Leczenie uzależnienia od nikotyny Słupsk

Nikotyna jest główną, ale nie jedyną przyczyną uzależnienia od papierosów. Palacz przez lata łączy działanie nikotyny z tym, co czuje przy każdym zaciągnięciu się, czyli ze smakiem i zapachem dymu, z drapaniem w gardle i z ruchem ręki do ust. Po tysiącach powtórzeń same te wrażenia zaczynają zmniejszać ochotę na papierosa i sprawiać przyjemność.

Pokazało to amerykańskie badanie z 2000 roku z udziałem 80 palaczy. Część z nich paliła papierosy, z których usunięto prawie całą nikotynę. Dym z takich papierosów wyraźnie zmniejszał głód nikotynowy i dawał więcej satysfakcji niż brak palenia. Nikotyna podana dożylnie, bez palenia, też zmniejszała głód, ale badani nie czuli po niej satysfakcji. Dopiero połączenie dożylnej nikotyny z dymem bez nikotyny dawało wrażenia podobne jak zwykły papieros.

Dym tytoniowy zmienia też pracę mózgu w sposób, którego nie wyjaśnia sama nikotyna. W badaniu obrazowym z 1996 roku palacze mieli w mózgu o 40 procent mniej monoaminooksydazy B niż osoby niepalące i byli palacze. Ten enzym rozkłada dopaminę, czyli przekaźnik nerwowy związany z motywacją i odczuwaniem nagrody. Autorzy badania przypuszczają, że zmniejszenie aktywności tego enzymu pod wpływem dymu wzmacnia działanie nikotyny.

Dlatego lek na rzucenie palenia łagodzi głód nikotynowy, ale ochota na papierosa może wracać przy kawie, w przerwie w pracy albo na widok palącej osoby. Cytyzyna w naszym programie zmniejsza objawy odstawienia nikotyny, a na te sytuacje pacjent przygotowuje się sam albo z psychologiem, z którym konsultację umawia osobno w aplikacji.

Palenie jest jedną z głównych przyczyn miażdżycy tętnic kończyn dolnych. W tej chorobie zwężone tętnice doprowadzają do nóg za mało krwi. Typowym objawem jest ból łydki podczas chodzenia, który mija po kilku minutach odpoczynku. Gdy choroba postępuje, na stopach mogą pojawić się rany, które się nie goją, a w najcięższych przypadkach konieczna bywa amputacja.

W amerykańskim badaniu 39 825 kobiet bez chorób serca i naczyń obserwowano przez około 13 lat. Kobiety palące co najmniej 15 papierosów dziennie miały prawie 17 razy większe ryzyko objawowej miażdżycy tętnic nóg niż kobiety, które nigdy nie paliły. Po rzuceniu palenia ryzyko wyraźnie malało. U kobiet, które nie paliły od ponad 20 lat, ryzyko było o 84 procent mniejsze niż u kobiet nadal palących, choć wciąż większe niż u kobiet, które nigdy nie paliły.

Rzucenie palenia pomaga także wtedy, gdy choroba już się rozwinęła. W innym amerykańskim badaniu 204 z 739 pacjentów z objawami miażdżycy tętnic nóg nadal paliło w chwili angiografii, czyli badania tętnic z użyciem kontrastu, a 61 z nich rzuciło palenie w ciągu roku. W ciągu 5 lat zmarło 14 procent pacjentów, którzy przestali palić, i 31 procent tych, którzy palili dalej. Przez 5 lat bez amputacji przeżyło 81 procent tych, którzy rzucili palenie, i 60 procent tych, którzy nadal palili. Badanie było obserwacyjne, ale różnice utrzymały się po uwzględnieniu innych czynników, które mogły wpływać na wynik.

