Leczenie uzależnienia od nikotyny Łódź

Nikotyna uzależnia, bo działa w mózgu na receptory nikotynowe i zwiększa uwalnianie dopaminy, związanej z odczuwaniem przyjemności. Przy regularnym paleniu nikotyna gromadzi się w organizmie przez 6 do 9 godzin w ciągu dnia. Mózg ma więc z nią kontakt przez całą dobę. Część receptorów przestaje wtedy reagować na nikotynę, a ich liczba rośnie. Tak powstaje tolerancja i uzależnienie od nikotyny, nazywane też nikotynizmem. Światowa Organizacja Zdrowia zalicza je do chorób i opisuje w ICD-10 pod kodem F17.2, a w ICD-11 pod kodem 6C4A.2.

Palacze przyjmują każdego dnia podobną ilość nikotyny. Gdy nikotyny w papierosie jest mniej, na przykład po przejściu na papierosy o niższej jej zawartości, zmieniają sposób palenia tak, żeby utrzymać podobne stężenie nikotyny w organizmie. Dlatego lżejsze papierosy nie zawsze oznaczają mniej przyjętej nikotyny.

Wiele osób wypalających do 5 papierosów dziennie pali głównie w określonych sytuacjach, na przykład po posiłku albo przy alkoholu, i ma niewielkie objawy odstawienia albo nie ma ich wcale. Mimo to także im często trudno rzucić palenie. W programie kuracja cytyzyną wygląda tak samo bez względu na to, ile pacjent pali: trwa 25 dni, a ostatni papieros przypada najpóźniej na jej 5. dzień.

Tak. Im dłuższa była przerwa w paleniu przed operacją, tym rzadziej w badaniach dochodziło do powikłań. W analizie z 2025 roku, obejmującej 55 badań, u osób, które przestały palić co najmniej 4 tygodnie przed operacją, powikłań ogółem było o 31 procent mniej, powikłań płucnych o 29 procent mniej, a powikłań związanych z gojeniem rany o 33 procent mniej niż u osób palących aż do operacji. Po co najmniej 8 tygodniach bez papierosa powikłań płucnych było o 37 procent mniej.

Liczy się też sposób rzucania palenia. W zestawieniu wyników badań liczba powikłań spadała, gdy wsparcie w rzucaniu palenia zaczynało się od 4 do 8 tygodni przed operacją i obejmowało rozmowy co tydzień oraz nikotynową terapię zastępczą. Krótka porada przed zabiegiem nie zmieniała liczby powikłań. Ten wynik pochodzi jednak z 2 niewielkich badań.

Jak zaplanować rzucenie palenia przed operacją?

Jeśli termin operacji na to pozwala, pacjent zaczyna kurację cytyzyną tak wcześnie, żeby ostatni papieros, wypalany najpóźniej 5. dnia kuracji, wypadł co najmniej 4 tygodnie przed zabiegiem. Gdy do operacji zostało mniej czasu, rzucenie palenia nadal ma sens, bo w analizie z 2025 roku już po 2 tygodniach bez papierosa powikłań płucnych było o 27 procent mniej. Przed operacją pacjent mówi anestezjologowi o lekach na rzucenie palenia, także o plastrze z nikotyną.

Czy palenie utrudnia gojenie po usunięciu zęba?

Suchy zębodół to bolesne powikłanie po usunięciu zęba, w którym z rany wypada albo rozpada się skrzep. W przeglądzie badań szansa na to powikłanie była u palaczy ponad trzy razy większa niż u niepalących, a występowało ono u około 13,2 procent palaczy i 3,8 procent osób niepalących. Pacjent, który ma zaplanowane usunięcie zęba, mówi stomatologowi, że pali.

Po rzuceniu palenia maleje ryzyko nowotworów. Palenie zwiększa na przykład ryzyko raka jamy ustnej i gardła. W metaanalizie 115 badań u osób palących to ryzyko było ponad trzy i pół raza większe niż u osób, które nigdy nie paliły. Ryzyko podwajało się już przy 6 papierosach dziennie albo po 7 latach palenia, a po rzuceniu palenia malało i w ciągu 10 lat zmniejszało się o połowę.

