 zł.

Czy dłuższa kuracja zmniejsza ryzyko powrotu do palenia?

Tak wynika z badań warenikliny. Wareniklina z leku Champix działa podobnie jak cytyzyna i pomagała rzucić palenie około 8 osobom na 100 więcej, a bupropion z leku Zyban, lek przeciwdepresyjny, około 3 osobom. W badaniu prowadzonym w 7 krajach 1927 palaczy przyjmowało wareniklinę przez 12 tygodni. Spośród tych, którzy w tym czasie przestali palić, 1210 osób losowo dostało na kolejne 12 tygodni wareniklinę albo placebo. Od 13. do 52. tygodnia bez przerwy nie paliło 43,6 procent osób z grupy warenikliny i 36,9 procent z grupy placebo.

Ta sama organizacja zestawiła w 2019 roku 81 badań nad zapobieganiem powrotom do palenia. Dłuższe przyjmowanie warenikliny zmniejszało liczbę powrotów. Dla dłuższego przyjmowania bupropionu nie wykazano wyraźnej korzyści, a u osób, które rzuciły palenie z pomocą, nie wykazano jej także dla dłuższego stosowania nikotyny, choć tu pewność wyników była niska.

Wareniklinę i bupropion wydaje się tylko na receptę. Zyban stracił pozwolenie na obrót w grudniu 2023 roku, a Champixu nie miała we wrześniu 2026 roku żadna z przejrzanych przez nas aptek. W programie Nasz Gabinet w Opolu stosujemy cytyzynę, a leków z nikotyną program nie obejmuje.

Plan leczenia nie obejmuje rozmów z psychologiem, ale pacjent może je umówić w aplikacji Nasz Gabinet i opłacić osobno. Konsultacja odbywa się przez wideo i kosztuje 200 zł, więc pacjent pracujący za granicą może ją odbyć także w czasie wyjazdu.

Taka rozmowa przydaje się, gdy głód nikotynowy jest silny mimo cytyzyny albo gdy w trakcie kuracji pogarsza się nastrój. Warto ją umówić także wtedy, gdy stres najłatwiej było dotąd rozładować papierosem albo gdy wcześniejsze próby rzucenia palenia kończyły się powrotem do nałogu. Z psychologiem pacjent może przyjrzeć się, kiedy i po co sięga po papierosa, rozpoznać sytuacje, w których zapala najczęściej, i przygotować się na potknięcie, żeby jeden papieros nie oznaczał powrotu do palenia.

Aplikacja Nasz Gabinet przypomina o każdej tabletce cytyzyny. Pierwszą wyznacza na godzinę wstawania, którą pacjent podał przed startem kuracji, a kolejne w odstępach z ulotki. Przyjętą tabletkę pacjent odhacza jednym dotknięciem, a jedną dziennie, wskazaną przez aplikację, nagrywa telefonem. Krótkie nagranie analizuje zespół medyczny. Jeśli w leczeniu pojawi się przerwa, dzwonimy z poradni. Aplikacja liczy też dni bez papierosa i opisuje, co dzieje się z organizmem na kolejnych etapach po rzuceniu palenia, od 24 godzin do 3 miesięcy. Pacjent ma w niej również dzienniczek emocji.

Na pytania w trakcie leczenia odpowiada asystent w aplikacji, czyli program sztucznej inteligencji, a nie lekarz ani psycholog. Można go zapytać o każdej porze, na przykład co zrobić z ochotą na papierosa przy porannej kawie. Asystent zapamiętuje z wcześniejszych rozmów, jakie powody rzucenia palenia podał pacjent i w jakich sytuacjach najtrudniej mu nie zapalić, więc pacjent nie musi opowiadać tego od nowa. Dawki leku asystent nie zmienia, bo o leczeniu decyduje lekarz.

Pobranie aplikacji nic nie kosztuje. W aplikacji albo na stronie pacjent kupuje 3-miesięczny plan leczenia za 499 zł, a w aplikacji umawia też płatną osobno konsultację z psychologiem za 200 zł. W uruchomieniu aplikacji pomagamy przez telefon albo w przychodni przy ul. Torowej 16 w Opolu.

• Nie stosujemy biorezonansu. Metoda zakłada, że urządzenie odczytuje i zmienia drgania elektromagnetyczne organizmu. Na potwierdzenie jej skuteczności w rzucaniu palenia przywołuje się jedno badanie pilotażowe z Turcji z udziałem 190 palaczy, opublikowane w 2014 roku w czasopiśmie poświęconym medycynie komplementarnej. W bazie PubMed, która gromadzi publikacje medyczne, nie znaleźliśmy późniejszego badania potwierdzającego ten wynik. Cytyzynę i leki z nikotyną sprawdzono w wielu badaniach klinicznych.
• Nie zalecamy kupowania warenikliny ani bupropionu w internecie. To leki na receptę, a apteki w Polsce mogą wysyłać do domu wyłącznie leki bez recepty. Sklep, który wysyła je bez recepty, działa poza przepisami, więc nie wiadomo, skąd pochodzą tabletki. W lipcu 2021 roku w seriach Champixu wykryto zanieczyszczenie N-nitrozo-warenikliną powyżej dopuszczalnego limitu, a Główny Inspektorat Farmaceutyczny przekazał komunikat o wstrzymaniu dystrybucji leku i wycofaniu kilku jego serii. Bupropionu nie stosuje się między innymi u osób, które kiedykolwiek miały napad drgawek, dlatego o takim leku decyduje lekarz po badaniu pacjenta.