Leczenie uzależnienia od nikotyny Łódź

Leczenie zaczyna się od wizyty, która w przychodni Nasz Gabinet w Łodzi kosztuje 250 zł, zarówno w gabinecie przy ul. Rogozińskiego 23 na Górnej, jak i online. Skierowanie nie jest potrzebne. Przed wizytą pacjent nie musi rzucać palenia, bo termin ostatniego papierosa ustalamy dopiero wtedy, gdy lekarz zdecyduje, czy i jakim lekiem leczyć pacjenta.

Siłę uzależnienia oceniamy po tym, ile papierosów pacjent wypala w ciągu doby i po ilu minutach od przebudzenia zapala pierwszego. Pytamy też o e-papierosy, podgrzewacze tytoniu i saszetki z nikotyną, o leki stosowane przy poprzednich próbach rzucenia palenia oraz o operację zaplanowaną na najbliższe miesiące, bo od jej terminu zależy, kiedy wyznaczymy dzień rzucenia palenia.

Przed wyborem leku lekarz sprawdza, czy pacjent ma chorobę serca, i przegląda wszystkie przyjmowane leki, a u kobiety ustala także, czy jest w ciąży albo karmi piersią. Od tego zależy, czy pacjent może przyjmować cytyzynę, czy lepiej zacząć od nikotynowej terapii zastępczej. Leczenie uzupełniamy sesjami z terapeutą uzależnień, które odbywają się online i kosztują po 250 zł. W badaniach rozmowy z terapeutą prowadzone równolegle z przyjmowaniem leku zwiększały odsetek osób, które rzuciły palenie. Uczestnicy tych badań odbywali zwykle od 4 do 8 spotkań z terapeutą.

Nikotyna uzależnia, bo działa w mózgu na receptory nikotynowe i zwiększa uwalnianie dopaminy, związanej z odczuwaniem przyjemności. Przy regularnym paleniu nikotyna gromadzi się w organizmie przez 6 do 9 godzin w ciągu dnia. Mózg ma więc z nią kontakt przez całą dobę. Część receptorów przestaje wtedy reagować na nikotynę, a ich liczba rośnie. Tak powstaje tolerancja i uzależnienie od nikotyny, nazywane też nikotynizmem. Światowa Organizacja Zdrowia zalicza je do chorób i opisuje w ICD-10 pod kodem F17.2, a w ICD-11 pod kodem 6C4A.2.

Palacze przyjmują każdego dnia podobną ilość nikotyny. Gdy nikotyny w papierosie jest mniej, na przykład po przejściu na papierosy o niższej jej zawartości, zmieniają sposób palenia tak, żeby utrzymać podobne stężenie nikotyny w organizmie. Dlatego lżejsze papierosy nie zawsze oznaczają mniej przyjętej nikotyny.

Osoby wypalające do 5 papierosów dziennie palą głównie w określonych sytuacjach, na przykład po posiłku albo przy alkoholu, i mają niewielkie objawy odstawienia albo nie mają ich wcale. Mimo to wielu z nich trudno rzucić palenie. O tym, czy rzucać z dnia na dzień, czy stopniowo, rozmawiamy więc z każdym pacjentem, bez względu na to, ile pali.

Badania nie rozstrzygają jednoznacznie, czy skuteczniejsze jest rzucenie palenia z dnia na dzień, czy stopniowe ograniczanie papierosów. Naukowcy z Cochrane, międzynarodowej organizacji, która zestawia wyniki badań na dany temat, przeanalizowali 22 badania z udziałem 9219 palaczy. W odsetku osób, które przestały palić, nie było wyraźnej różnicy między grupą ograniczającą papierosy przed dniem rzucenia palenia a grupą rzucającą od razu. W brytyjskim badaniu z udziałem 697 palaczy jedna grupa przez 2 tygodnie przed dniem rzucenia palenia zmniejszyła liczbę papierosów o trzy czwarte, a druga rzuciła palenie z dnia na dzień. Po pół roku nie paliło 15,5 procent osób z pierwszej grupy i 22 procent z drugiej. Dlatego pacjentowi, który jest gotów wyznaczyć dzień ostatniego papierosa, proponujemy rzucenie palenia z dnia na dzień.

Kuracja cytyzyną daje pacjentowi kilka dni na odstawienie papierosów. Pacjent zaczyna przyjmować tabletki, jeszcze paląc, a ostatniego papierosa wypala najpóźniej 5. dnia, gdy bierze już tabletkę co 2,5 godziny.

Jak ograniczać papierosy z pomocą gumy albo plastra?