Pacjent z Łodzi nie rzuca palenia sam. Po wywiadzie na czacie lekarz wystawia mu e-receptę na cytyzynę, aplikacja przypomina o każdej tabletce i odlicza dni bez papierosa, a gdy w leczeniu pojawi się przerwa, dzwonimy z poradni. Kiedy chęć zapalenia jest silniejsza, niż pacjent się spodziewał, może umówić w aplikacji konsultację wideo z psychologiem, płatną osobno 200 zł. Skierowanie nie jest potrzebne.

Badania nie rozstrzygają jednoznacznie, czy skuteczniejsze jest rzucenie palenia z dnia na dzień, czy stopniowe ograniczanie papierosów. Naukowcy z Cochrane, międzynarodowej organizacji, która zestawia wyniki badań na dany temat, przeanalizowali 22 badania z udziałem 9219 palaczy. W odsetku osób, które przestały palić, nie było wyraźnej różnicy między grupą ograniczającą papierosy przed dniem rzucenia palenia a grupą rzucającą od razu. W brytyjskim badaniu z udziałem 697 palaczy jedna grupa przez 2 tygodnie przed dniem rzucenia palenia zmniejszyła liczbę papierosów o trzy czwarte, a druga rzuciła palenie z dnia na dzień. Po pół roku nie paliło 15,5 procent osób z pierwszej grupy i 22 procent z drugiej. Dlatego w programie pacjent nie musi wcześniej ograniczać papierosów.

Kuracja cytyzyną daje pacjentowi kilka dni na odstawienie papierosów. Pacjent zaczyna przyjmować tabletki, jeszcze paląc, a ostatniego papierosa wypala najpóźniej 5. dnia, gdy bierze już tabletkę co 2,5 godziny.

Jak ograniczać papierosy z pomocą gumy albo plastra?

Kto nie chce albo nie może rzucić palenia od razu, może najpierw ograniczać papierosy, stosując nikotynową terapię zastępczą. Producent gumy Nicorette Classic Gum pozwala żuć ją między papierosami, gdy pojawia się chęć zapalenia, żeby wydłużać przerwy i palić mniej. Zaleca też, żeby najpóźniej po 6 miesiącach od rozpoczęcia stosowania gumy spróbować rzucić palenie. Zgodnie z zaleceniami producenta plaster NiQuitin Przezroczysty 21 mg można naklejać codziennie przez okres od 2 do 4 tygodni, gdy pacjent jeszcze pali, a potem kontynuować kurację już bez papierosów. W tym samym przeglądzie ograniczanie papierosów z pomocą leku częściej kończyło się rzuceniem palenia niż ograniczanie bez leku, ale pewność tego wyniku autorzy oceniają jako niską.

Leczenie zaczyna się od zakupu 3-miesięcznego antynikotynowego planu leczenia za 499 zł, w oknie zakupu w cenniku albo w aplikacji Nasz Gabinet. Cały program toczy się online, więc pacjent z Łodzi nie musi przyjeżdżać do przychodni przy ul. Rogozińskiego 23 na Górnej. Skierowanie nie jest potrzebne, a przed rozpoczęciem nie trzeba rzucać palenia.

Po zakupie pacjent przechodzi w aplikacji wywiad lekarski na czacie. Odpowiada w nim tak albo nie na pytania o zdrowie i o przeciwwskazania wymienione w charakterystyce produktu leczniczego cytyzyny: ciążę i karmienie piersią, niedawny zawał serca albo udar, niestabilną dławicę piersiową, zaburzenia rytmu serca, inne choroby serca i naczyń, choroby wątroby, nerek i choroby psychiczne, a także o niektóre przyjmowane leki i o wiek.