Po rzuceniu palenia zmniejsza się ryzyko utraty słuchu. W japońskim badaniu przez maksymalnie 8 lat co roku badano słuch 50 195 pracowników w wieku od 20 do 64 lat. U osób palących ubytek słuchu w zakresie wysokich dźwięków pojawiał się o 60 procent częściej niż u osób, które nigdy nie paliły, i to ryzyko rosło z liczbą papierosów wypalanych dziennie. U byłych palaczy to ryzyko było większe już tylko o 20 procent i malało nawet u osób, które przestały palić mniej niż 5 lat przed rozpoczęciem badania. Autorzy uznali, że dodatkowe ryzyko związane z paleniem znika w stosunkowo krótkim czasie po rzuceniu palenia.

Rzucając palenie w Słupsku, pacjent nie jest zdany wyłącznie na siebie. Codzienne nagranie tabletki ogląda zespół medyczny, a jeśli kuracja się urwie, odzywamy się telefonicznie z poradni. Przy głodzie, który nie słabnie, albo gorszym nastroju pacjent może w aplikacji umówić rozmowę wideo z psychologiem, płatną osobno.

Skierowanie nie jest potrzebne, a na leczenie nie trzeba umawiać wizyty. 3-miesięczny antynikotynowy plan leczenia kosztuje 499 zł i przebiega w całości online, więc pacjenci ze Słupska, Ustki, Lęborka, Bytowa i Miastka leczą się na tych samych zasadach. Plan kupuje się na stronie albo w aplikacji Nasz Gabinet. W sprawie zakupu albo instalacji aplikacji można zadzwonić do przychodni Nasz Gabinet w Słupsku przy ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 2, czynnej codziennie od 8:00 do 20:00.

Po zakupie pacjent przechodzi w aplikacji wywiad lekarski na czacie. Odpowiada tak albo nie na pytania o zdrowie i przeciwwskazania cytyzyny, między innymi o ciążę, przebyty niedawno zawał albo udar, choroby serca, wątroby i nerek, choroby psychiczne, przyjmowane leki i wiek. Bez przeciwwskazań lekarz w ciągu najbliższych godzin wystawia e-receptę. Gdy któraś odpowiedź wskazuje przeciwwskazanie, lekarz najpierw sprawdza przypadek i odpowiada na czacie.

Lekiem programu jest cytyzyna, na przykład Desmoxan 1,5 mg. Opakowanie ze 100 tabletkami wystarcza na całą 25-dniową kurację, a pacjent kupuje je w aptece sam, bo koszt leku nie jest wliczony w cenę planu. Ostatniego papierosa wypala najpóźniej 5. dnia kuracji.

Skuteczność leku sprawdza się w badaniach klinicznych, w których jedna grupa dostaje lek, a druga placebo, czyli tabletkę bez substancji czynnej, albo inny lek. Brytyjscy badacze zaproponowali w 2005 roku wspólne zasady oceny takich badań. Według nich o sukcesie można mówić dopiero po co najmniej 6 miesiącach niepalenia od dnia rzucenia palenia, przy czym w tym czasie dopuszcza się najwyżej 5 papierosów. Ta reguła służy wyłącznie do liczenia wyników w badaniach i nie dotyczy zaleceń dla pacjenta w trakcie kuracji. Niepalenie potwierdza się badaniem, na przykład pomiarem tlenku węgla w wydychanym powietrzu. Osoby, z którymi badacze stracili kontakt, liczy się jako palące.

Według takich zasad przeprowadzono w Polsce badanie cytyzyny opublikowane w 2011 roku. Wzięło w nim udział 740 dorosłych palaczy. Połowa z nich przez 25 dni przyjmowała cytyzynę, a druga połowa placebo, i obie grupy dostały tylko krótkie porady. Przez rok po zakończeniu kuracji nieprzerwanie nie paliło 8,4 procent osób z grupy cytyzyny i 2,4 procent osób z grupy placebo. Na dolegliwości żołądkowo-jelitowe częściej skarżyły się osoby przyjmujące cytyzynę.