Kto nie chce albo nie może rzucić palenia od razu, może najpierw ograniczać papierosy, stosując nikotynową terapię zastępczą. Producent gumy Nicorette Classic Gum pozwala żuć ją między papierosami, gdy pojawia się chęć zapalenia, żeby wydłużać przerwy i palić mniej. Zaleca też, żeby najpóźniej po 6 miesiącach od rozpoczęcia stosowania gumy spróbować rzucić palenie. Zgodnie z zaleceniami producenta plaster NiQuitin Przezroczysty 21 mg można naklejać codziennie przez okres od 2 do 4 tygodni, gdy pacjent jeszcze pali, a potem kontynuować kurację już bez papierosów. W tym samym przeglądzie ograniczanie papierosów z pomocą leku częściej kończyło się rzuceniem palenia niż ograniczanie bez leku, ale pewność tego wyniku autorzy oceniają jako niską.

Leki na rzucenie palenia zawierają jedną z czterech substancji: cytyzynę, nikotynę, wareniklinę albo bupropion. Przy każdej z nich podajemy wynik analizy Cochrane obejmującej 319 badań: odsetek osób, które po pół roku albo dłużej nie paliły, w grupach stosujących lek i niestosujących leku.

Cytyzyna, czyli Desmoxan, Tabex i Recigar

Tabletki i kapsułki z cytyzyną zawierają po 1,5 mg substancji, której obecna międzynarodowa nazwa to cytyzyniklina. Cytyzyna pobudza receptory nikotynowe w mózgu słabiej niż nikotyna i zajmuje w nich miejsce nikotyny, więc objawy odstawienia są łagodniejsze, a papieros zapalony w trakcie kuracji daje mniej przyjemności. Po pół roku nie paliło 13 procent osób leczonych cytyzyną, a bez leku 6 procent.

Większość preparatów z cytyzyną sprzedaje się bez recepty, a cała kuracja kosztuje od około 40 do 78 zł. W pierwszych 3 dniach pacjent przyjmuje 6 tabletek na dobę, a od 21. do 25. dnia już tylko 1 albo 2. W ciąży, podczas karmienia piersią i po niedawnym zawale serca albo udarze cytyzyny się nie stosuje, a osobom poniżej 18 i powyżej 65 lat się jej nie zaleca, bo w tych grupach wieku jest słabo przebadana.

Plastry z nikotyną, czyli NiQuitin i Nicorette Invisipatch

Plaster oddaje nikotynę przez skórę równomiernie przez cały dzień, w mniejszej ilości, niż palacz dostaje z papierosów, i w ten sposób łagodzi głód nikotynowy. Plaster NiQuitin jest dostępny w dawkach 21, 14 albo 7 mg i nosi się go przez 24 godziny. Nicorette Invisipatch ma dawki 25, 15 albo 10 mg i nosi się go przez 16 godzin. Po pół roku nie paliło 8 procent osób stosujących plaster, a bez leku 6 procent.

Plastry kupuje się bez recepty. Pełna kuracja plastrem 24-godzinnym trwa 10 tygodni i kosztuje od około 606 do 930 zł, a producent zaleca, żeby jej nie wydłużać.

Guma, aerozol i tabletki do ssania z nikotyną

Nicorette Classic Gum ma 2 albo 4 mg nikotyny w gumie, Nicorette Spray 1 mg w jednej dawce aerozolu, a NiQuitin MINI 1,5, 2 albo 4 mg w tabletce do ssania. Z tych postaci nikotyna wchłania się przez błonę śluzową jamy ustnej szybciej niż z plastra, dlatego pacjent sięga po nie w chwili nagłej chęci zapalenia, a osobie silnie uzależnionej lekarz może zalecić połączenie ich z plastrem. Kupuje się je bez recepty. Po pół roku nie paliło 9 procent osób stosujących te preparaty.

Wareniklina, czyli Champix

Champix to lek na receptę z warenikliną w dawce 0,5 albo 1 mg w tabletce. Wareniklina, podobnie jak cytyzyna, częściowo pobudza receptory nikotynowe i nie pozwala nikotynie z papierosa pobudzić ich w pełni. Po pół roku nie paliło 14 procent osób leczonych warenikliną, ale we wrześniu 2026 roku nie znaleźliśmy jej w sprawdzonych aptekach.

Bupropion, czyli Zyban

Zyban miał 150 mg chlorowodorku bupropionu w tabletce o przedłużonym uwalnianiu i był wydawany na receptę, dopóki w grudniu 2023 roku nie wygasło jego pozwolenie na obrót. Bupropion hamuje w mózgu wychwyt zwrotny noradrenaliny i dopaminy, czyli sprawia, że komórki nerwowe wolniej wchłaniają te substancje z powrotem. Według producenta nie wiadomo jednak, w jaki sposób lek ułatwia rzucenie palenia. Po pół roku nie paliło 9 procent osób leczonych bupropionem.

Po ostatnim papierosie pojawia się głód nikotynowy, a razem z nim rozdrażnienie, niepokój, trudności z koncentracją, kłopoty ze snem i u części osób obniżony nastrój. Te objawy są najsilniejsze w pierwszym tygodniu i zwykle mijają po upływie 2 do 4 tygodni. Ochota na papierosa w sytuacjach kojarzonych z paleniem, na przykład przy kawie albo alkoholu, wraca jednak także później.