Jeśli odpowiedzi nie wskazują przeciwwskazań, lekarz wystawia e-receptę na cytyzynę, na przykład Desmoxan 1,5 mg, w ciągu najbliższych godzin. Gdy któraś odpowiedź wskazuje przeciwwskazanie, lekarz najpierw sprawdza przypadek i odpowiada pacjentowi na czacie. E-receptę pacjent realizuje w dowolnej aptece. Lek kupuje sam, bo jego koszt nie jest wliczony w cenę planu.

Leki na rzucenie palenia zawierają jedną z czterech substancji: cytyzynę, nikotynę, wareniklinę albo bupropion. Przy każdej z nich podajemy wynik analizy Cochrane obejmującej 319 badań: odsetek osób, które po pół roku albo dłużej nie paliły, w grupach stosujących lek i niestosujących leku.

Cytyzyna, czyli Desmoxan, Tabex i Recigar

Tabletki i kapsułki z cytyzyną zawierają po 1,5 mg substancji, której obecna międzynarodowa nazwa to cytyzyniklina. Cytyzyna pobudza receptory nikotynowe w mózgu słabiej niż nikotyna i zajmuje w nich miejsce nikotyny, więc objawy odstawienia są łagodniejsze, a papieros zapalony w trakcie kuracji daje mniej przyjemności. Po pół roku nie paliło 13 procent osób leczonych cytyzyną, a bez leku 6 procent.

Większość preparatów z cytyzyną sprzedaje się bez recepty, a cała kuracja kosztuje od około 40 do 78 zł. W pierwszych 3 dniach pacjent przyjmuje 6 tabletek na dobę, a od 21. do 25. dnia już tylko 1 albo 2. W ciąży, podczas karmienia piersią i po niedawnym zawale serca albo udarze cytyzyny się nie stosuje, a osobom poniżej 18 i powyżej 65 lat się jej nie zaleca, bo w tych grupach wieku jest słabo przebadana.

Plastry z nikotyną, czyli NiQuitin i Nicorette Invisipatch

Plaster oddaje nikotynę przez skórę równomiernie przez cały dzień, w mniejszej ilości, niż palacz dostaje z papierosów, i w ten sposób łagodzi głód nikotynowy. Plaster NiQuitin jest dostępny w dawkach 21, 14 albo 7 mg i nosi się go przez 24 godziny. Nicorette Invisipatch ma dawki 25, 15 albo 10 mg i nosi się go przez 16 godzin. Po pół roku nie paliło 8 procent osób stosujących plaster, a bez leku 6 procent.

Plastry kupuje się bez recepty. Pełna kuracja plastrem 24-godzinnym trwa 10 tygodni i kosztuje od około 606 do 930 zł, a producent zaleca, żeby jej nie wydłużać.

Guma, aerozol i tabletki do ssania z nikotyną

Nicorette Classic Gum ma 2 albo 4 mg nikotyny w gumie, Nicorette Spray 1 mg w jednej dawce aerozolu, a NiQuitin MINI 1,5, 2 albo 4 mg w tabletce do ssania. Z tych postaci nikotyna wchłania się przez błonę śluzową jamy ustnej szybciej niż z plastra, dlatego pacjent sięga po nie w chwili nagłej chęci zapalenia, a u osób silnie uzależnionych łączy się je czasem z plastrem. Kupuje się je bez recepty. Po pół roku nie paliło 9 procent osób stosujących te preparaty.

Wareniklina, czyli Champix

Champix to lek na receptę z warenikliną w dawce 0,5 albo 1 mg w tabletce. Wareniklina, podobnie jak cytyzyna, częściowo pobudza receptory nikotynowe i nie pozwala nikotynie z papierosa pobudzić ich w pełni. Po pół roku nie paliło 14 procent osób leczonych warenikliną, ale we wrześniu 2026 roku nie znaleźliśmy jej w sprawdzonych aptekach.

