Surwodutyd, badany lek na otyłość: wyniki badań, nudności i rejestracja

Surwodutyd (ang. survodutide) to badany lek na otyłość, podawany w zastrzyku podskórnym raz w tygodniu. Według stanu na 13 listopada 2026 r. surwodutyd nie jest dopuszczony do obrotu w żadnym kraju, więc nie ma go w polskich aptekach i żaden lekarz nie może go przepisać (1). Producent, firma Boehringer Ingelheim, zakończył główne badania kliniczne III fazy i zapowiada złożenie wniosków o rejestrację, ale nie podał terminów (1). Według listy Europejskiej Agencji Leków z 3 listopada 2026 r. żaden wniosek o dopuszczenie surwodutydu w Unii Europejskiej nie był jeszcze oceniany (2).

W badaniach surwodutyd zmniejszał masę ciała, ale wielu uczestników źle go znosiło. W największym badaniu, SYNCHRONIZE-CVOT, nudności miała prawie połowa osób przyjmujących surwodutyd (48-49%), a mniej więcej co piąta (19-21%) przerwała leczenie z powodu dolegliwości żołądkowo-jelitowych. W grupie placebo takich osób było 2% (3). To samo badanie nie wykazało, że surwodutyd zwiększa ryzyko zawału, udaru i innych zdarzeń sercowo-naczyniowych (3).

W skrócie

• Surwodutydu nie dopuścił do obrotu żaden urząd. Producent zapowiedział złożenie wniosków o rejestrację bez podania dat, a 3 listopada 2026 r. Europejska Agencja Leków nie oceniała jeszcze wniosku o dopuszczenie surwodutydu w Unii Europejskiej. Fiolki z napisem surwodutyd sprzedawane w internecie nie są lekiem dopuszczonym do obrotu.
• W badaniu SYNCHRONIZE-1 dorośli z otyłością bez cukrzycy stracili po 76 tygodniach średnio 12,2% masy ciała przy dawce 3,6 mg i 13,0% przy dawce 6,0 mg, a w grupie placebo 5,4%. Ten wynik obejmuje także osoby, które przerwały leczenie. Częściej cytowane 16,6% to oszacowanie przy założeniu, że wszyscy przyjmowali lek do końca badania.
• W badaniu SYNCHRONIZE-CVOT nudności miało 48-49% osób przyjmujących surwodutyd i 12% osób z grupy placebo, a z powodu dolegliwości żołądkowo-jelitowych leczenie przerwało 19-21% osób wobec 2% w grupie placebo. Przy dopuszczonych już semaglutydzie i tirzepatydzie z tego powodu przerywało leczenie od 2% do 7% osób, ale te dane pochodzą z innych badań i nie można ich bezpośrednio porównywać.
• Badanie SYNCHRONIZE-CVOT, z udziałem 5530 osób z chorobą serca, przewlekłą chorobą nerek albo czynnikami ryzyka, nie wykazało większego ryzyka zdarzeń sercowo-naczyniowych u osób przyjmujących surwodutyd. Nie wykazało też, że surwodutyd przed nimi chroni.

Czym jest surwodutyd i jak działa?

Surwodutyd pobudza dwa receptory: receptor GLP-1 i receptor glukagonu (3, 4). GLP-1 to hormon wydzielany w jelitach, który zmniejsza apetyt i ilość zjadanego jedzenia (5). Glukagon to hormon trzustki, który działa głównie na wątrobę i podnosi stężenie glukozy we krwi (4).

Autorzy przeglądów badań wyjaśniają, że pobudzenie receptora glukagonu ma zwiększać ilość energii zużywanej przez organizm i zmniejszać ilość tłuszczu w wątrobie, a pobudzenie receptora GLP-1 ma zmniejszać apetyt i równoważyć wpływ glukagonu na stężenie glukozy (4, 6). Nie wiadomo jeszcze, czy dzięki temu surwodutyd działa silniej niż leki pobudzające tylko receptor GLP-1. Rozstrzygnąć to mogą dopiero badania, w których te leki porównuje się bezpośrednio (4).

