Leczenie uzależnienia od nikotyny Gdynia

Pacjentów, którzy chcą rzucić palenie, przyjmujemy codziennie od 8:00 do 20:00 w przychodni Nasz Gabinet w Gdyni przy ul. Franciszka Sokoła 28. Na leczenie składają się wizyty lekarskie, sesje z terapeutą uzależnień i lek, o ile lekarz uzna go za potrzebny. Za pierwszą wizytę pacjent płaci 250 zł bez względu na to, czy odbywa się ona w gabinecie, czy online, i nie potrzebuje skierowania. Pacjentów z Rumi, Redy, Wejherowa i Pucka prowadzimy również online, bez dojazdu do Gdyni.

O czym rozmawiamy na pierwszej wizycie?

Lekarz pyta, ile papierosów pacjent wypala w ciągu doby, po ilu minutach od przebudzenia zapala pierwszego i czy używa też e-papierosa albo saszetek nikotynowych. Na tej podstawie ocenia siłę uzależnienia i dobiera dawkę leku. Pyta również o poprzednie próby rzucenia palenia i o działania niepożądane leków, które pacjent wtedy przyjmował.

Przed wyborem leku lekarz sprawdza, czy pacjent choruje na serce i jakie leki przyjmuje na stałe, a kobietę pyta też o ciążę i jej planowanie. Dym tytoniowy przyspiesza rozkład niektórych leków, na przykład klozapiny i ropinirolu, więc po rzuceniu palenia ich stężenie we krwi może wzrosnąć. Pacjent przyjmujący taki lek informuje lekarza, który go przepisał, o dniu rzucenia palenia.

Co dzieje się po pierwszej wizycie?

Pacjent wychodzi z planem leczenia, w którym lekarz zapisuje dzień rzucenia palenia, a jeśli zalecił lek, także jego nazwę i dawki. Terapeuta uzależnień spotyka się z pacjentem online, a jedna sesja kosztuje 250 zł. Na sesjach pacjent ustala, co zrobi w chwilach, w których dotąd zapalał, na przykład w przerwie w pracy albo po posiłku. Wizytę kontrolną umawiamy wcześniej, niż zakłada plan, gdy pacjent źle znosi lek albo mimo leku nadal pali. Osobom, które poza papierosami mają problem z alkoholem albo innymi substancjami, proponujemy terapię uzależnień w Gdyni.

Nikotyna z dymu papierosowego trafia do mózgu w ciągu kilku sekund. Pobudza tam receptory nikotynowe i zwiększa uwalnianie dopaminy, co palacz odczuwa jako ulgę albo przyjemność. Mózg osoby, która pali codziennie, przyzwyczaja się do regularnych dawek nikotyny, dlatego przerwa w paleniu wywołuje głód nikotynowy i objawy odstawienia.

Światowa Organizacja Zdrowia opisuje w klasyfikacji chorób ICD-10 cechy zespołu uzależnienia. W przypadku uzależnienia od nikotyny, czyli nikotynizmu, należą do nich:

• silna chęć zapalenia albo poczucie przymusu palenia,
• trudność z kontrolowaniem, kiedy i ile się pali,
• objawy odstawienia po przerwie w paleniu albo palenie po to, żeby ich uniknąć,
• tolerancja, czyli potrzeba większej dawki nikotyny, żeby uzyskać działanie, które dawniej dawała mniejsza,
• stawianie palenia wyżej niż inne zajęcia i obowiązki,
• palenie mimo szkód, które pacjent już zauważa, na przykład kaszlu albo duszności przy wysiłku.

Lekarz rozpoznaje uzależnienie, gdy w ciągu ostatniego roku przez pewien czas występowały jednocześnie co najmniej 3 z tych cech. W nowszej klasyfikacji ICD-11 uzależnienie od nikotyny ma kod 6C4A.2.

Jak ocenić siłę uzależnienia?