Lek na rzucenie palenia łagodzi objawy odstawienia, a terapeuta uzależnień pomaga zaplanować, co pacjent zrobi, gdy ochota na papierosa jest najsilniejsza. U osób, które chorowały na depresję, rzucenie palenia może ją nasilić. O wyraźnym pogorszeniu nastroju pacjent informuje lekarza, a w razie myśli samobójczych natychmiast szuka pomocy medycznej.

Tak. Im dłuższa była przerwa w paleniu przed operacją, tym rzadziej w badaniach dochodziło do powikłań. W analizie z 2025 roku, obejmującej 55 badań, u osób, które przestały palić co najmniej 4 tygodnie przed operacją, powikłań ogółem było o 31 procent mniej, powikłań płucnych o 29 procent mniej, a powikłań związanych z gojeniem rany o 33 procent mniej niż u osób palących aż do operacji. Po co najmniej 8 tygodniach bez papierosa powikłań płucnych było o 37 procent mniej.

Liczy się też sposób rzucania palenia. W zestawieniu wyników badań liczba powikłań spadała, gdy wsparcie w rzucaniu palenia zaczynało się od 4 do 8 tygodni przed operacją i obejmowało rozmowy co tydzień oraz nikotynową terapię zastępczą. Krótka porada przed zabiegiem nie zmieniała liczby powikłań. Ten wynik pochodzi jednak z 2 niewielkich badań.

Jak planujemy rzucenie palenia przed operacją?

Jeśli termin operacji na to pozwala, wyznaczamy dzień rzucenia palenia tak, żeby przed zabiegiem pacjent miał za sobą co najmniej 4 tygodnie bez papierosa, i proponujemy sesje z terapeutą uzależnień co tydzień. Gdy do operacji zostało mniej czasu, rzucenie palenia nadal ma sens, bo w analizie z 2025 roku już po 2 tygodniach bez papierosa powikłań płucnych było o 27 procent mniej. Przed operacją pacjent mówi anestezjologowi o lekach na rzucenie palenia, także o plastrze z nikotyną.

Czy palenie utrudnia gojenie po usunięciu zęba?

Suchy zębodół to bolesne powikłanie po usunięciu zęba, w którym z rany wypada albo rozpada się skrzep. W przeglądzie badań szansa na to powikłanie była u palaczy ponad trzy razy większa niż u niepalących, a występowało ono u około 13,2 procent palaczy i 3,8 procent osób niepalących. Pacjent, który ma zaplanowane usunięcie zęba, mówi stomatologowi, że pali.

Główne zadanie aplikacji Nasz Gabinet to pilnowanie, żeby pacjent przyjmował lek o właściwych porach. W kuracji cytyzyną liczba tabletek spada w ciągu 25 dni z 6 do 1 albo 2 na dobę, a aplikacja przypomina o każdej tabletce i pokazuje godzinę przyjęcia kolejnej tabletki. Od dnia rzucenia palenia liczy też dni bez papierosa.

Leku ani dawki aplikacja sama nie zmienia. Jeśli pacjent źle się czuje albo ma dolegliwości, które łączy z lekiem, mówi o tym lekarzowi na wizycie umówionej w aplikacji, także online, bez dojazdu na ul. Rogozińskiego. Zapraszamy do kontaktu z przychodnią Nasz Gabinet w Łodzi, bo to my uruchamiamy program leczenia w aplikacji. Przez telefon przeprowadzimy pacjenta przez zakup dostępu do programu i instalację aplikacji.

• Nie proponujemy podgrzewacza tytoniu jako sposobu na rzucenie palenia. Podgrzewacz nadal zawiera tytoń i dostarcza nikotynę, a WHO nie uznaje go za metodę, która pomaga przestać używać tytoniu.
• Nie leczymy akupunkturą, laserem ani elektrostymulacją. W analizie 38 badań dla żadnej z tych metod nie znaleziono wiarygodnych dowodów, że pomaga nie palić przez pół roku lub dłużej.

Po rzuceniu palenia maleje ryzyko nowotworów. Palenie zwiększa na przykład ryzyko raka jamy ustnej i gardła. W metaanalizie 115 badań u osób palących to ryzyko było ponad trzy i pół raza większe niż u osób, które nigdy nie paliły. Ryzyko podwajało się już przy 6 papierosach dziennie albo po 7 latach palenia, a po rzuceniu palenia malało i w ciągu 10 lat zmniejszało się o połowę.

W Łodzi pacjent nie rzuca palenia sam. Lekarz ocenia siłę uzależnienia i dobiera lek, terapeuta uzależnień pomaga przejść przez pierwsze tygodnie, a aplikacja przypomina o każdej dawce. Gdy chęć zapalenia jest silniejsza, niż pacjent się spodziewał, umawia wcześniejszą wizytę albo sesję w gabinecie przy ul. Rogozińskiego 23 albo online, bez skierowania.