Wyniki wielu badań zbiera Cochrane, międzynarodowa sieć naukowców, którzy oceniają, na ile wiarygodne są badania kliniczne. Jej przegląd z 2023 roku objął 319 badań leków na rzucenie palenia. Przy opisie każdego leku podajemy, ile osób na każde 100 leczonych rzuciło palenie dodatkowo w porównaniu z placebo albo leczeniem bez leku. Cytyzynę i wszystkie leki z nikotyną sprzedaje się w aptekach bez recepty.

Co zawierają tabletki z cytyzyną?

Desmoxan, Tabex i Recigar zawierają cytyzynę, dla której używa się dziś także nazwy cytyzyniklina. To alkaloid roślinny, obecny między innymi w nasionach złotokapu, o budowie chemicznej podobnej do nikotyny. Cytyzyna działa na te same receptory w mózgu co nikotyna, ale słabiej. Dzięki temu głód nikotynowy słabnie, a papieros wypalony mimo kuracji daje mniej satysfakcji.

Kuracja trwa 25 dni. W pierwszych 3 dniach pacjent przyjmuje 6 tabletek na dobę, a potem coraz mniej, aż do 1 albo 2 tabletek na dobę w ostatnich dniach. Ostatniego papierosa wypala najpóźniej 5. dnia kuracji. W przeglądzie Cochrane cytyzyna pomogła rzucić palenie 7 osobom więcej na 100. Za 100 tabletek, które wystarczają na całą kurację, płaciło się we wrześniu 2026 roku od około 40 do 78 zł. Cytyzyny nie stosuje się u kobiety w ciąży lub karmiącej piersią ani u osoby, która niedawno przebyła zawał serca albo udar mózgu, ma niestabilną dławicę piersiową lub istotne klinicznie zaburzenia rytmu serca. O te przeciwwskazania pyta wywiad lekarski na czacie przed wystawieniem e-recepty.

Czym różnią się plastry NiQuitin i Nicorette Invisipatch?

Oba plastry oddają nikotynę przez skórę równomiernie przez wiele godzin. NiQuitin Przezroczysty nosi się przez całą dobę, a najmocniejszy plaster dostarcza 21 mg nikotyny na dobę. Nicorette Invisipatch nosi się przez 16 godzin, od rana do wieczora; dostępne są plastry o mocy 25, 15 albo 10 mg na 16 godzin. W trakcie kuracji pacjent przechodzi na coraz słabsze plastry.

Plaster utrzymuje podobne stężenie nikotyny przez cały dzień, ale po jego naklejeniu stężenie rośnie zbyt wolno, żeby opanować nagły, silny głód nikotynowy. Przy samym plastrze na każde 100 leczonych przypadały 2 dodatkowe osoby, którym udało się rzucić palenie. Plastry NiQuitin na 10 tygodni kosztują łącznie od około 606 do 930 zł według cen z września 2026 roku.

Co pomaga przy nagłym głodzie nikotynowym?

Gdy głód przychodzi nagle, pomaga nikotyna w gumie, aerozolu albo tabletkach do ssania. Najmniej nikotyny, 1 mg, dostarcza jedna dawka aerozolu Nicorette Spray. Guma Nicorette Classic Gum ma jej 2 albo 4 mg, a tabletki do ssania NiQuitin MINI 1,5 albo 4 mg. Nikotyna przenika z nich do krwi przez błonę śluzową policzków i dziąseł, więc zaczyna działać wcześniej niż nikotyna z plastra. Pacjent sięga po nie wtedy, gdy przychodzi ochota na papierosa, i nie przekracza dobowego limitu z ulotki.

Dla szybko działających postaci nikotyny łączny wynik wynosił około 3 dodatkowe osoby niepalące na 100 w porównaniu z placebo lub brakiem leku. Plaster połączony z gumą, aerozolem albo tabletkami do ssania dawał w przeglądzie wynik zbliżony do wyniku leczenia cytyzyną. Według cen z września 2026 roku aerozol na 150 dawek kosztował od 62 do 85 zł, czyli mniej niż 105 gum 4 mg, za które płaciło się od 78 do 100 zł.