Siłę uzależnienia lekarz ocenia przede wszystkim na podstawie dwóch odpowiedzi: po ilu minutach od przebudzenia pacjent zapala pierwszego papierosa i ile papierosów wypala w ciągu doby. Im szybciej po przebudzeniu i im więcej ktoś pali, tym zwykle silniej jest uzależniony.

Szczególne znaczenie ma pytanie o pierwszego papierosa po przebudzeniu. W analizie danych z 4 badań porównujących leki z placebo i z jednego badania międzynarodowego odpowiedź na to pytanie pozwalała lepiej ocenić szanse rzucenia palenia niż jakakolwiek inna pojedyncza miara uzależnienia. Odpowiedzi na te pytania nie zastępują rozpoznania, ale pomagają lekarzowi dobrać dawkę nikotyny w plastrze, gumie albo tabletce do ssania.

W przeglądzie 319 badań z udziałem ponad 157 tysięcy dorosłych porównano skuteczność i bezpieczeństwo leków na rzucenie palenia. Poważne działania niepożądane zdarzały się rzadko, średnio u 3 procent uczestników. Nie wykazano, by przy cytyzynie, wareniklinie albo nikotynie poważne działania niepożądane występowały wyraźnie częściej niż u osób przyjmujących placebo albo niestosujących leku. Pewność tego wyniku oceniono jednak jako niską. Przy bupropionie mogą one dotyczyć 1 osoby na 100 więcej, choć i ten wynik nie jest pewny. Lżejsze i częstsze dolegliwości pojawiają się zwykle na początku kuracji. Część z nich wynika z samego rzucenia palenia, nie z leku.

Skuteczność leków w przeglądzie Cochrane oceniano na podstawie niepalenia po co najmniej sześciu miesiącach. Podane różnice wynikają z porównania leczenia z placebo lub brakiem leku.

Jakie dolegliwości może wywołać cytyzyna?

W Desmoxanie, Tabeksie i Recigarze substancją czynną jest cytyzyna, nazywana obecnie także cytyzynikliną. Pobudza ona receptory nikotynowe słabiej niż nikotyna, więc łagodzi głód nikotynowy. W tym przeglądzie palenie rzuciło przy cytyzynie o 7 osób na 100 więcej niż w grupach bez leku. Kuracja trwa 25 dni, a opakowanie na całą kurację kosztowało we wrześniu 2026 roku w aptekach internetowych od około 40 do 78 zł. Większość preparatów jest dostępna bez recepty.

Według producenta Desmoxanu u co najmniej 1 na 10 osób występują nudności, suchość w ustach, zgaga, bóle brzucha, zaparcia albo biegunka. Równie często pojawiają się bezsenność, dziwne sny, bóle głowy, rozdrażnienie, przyspieszone bicie serca i podwyższone ciśnienie tętnicze. Producent zaznacza, że dolegliwości te występują głównie na początku kuracji, słabną w jej trakcie i mogą też wynikać z samego rzucenia palenia. Przeciwwskazaniem do cytyzyny są ciąża i karmienie piersią, a także niedawno przebyty zawał serca albo udar mózgu.

Na co uważać przy plastrze z nikotyną?

NiQuitin Przezroczysty nakleja się na 24 godziny, a Nicorette Invisipatch na 16 godzin, od przebudzenia do pójścia spać. Nikotyna z plastra wchłania się przez skórę i osiąga we krwi niższe stężenie niż po papierosie. Sam plaster zwiększał liczbę osób, które rzuciły palenie, o 2 na 100. Według producenta plastra NiQuitin połączenie go z gumą albo tabletkami do ssania może działać lepiej niż sam plaster. Plaster jest dostępny bez recepty. Za 10 tygodni kuracji plastrem 24-godzinnym pacjent płacił we wrześniu 2026 roku od około 606 do 930 zł.

