Leczenie uzależnienia od nikotyny Słupsk

Skierowanie nie jest potrzebne, wystarczy umówić wizytę lekarską. Przychodnia Nasz Gabinet w Słupsku mieści się przy ul. Marszałka Józefa Piłsudskiego 2 i jest czynna codziennie od 8:00 do 20:00. Wizyta kosztuje 250 zł, a pacjent wybiera, czy odbędzie ją w gabinecie, czy przez internet. Dzięki wizycie online pacjenci z Ustki, Lęborka, Bytowa i Miastka nie muszą dojeżdżać do Słupska.

Na wizycie lekarz ocenia nasilenie uzależnienia od nikotyny, czyli nikotynizmu, i pyta o choroby oraz leki przyjmowane na stałe. Pacjent wychodzi z planem leczenia, w którym jest nazwa leku, jego dawkowanie i dzień, od którego przestaje palić. Cytyzynę i leki z nikotyną kupuje się w aptece bez recepty. Na kolejnej wizycie lekarz sprawdza, jak pacjent znosi lek, i w razie potrzeby zmienia dawkę albo postać leku.

Ani tabletka, ani plaster nie oduczą sięgania po papierosa po obiedzie czy w drodze do pracy. Tym zajmuje się terapeuta uzależnień, z którym pacjent spotyka się przez internet, płacąc 250 zł za sesję. Terapeuta pomaga ustalić, w jakich sytuacjach pacjent zapalał najczęściej, na przykład w przerwie w pracy z palącymi kolegami, i co może w nich robić zamiast palenia. Przebieg sesji opisujemy dokładniej na stronie o terapii uzależnień w Słupsku.

Nikotyna jest główną, ale nie jedyną przyczyną uzależnienia od papierosów. Palacz przez lata łączy działanie nikotyny z tym, co czuje przy każdym zaciągnięciu się, czyli ze smakiem i zapachem dymu, z drapaniem w gardle i z ruchem ręki do ust. Po tysiącach powtórzeń same te wrażenia zaczynają zmniejszać ochotę na papierosa i sprawiać przyjemność.

Pokazało to amerykańskie badanie z 2000 roku z udziałem 80 palaczy. Część z nich paliła papierosy, z których usunięto prawie całą nikotynę. Dym z takich papierosów wyraźnie zmniejszał głód nikotynowy i dawał więcej satysfakcji niż brak palenia. Nikotyna podana dożylnie, bez palenia, też zmniejszała głód, ale badani nie czuli po niej satysfakcji. Dopiero połączenie dożylnej nikotyny z dymem bez nikotyny dawało wrażenia podobne jak zwykły papieros.

Dym tytoniowy zmienia też pracę mózgu w sposób, którego nie wyjaśnia sama nikotyna. W badaniu obrazowym z 1996 roku palacze mieli w mózgu o 40 procent mniej monoaminooksydazy B niż osoby niepalące i byli palacze. Ten enzym rozkłada dopaminę, czyli przekaźnik nerwowy związany z motywacją i odczuwaniem nagrody. Autorzy badania przypuszczają, że zmniejszenie aktywności tego enzymu pod wpływem dymu wzmacnia działanie nikotyny.

Dlatego lek na rzucenie palenia łagodzi głód nikotynowy, ale ochota na papierosa może wracać przy kawie, w przerwie w pracy albo na widok palącej osoby. Lekarz dobiera lek, który zmniejsza objawy odstawienia nikotyny, a z terapeutą uzależnień pacjent przygotowuje się na te sytuacje.

Skuteczność leku sprawdza się w badaniach klinicznych, w których jedna grupa dostaje lek, a druga placebo, czyli tabletkę bez substancji czynnej, albo inny lek. Brytyjscy badacze zaproponowali w 2005 roku wspólne zasady oceny takich badań. Według nich o sukcesie można mówić dopiero po co najmniej 6 miesiącach niepalenia od dnia rzucenia palenia, przy czym w tym czasie dopuszcza się najwyżej 5 papierosów. Niepalenie potwierdza się badaniem, na przykład pomiarem tlenku węgla w wydychanym powietrzu. Osoby, z którymi badacze stracili kontakt, liczy się jako palące.

Według takich zasad przeprowadzono w Polsce badanie cytyzyny opublikowane w 2011 roku. Wzięło w nim udział 740 dorosłych palaczy. Połowa z nich przez 25 dni przyjmowała cytyzynę, a druga połowa placebo, i obie grupy dostały tylko krótkie porady. Przez rok po zakończeniu kuracji nieprzerwanie nie paliło 8,4 procent osób z grupy cytyzyny i 2,4 procent osób z grupy placebo. Na dolegliwości żołądkowo-jelitowe częściej skarżyły się osoby przyjmujące cytyzynę.