Bupropion, czyli Zyban

Zyban miał 150 mg chlorowodorku bupropionu w tabletce o przedłużonym uwalnianiu i był wydawany na receptę, dopóki w grudniu 2023 roku nie wygasło jego pozwolenie na obrót. Bupropion hamuje w mózgu wychwyt zwrotny noradrenaliny i dopaminy, czyli sprawia, że komórki nerwowe wolniej wchłaniają te substancje z powrotem. Według producenta nie wiadomo jednak, w jaki sposób lek ułatwia rzucenie palenia. Po pół roku nie paliło 9 procent osób leczonych bupropionem.

Konsultacja z psychologiem nie wchodzi w cenę planu leczenia. Pacjent, który jej potrzebuje, umawia ją osobno w aplikacji Nasz Gabinet i płaci za nią 200 zł. Rozmowa odbywa się przez wideo, więc pacjent z Łodzi łączy się z domu albo z pracy.

Po taką rozmowę warto sięgnąć, gdy głód nikotynowy okazuje się silniejszy, niż pacjent się spodziewał, albo gdy po ostatnim papierosie wyraźnie obniża mu się nastrój. Pomaga też osobie, dla której papieros był sposobem na stres, i tej, która rzucała już palenie i po kilku tygodniach wracała do papierosów. Z psychologiem pacjent omawia sytuacje, w których najtrudniej mu nie zapalić, i ustala, co zrobi, kiedy się pojawią.

Przed pierwszą tabletką pacjent wpisuje w aplikacji Nasz Gabinet, o której wstaje i kiedy kładzie się spać, a kurację uruchamia przyciskiem „Zaczynam dziś” albo „Zaczynam jutro”. Pierwszą tabletkę cytyzyny bierze o godzinie wstawania, a kolejne w odstępach z ulotki: przez pierwsze 3 dni co 2 godziny, od 4. do 12. dnia co 2,5 godziny, od 13. do 16. dnia co 3 godziny, od 17. do 20. dnia co 5 godzin, a od 21. do 25. dnia 1 albo 2 tabletki na dobę. Aplikacja przypomina o każdej z nich.

Jedną tabletkę dziennie, wskazaną przez aplikację, pacjent nagrywa na krótkim filmie, a pozostałe odznacza jako wzięte. Nagrania analizuje zespół medyczny, a jeśli w leczeniu pojawi się przerwa, dzwonimy do pacjenta z poradni. Aplikacja liczy dni bez papierosa i pokazuje etapy po rzuceniu palenia, od pierwszych 24 godzin do 3 miesięcy, z opisem tego, co w tym czasie dzieje się z organizmem. Pacjent ma w niej też dzienniczek emocji i asystenta AI.

Leku ani dawki aplikacja sama nie zmienia. Zapraszamy do kontaktu z przychodnią Nasz Gabinet w Łodzi, a przez telefon przeprowadzimy pacjenta przez instalację aplikacji i zakup planu.

• Nie proponujemy podgrzewacza tytoniu jako sposobu na rzucenie palenia. Podgrzewacz nadal zawiera tytoń i dostarcza nikotynę, a WHO nie uznaje go za metodę, która pomaga przestać używać tytoniu.
• Nie leczymy akupunkturą, laserem ani elektrostymulacją. W analizie 38 badań dla żadnej z tych metod nie znaleziono wiarygodnych dowodów, że pomaga nie palić przez pół roku lub dłużej.

Po ostatnim papierosie pojawia się głód nikotynowy, a razem z nim rozdrażnienie, niepokój, trudności z koncentracją, kłopoty ze snem i u części osób obniżony nastrój. Te objawy są najsilniejsze w pierwszym tygodniu i zwykle mijają po upływie 2 do 4 tygodni. Ochota na papierosa w sytuacjach kojarzonych z paleniem, na przykład przy kawie albo alkoholu, wraca jednak także później.

Cytyzyna łagodzi objawy odstawienia, a o tym, co robić, gdy ochota na papierosa jest najsilniejsza, pacjent może porozmawiać z psychologiem w konsultacji płatnej osobno. U osób, które chorowały na depresję, rzucenie palenia może ją nasilić. O wyraźnym pogorszeniu nastroju pacjent informuje lekarza, a w razie myśli samobójczych natychmiast szuka pomocy medycznej.