Najczęstszym działaniem niepożądanym plastra są reakcje skórne w miejscu naklejenia. Zwykle są łagodne i szybko mijają po zdjęciu plastra. Każdy kolejny plaster nakleja się w innym miejscu, a nowy plaster można nakleić w tym samym miejscu najwcześniej po tygodniu. Silne zaczerwienienie, świąd albo obrzęk, które trwają dłużej niż 4 dni, a także wysypka albo pokrzywka na całym ciele są powodem do odstawienia plastra i rozmowy z lekarzem. Przy plastrze NiQuitin bardzo częste są też koszmary senne i bezsenność, bóle i zawroty głowy, kołatanie serca oraz nudności.

Czy guma, aerozol i tabletki do ssania podrażniają jamę ustną?

Mogą, zwłaszcza na początku kuracji. Po gumę Nicorette Classic Gum, aerozol Nicorette Spray i tabletki do ssania NiQuitin MINI pacjent sięga w chwili ochoty na papierosa. Nikotyna wchłania się z nich w jamie ustnej. W zestawieniu badań, które podaje producent gumy Nicorette, czkawkę po nikotynie podawanej do jamy ustnej zgłaszało 16,4 procent uczestników, a w grupach placebo 2,3 procent. Czkawka występowała częściej w badaniach aerozolu. Podrażnienie gardła zgłaszało 11,8 procent osób wobec 4,4 procent przy placebo, a nudności 10,4 procent wobec 5,8 procent.

Według producenta aerozolu najczęstsze dolegliwości pojawiają się w ciągu pierwszych 2 do 3 tygodni, a potem zaczynają ustępować. Te postacie nikotyny zwiększały liczbę osób, które rzuciły palenie, o 3 na 100. Żadna z nich nie wymaga recepty. W aptekach internetowych opakowanie 105 gum 4 mg kosztowało we wrześniu 2026 roku od 78 do 100 zł, a aerozol na 150 dawek od 62 do 85 zł.

Jakie działania niepożądane mają wareniklina i bupropion?

Wareniklina z Champixu, podobnie jak cytyzyna, częściowo pobudza receptory nikotynowe. Zwiększała liczbę osób, które rzuciły palenie, o 8 na 100. Jej najczęstszym działaniem niepożądanym są nudności. W badaniach, w których pacjenci przyjmowali 1 mg dwa razy na dobę, miało je 28,6 procent z nich. Zwykle pojawiały się na początku leczenia, były łagodne albo umiarkowane i rzadko powodowały przerwanie kuracji. Bardzo częste są też bezsenność, niezwykłe sny i bóle głowy. Na Champix potrzebna jest recepta, a we wrześniu 2026 roku nie było go w aptekach, które sprawdziliśmy.

Bupropion, substancja czynna Zybanu, nie zawiera nikotyny. Zwiększał liczbę osób, które rzuciły palenie, o 3 na 100, a jego bardzo częstym działaniem niepożądanym jest bezsenność. Rzadko, u około 1 osoby na 1000, wywołuje napady drgawkowe, dlatego nie stosuje się go u osób, które mają albo miały napady drgawkowe. Ważność pozwolenia na dopuszczenie Zybanu do obrotu skończyła się w grudniu 2023 roku.

Po ostatnim papierosie pojawiają się objawy odstawienia nikotyny. Przegląd badań nad odstawieniem tytoniu zalicza do nich złość, lęk, obniżony nastrój, trudności z koncentracją, zniecierpliwienie, bezsenność i niepokój ruchowy. Szczyt ich nasilenia przypada na pierwszy tydzień, a cały okres objawów trwa zwykle od 2 do 4 tygodni. Za możliwe skutki odstawienia autor przeglądu uznał też zaparcia, kaszel, zawroty głowy, częstsze sny i afty.

Lek na rzucenie palenia łagodzi te objawy, ale ochota na papierosa może wracać także później, w sytuacjach, w których pacjent dawniej zapalał, na przykład przy kawie albo alkoholu. Na sesjach online terapeuta uzależnień ćwiczy z pacjentem, jak przeczekać taką chwilę bez papierosa.

Dlaczego po rzuceniu palenia gorzej się śpi?