Wyniki wielu badań zbiera Cochrane, międzynarodowa sieć naukowców, którzy oceniają, na ile wiarygodne są badania kliniczne. Jej przegląd z 2023 roku objął 319 badań leków na rzucenie palenia. Przy opisie każdego leku podajemy, ile osób na każde 100 leczonych rzuciło palenie dodatkowo w porównaniu z placebo albo leczeniem bez leku. Cytyzynę i wszystkie leki z nikotyną sprzedaje się w aptekach bez recepty.

Co zawierają tabletki z cytyzyną?

Desmoxan, Tabex i Recigar zawierają cytyzynę, dla której używa się dziś także nazwy cytyzyniklina. To alkaloid roślinny, obecny między innymi w nasionach złotokapu, o budowie chemicznej podobnej do nikotyny. Cytyzyna działa na te same receptory w mózgu co nikotyna, ale słabiej. Dzięki temu głód nikotynowy słabnie, a papieros wypalony mimo kuracji daje mniej satysfakcji.

Kuracja trwa 25 dni. W pierwszych 3 dniach pacjent przyjmuje 6 tabletek na dobę, a potem coraz mniej, aż do 1 albo 2 tabletek na dobę w ostatnich dniach. Ostatniego papierosa wypala najpóźniej 5. dnia kuracji. W przeglądzie Cochrane cytyzyna pomogła rzucić palenie 7 osobom więcej na 100. Za 100 tabletek, które wystarczają na całą kurację, płaciło się we wrześniu 2026 roku od około 40 do 78 zł. Lekarz nie zaleci cytyzyny kobiecie w ciąży lub karmiącej piersią ani osobie, która niedawno przebyła zawał serca albo udar mózgu, ma niestabilną dławicę piersiową lub istotne klinicznie zaburzenia rytmu serca.

Czym różnią się plastry NiQuitin i Nicorette Invisipatch?

Oba plastry oddają nikotynę przez skórę równomiernie przez wiele godzin. NiQuitin Przezroczysty nosi się przez całą dobę, a najmocniejszy plaster dostarcza 21 mg nikotyny na dobę. Nicorette Invisipatch nosi się przez 16 godzin, od rana do wieczora; dostępne są plastry o mocy 25, 15 albo 10 mg na 16 godzin. W trakcie kuracji pacjent przechodzi na coraz słabsze plastry.

Plaster utrzymuje podobne stężenie nikotyny przez cały dzień, ale po jego naklejeniu stężenie rośnie zbyt wolno, żeby opanować nagły, silny głód nikotynowy. Przy samym plastrze na każde 100 leczonych przypadały 2 dodatkowe osoby, którym udało się rzucić palenie. Plastry NiQuitin na 10 tygodni kosztują łącznie od około 606 do 930 zł według cen z września 2026 roku.

Co pomaga przy nagłym głodzie nikotynowym?

Gdy głód przychodzi nagle, pomaga nikotyna w gumie, aerozolu albo tabletkach do ssania. Najmniej nikotyny, 1 mg, dostarcza jedna dawka aerozolu Nicorette Spray. Guma Nicorette Classic Gum ma jej 2 albo 4 mg, a tabletki do ssania NiQuitin MINI 1,5 albo 4 mg. Nikotyna przenika z nich do krwi przez błonę śluzową policzków i dziąseł, więc zaczyna działać wcześniej niż nikotyna z plastra. Pacjent sięga po nie wtedy, gdy przychodzi ochota na papierosa, i nie przekracza dobowego limitu z ulotki i planu leczenia.

Dla szybko działających postaci nikotyny łączny wynik wynosił około 3 dodatkowe osoby niepalące na 100 w porównaniu z placebo lub brakiem leku. Plaster połączony z gumą, aerozolem albo tabletkami do ssania dawał w przeglądzie wynik zbliżony do wyniku leczenia cytyzyną. Według cen z września 2026 roku aerozol na 150 dawek kosztował od 62 do 85 zł, czyli mniej niż 105 gum 4 mg, za które płaciło się od 78 do 100 zł.

Jak skuteczne są wareniklina i bupropion?

Wareniklina z leku Champix działa na receptory nikotynowe podobnie jak cytyzyna, a bupropion z leku Zyban jest lekiem przeciwdepresyjnym. Według przeglądu na każde 100 osób leczonych warenikliną palenie rzuciło o 8 więcej, a przy bupropionie o 3 więcej. Oba leki wymagają recepty. W aptekach, które sprawdzaliśmy we wrześniu 2026 roku, nie było Champixu. Zybanu nie można sprzedawać od grudnia 2023 roku, bo wtedy wygasło jego pozwolenie na dopuszczenie do obrotu. Dlatego w Słupsku lekarz wybiera w praktyce cytyzynę albo któryś z leków z nikotyną.

Palenie jest jedną z głównych przyczyn miażdżycy tętnic kończyn dolnych. W tej chorobie zwężone tętnice doprowadzają do nóg za mało krwi. Typowym objawem jest ból łydki podczas chodzenia, który mija po kilku minutach odpoczynku. Gdy choroba postępuje, na stopach mogą pojawić się rany, które się nie goją, a w najcięższych przypadkach konieczna bywa amputacja.