Jak skuteczne są wareniklina i bupropion?

Wareniklina z leku Champix działa na receptory nikotynowe podobnie jak cytyzyna, a bupropion z leku Zyban jest lekiem przeciwdepresyjnym. Według przeglądu na każde 100 osób leczonych warenikliną palenie rzuciło o 8 więcej, a przy bupropionie o 3 więcej. Oba leki wymagają recepty. W aptekach, które sprawdzaliśmy we wrześniu 2026 roku, nie było Champixu. Zyban stracił pozwolenie na dopuszczenie do obrotu w grudniu 2023 roku. W naszym programie lekiem jest cytyzyna, a leków z nikotyną, warenikliny ani bupropionu w nim nie stosujemy.

Rozmowa z psychologiem nie jest częścią planu leczenia za 499 zł. Pacjent, który chce z niej skorzystać, umawia ją w aplikacji Nasz Gabinet i płaci za nią osobno 200 zł. Odbywa się przez wideo, więc mieszkańcy Ustki czy Lęborka nie tracą czasu na dojazdy.

O konsultacji warto pomyśleć, gdy głód nikotynowy jest silny mimo przyjmowania cytyzyny albo gdy ręka sama sięga po paczkę w przerwie w pracy z palącymi kolegami. Innym powodem jest nastrój: jeśli po rzuceniu palenia pacjent czuje się przygnębiony albo nie radzi sobie ze stresem, który dotąd gasił papierosem, lepiej porozmawiać o tym ze specjalistą. Z psychologiem warto też omówić wcześniejsze próby rzucenia palenia, jeśli kończyły się powrotem do papierosów, i ustalić, co pacjent zrobi po ewentualnym potknięciu.

Leczenie innych uzależnień opisujemy na stronie o terapii uzależnień w Słupsku.

Kurację pacjent zaczyna w aplikacji Nasz Gabinet sam: wpisuje, o której wstaje i kiedy idzie spać, i wybiera, czy zaczyna dziś, czy jutro. Aplikacja układa z tego godziny tabletek cytyzyny. Pierwsza przypada na porę wstawania, kolejne w odstępach z ulotki, a przed każdą przychodzi powiadomienie. Jedną tabletkę dziennie, wskazaną przez aplikację, pacjent przyjmuje przed kamerą telefonu, a pozostałe odznacza jednym dotknięciem jako wzięte. Nagrania analizuje zespół medyczny, a gdy pacjent przerwie leczenie, dzwonimy z poradni.

Za pobranie aplikacji nie trzeba płacić. Płaci się za 3-miesięczny antynikotynowy plan leczenia, 499 zł, który pacjent kupuje w aplikacji albo na stronie i który daje dostęp do programu. Poza przypomnieniami program ma licznik dni bez papierosa, opis etapów po rzuceniu palenia, od 24 godzin do 3 miesięcy, dzienniczek emocji i asystenta AI. Zapraszamy do przychodni przy ul. Piłsudskiego 2 albo do kontaktu telefonicznego. Pomożemy kupić plan i zainstalować aplikację.

• Nie zlecamy testów genetycznych, których wynik ma pokazać pacjentowi jego ryzyko raka i w ten sposób skłonić go do rzucenia palenia. Przegląd objął 20 badań z udziałem 9262 palaczy i dotyczył różnych informacji o wpływie palenia na zdrowie. W części dotyczącej testów genetycznych nie wykazano, że przekazanie wyniku pomaga rzucić palenie. Nie wykazano też korzyści z przekazywania wyników pomiaru tlenku węgla w wydychanym powietrzu.
• Nie zalecamy klonidyny jako leku na rzucenie palenia. To lek na nadciśnienie tętnicze, który w przeglądzie 6 badań pomagał przestać palić, ale często wywoływał suchość w ustach i senność, tym silniejsze, im większa była dawka. Autorzy przeglądu uznali, że te działania niepożądane ograniczają przydatność klonidyny, a oceniane badania były nieliczne i mogły być obciążone błędami.