W niemieckim badaniu sen 33 palaczy zbadano w laboratorium snu w trzech okresach: w czasie palenia, od 24 do 36 godzin po ostatnim papierosie i 3 miesiące po rzuceniu palenia. Po 24 do 36 godzinach bez nikotyny badani częściej się wybudzali i dłużej leżeli bez snu niż w okresie palenia. Osoby, które później wróciły do palenia, były silniej uzależnione niż te, które wytrwały bez papierosa, i gorzej oceniały swój sen w czasie odstawienia. Autorzy uznali, że zaburzenia snu w tym okresie mogą przyczyniać się do powrotu do palenia.

Na sen wpływają też niektóre leki na rzucenie palenia. Producent plastra NiQuitin dopuszcza zdejmowanie go przed snem, ale zaznacza, że plaster noszony przez 24 godziny skuteczniej zmniejsza ochotę na papierosa po przebudzeniu. Od 4. dnia kuracji bupropion przyjmuje się dwa razy na dobę z przerwą co najmniej 8 godzin, a drugą tabletkę producent radzi przyjmować wcześniej niż tuż przed snem, żeby zmniejszyć ryzyko bezsenności. Przy cytyzynie odstępy między tabletkami wyznacza schemat kuracji, dlatego pacjent, który źle śpi, nie zmienia ich sam, tylko mówi o tym lekarzowi.

Kiedy obniżony nastrój wymaga pilnej pomocy?

Producent Desmoxanu opisuje obniżenie nastroju jako możliwy objaw odstawienia nikotyny. Rzadko towarzyszą mu myśli samobójcze albo próba samobójcza, także u osób, które rzucają palenie bez leku. Rzucenie palenia może też zaostrzyć depresję albo inną chorobę psychiczną, na którą pacjent chorował wcześniej. Gdy nastrój wyraźnie się pogarsza, pacjent dzwoni do przychodni i nie czeka do umówionej wizyty. Myśli samobójcze wymagają natychmiastowej pomocy medycznej.

Palenie w ciąży zwiększa ryzyko poronienia, porodu przedwczesnego, zbyt małej masy urodzeniowej dziecka i porodu martwego płodu. Im wcześniej kobieta przestanie palić, tym lepiej. Obserwacyjne badanie z Nowej Zelandii i Australii objęło 2504 kobiety w pierwszej ciąży. Kobiety, które rzuciły palenie przed 15. tygodniem ciąży, rodziły samoistnie przed terminem równie często jak niepalące, w 4 procentach przypadków. Dziecko zbyt małe w stosunku do wieku ciążowego urodziło 10 procent z nich, tyle samo co wśród kobiet niepalących. U kobiet, które paliły dalej, odsetki te wynosiły 10 i 17 procent.

Palenie utrudnia też zajście w ciążę. Według producenta Nicorette Invisipatch opóźnia ono zapłodnienie, zmniejsza skuteczność zapłodnienia in vitro i zwiększa ryzyko niepłodności. Kobieta przyjmująca cytyzynę musi stosować skuteczną antykoncepcję podczas kuracji. Przy ogólnoustrojowej antykoncepcji hormonalnej producent Desmoxanu zaleca dodatkowo metodę barierową. Planowaną ciążę omawiamy z pacjentką przed wyborem leku.

Czy w ciąży można przyjmować leki na rzucenie palenia?

Cytyzyny nie stosuje się w ciąży ani podczas karmienia piersią. Producenci plastrów z nikotyną zalecają, żeby kobieta w ciąży rzucała palenie bez nikotyny z leku. Jeśli nie jest w stanie tego zrobić, nikotynową terapię zastępczą może zalecić lekarz, a plaster Nicorette Invisipatch kobieta w ciąży zaczyna stosować wyłącznie po konsultacji z lekarzem. Według producenta NiQuitin decyzję o zastosowaniu nikotynowej terapii zastępczej należy podjąć jak najwcześniej w ciąży, planując kurację trwającą 2 do 3 miesięcy. Według tego samego producenta guma i tabletki do ssania dostarczają zwykle w ciągu doby mniej nikotyny niż plaster, a plaster może być odpowiedni dla kobiety, która ma nudności.