W amerykańskim badaniu 39 825 kobiet bez chorób serca i naczyń obserwowano przez około 13 lat. Kobiety palące co najmniej 15 papierosów dziennie miały prawie 17 razy większe ryzyko objawowej miażdżycy tętnic nóg niż kobiety, które nigdy nie paliły. Po rzuceniu palenia ryzyko wyraźnie malało. U kobiet, które nie paliły od ponad 20 lat, ryzyko było o 84 procent mniejsze niż u kobiet nadal palących, choć wciąż większe niż u kobiet, które nigdy nie paliły.

Rzucenie palenia pomaga także wtedy, gdy choroba już się rozwinęła. W innym amerykańskim badaniu 204 z 739 pacjentów z objawami miażdżycy tętnic nóg nadal paliło w chwili angiografii, czyli badania tętnic z użyciem kontrastu, a 61 z nich rzuciło palenie w ciągu roku. W ciągu 5 lat zmarło 14 procent pacjentów, którzy przestali palić, i 31 procent tych, którzy palili dalej. Przez 5 lat bez amputacji przeżyło 81 procent tych, którzy rzucili palenie, i 60 procent tych, którzy nadal palili. Badanie było obserwacyjne, ale różnice utrzymały się po uwzględnieniu innych czynników, które mogły wpływać na wynik.

Po wizycie wpisujemy do aplikacji Nasz Gabinet plan leczenia, czyli lek, jego dawki i godziny przyjmowania. Gdy przychodzi pora tabletki cytyzyny albo zmiany plastra, aplikacja wysyła powiadomienie. Jedną dawkę dziennie, wskazaną losowo przez aplikację, pacjent przyjmuje przed kamerą telefonu. Pozostałe dawki potwierdza jednym dotknięciem ekranu.

Do programu pacjent może zaprosić osobę wspierającą, na przykład partnera, przyjaciela albo kogoś z rodziny. Można zaprosić najwyżej dwie osoby. Zaproszenie przychodzi do nich SMS-em. Zaproszona osoba sama zakłada konto i przyjmuje zaproszenie do programu, a potem widzi nagrania przyjmowania dawek i dostaje powiadomienia z programu. Pacjent nie musi nikogo zapraszać, bo nagrania i tak sprawdza personel medyczny.

Za pobranie aplikacji nie trzeba płacić. Opłata dotyczy programu leczenia, którego częścią jest aplikacja. Zapraszamy do przychodni przy ul. Piłsudskiego 2 albo do kontaktu telefonicznego. Pomożemy wykupić program, zainstalować aplikację i zaprosić osobę wspierającą, jeśli pacjent tego chce.

• Nie zlecamy testów genetycznych, których wynik ma pokazać pacjentowi jego ryzyko raka i w ten sposób skłonić go do rzucenia palenia. Przegląd objął 20 badań z udziałem 9262 palaczy i dotyczył różnych informacji o wpływie palenia na zdrowie. W części dotyczącej testów genetycznych nie wykazano, że przekazanie wyniku pomaga rzucić palenie. Nie wykazano też korzyści z przekazywania wyników pomiaru tlenku węgla w wydychanym powietrzu.
• Nie zalecamy klonidyny jako leku na rzucenie palenia. To lek na nadciśnienie tętnicze, który w przeglądzie 6 badań pomagał przestać palić, ale często wywoływał suchość w ustach i senność, tym silniejsze, im większa była dawka. Autorzy przeglądu uznali, że te działania niepożądane ograniczają przydatność klonidyny, a oceniane badania były nieliczne i mogły być obciążone błędami.

Po rzuceniu palenia zmniejsza się ryzyko utraty słuchu. W japońskim badaniu przez maksymalnie 8 lat co roku badano słuch 50 195 pracowników w wieku od 20 do 64 lat. U osób palących ubytek słuchu w zakresie wysokich dźwięków pojawiał się o 60 procent częściej niż u osób, które nigdy nie paliły, i to ryzyko rosło z liczbą papierosów wypalanych dziennie. U byłych palaczy to ryzyko było większe już tylko o 20 procent i malało nawet u osób, które przestały palić mniej niż 5 lat przed rozpoczęciem badania. Autorzy uznali, że dodatkowe ryzyko związane z paleniem znika w stosunkowo krótkim czasie po rzuceniu palenia.

Rzucając palenie w Słupsku, pacjent nie jest zdany wyłącznie na siebie. Lekarz dobiera lek i w razie potrzeby zmienia jego dawkę albo postać. Terapeuta uzależnień uczy, jak przeczekać chwile, w których bardzo chce się zapalić. Aplikacja przypomina o przyjmowaniu dawek, a jeśli pacjent zechce, wspiera go też bliska osoba zaproszona do programu. Przy dolegliwościach po leku albo głodzie, który nie słabnie, nie trzeba czekać do umówionego terminu. Wcześniejszą wizytę umawiamy na dowolny dzień tygodnia, w gabinecie przy ul. Piłsudskiego 2 lub online.