Z przeglądu 9 badań z udziałem 2336 kobiet w ciąży wynika, że nikotynowa terapia zastępcza może zwiększać liczbę kobiet niepalących w późnej ciąży, ale pewność tego wyniku była niska, a w badaniach z placebo różnica nie była wyraźna. Nie wykazano różnic w liczbie poronień, porodów martwych płodów i porodów przedwczesnych ani w masie urodzeniowej dzieci.

Mocniejsze dowody dotyczą rozmów ze specjalistą. Przegląd z 2026 roku objął 32 badania z udziałem 12 920 kobiet w ciąży. Wśród kobiet, które odbywały rozmowy z doradcą, pod koniec ciąży nie paliło o 51 procent więcej osób niż wśród kobiet objętych zwykłą opieką, a autorzy ocenili pewność tego wyniku jako umiarkowaną. Dlatego u kobiety w ciąży podstawą leczenia są sesje z terapeutą uzależnień, a o nikotynie z leku decyduje lekarz.

Lekarz zapisuje w planie leczenia każdą dawkę leku, a aplikacja Nasz Gabinet przypomina o niej w porze przyjęcia, żeby pacjent nie przerywał kuracji. Przyjęcie większości dawek pacjent potwierdza w aplikacji jednym dotknięciem. Raz na dobę aplikacja losuje jedną dawkę, której przyjęcie pacjent nagrywa telefonem, a nagranie ogląda personel medyczny.

Bezsenność, nudności albo inne dolegliwości w trakcie kuracji pacjent omawia z lekarzem podczas e-konsultacji na czacie, dostępnej w ramach programu. O zmianie dawki decyduje lekarz. Aplikację pobiera się bezpłatnie, a płaci się za dostęp do programu leczenia. Zapraszamy do przychodni Nasz Gabinet w Gdyni albo do rozmowy telefonicznej. Pomożemy wtedy kupić dostęp do programu, zainstalować aplikację i włączyć w niej plan leczenia.

• Nie przepisujemy naltreksonu na rzucenie palenia. Stosujemy go w leczeniu uzależnienia od alkoholu, ale w przeglądzie 8 badań z udziałem ponad 1200 palaczy naltrekson nie zwiększał liczby osób, które rzuciły palenie, ani przyjmowany sam, ani razem z nikotynową terapią zastępczą.
• Nie wszywamy leku na rzucenie palenia. Wszywka alkoholowa z disulfiramem, którą wykonujemy w Gdyni, wywołuje przykre objawy dopiero po wypiciu alkoholu i nie jest leczeniem uzależnienia od nikotyny.

Palenie wpływa też na obecność w pracy. W analizie 29 badań prowadzonych wśród pracowników osoby palące były nieobecne w pracy średnio o 2,7 dnia w roku dłużej niż osoby niepalące. Byli palacze opuszczali pracę rzadziej niż osoby, które paliły dalej. Według WHO rzucenie palenia zmniejsza też ryzyko impotencji i trudności z zajściem w ciążę, a u kobiet w ciąży ryzyko porodu przedwczesnego, poronienia i niskiej masy urodzeniowej dziecka.

Na każdym etapie leczenia w Gdyni pacjent ma wsparcie. Lekarz ocenia siłę uzależnienia i dobiera lek, a gdy pacjent źle go znosi, zmienia plan leczenia. Terapeuta uzależnień pomaga przetrwać pierwsze tygodnie bez papierosa, a aplikacja przypomina o dawkach. Jeśli ochota na papierosa albo działania niepożądane dokuczają mocniej, niż pacjent zakładał, nie czeka na termin z planu, tylko umawia wcześniejszą wizytę albo sesję, również online. Przychodnia przy ul. Franciszka Sokoła 28 przyjmuje codziennie od 8:00 do 20:00, bez skierowania.