Producent bada surwodutyd także w chorobach wątroby. W badaniu SYNCHRONIZE-MASLD u 216 dorosłych z otyłością i stłuszczeniową chorobą wątroby zawartość tłuszczu w wątrobie zmniejszyła się po 48 tygodniach o co najmniej 30% u 68,5% osób przyjmujących surwodutyd i u 28,6% osób z grupy placebo, licząc także osoby, które przerwały leczenie (7).

Leki na otyłość różnią się tym, które receptory pobudzają (5, 8, 9):

GIP, podobnie jak GLP-1, jest hormonem wydzielanym w jelitach po posiłku (8). Na jakim etapie są retatrutyd i orforglipron, inne badane leki na otyłość, opisujemy w artykule o tym, kiedy retatrutyd i orforglipron mogą trafić do Polski.

Czy surwodutyd jest dopuszczony do obrotu i kiedy może trafić do Polski?

Surwodutyd nie jest dopuszczony do obrotu w żadnym kraju, a nikt nie podał daty, kiedy mógłby trafić do polskich aptek. W listopadzie 2026 r. firma Zealand Pharma, która współpracuje z producentem, poinformowała, że program badań III fazy w leczeniu otyłości został zakończony, a Boehringer Ingelheim przygotowuje wnioski o rejestrację w różnych krajach. Komunikat nie wymienia urzędów ani terminów i zaznacza, że surwodutyd nie jest dopuszczony do stosowania, a jego skuteczność i bezpieczeństwo nie zostały jeszcze ustalone (1).

Europejska Agencja Leków co miesiąc publikuje listę wniosków o dopuszczenie nowych leków, które ocenia. Na liście z 3 listopada 2026 r. surwodutydu nie było (2). W 2023 r. agencja włączyła surwodutyd do programu PRIME, w którym doradza producentom przy opracowywaniu wybranych leków. Dotyczyło to stłuszczeniowego zapalenia wątroby z włóknieniem, a nie otyłości, i nie oznacza dopuszczenia do obrotu (1).

Ocena wniosku w Europejskiej Agencji Leków trwa wiele miesięcy. Przy orforglipronie, badanym leku na otyłość w tabletkach, od początku oceny w styczniu 2026 r. do pozytywnej opinii komitetu ekspertów agencji w październiku 2026 r. minęło prawie 9 miesięcy (2, 10). Decyzję o dopuszczeniu wydaje potem Komisja Europejska, a cenę i ewentualną refundację ustala osobno każde państwo Unii (10).

Czy surwodutyd można przyjmować w Polsce w badaniu klinicznym?

Przed rejestracją surwodutyd można legalnie przyjmować tylko jako uczestnik badania klinicznego. W badaniach SYNCHRONIZE-1 i SYNCHRONIZE-2 brało udział po 5 ośrodków w Polsce, a w badaniu SYNCHRONIZE-CVOT 34 ośrodki w 20 polskich miastach. Wszystkie trzy badania są już zakończone (11).

Według rejestru ClinicalTrials.gov 13 listopada 2026 r. w Polsce prowadzono rekrutację do dwóch badań surwodutydu: LIVERAGE i LIVERAGE-Cirrhosis. Oba dotyczą stłuszczeniowego zapalenia wątroby, a nie samej otyłości (11). Kto może wziąć udział w badaniu, określają jego kryteria, a kwalifikację prowadzi ośrodek badawczy.

Czy surwodutyd można kupić w internecie?

W internecie sprzedaje się syntetyczne peptydy z adnotacją, że są przeznaczone wyłącznie do badań. Takie produkty nie są lekami dopuszczonymi do obrotu i nikt nie sprawdza, co jest w fiolce ani w jakiej ilości. Główny Inspektor Farmaceutyczny i Główny Inspektor Sanitarny ostrzegają, że sprzedawanie syntetycznych peptydów w ten sposób, gdy produkty są oferowane do stosowania u ludzi, jest niezgodne z prawem i grozi odpowiedzialnością karną (12). Surwodutydu legalnie kupić nie można, bo nie jest dopuszczony do obrotu w żadnym kraju (1). Czym grozi wstrzykiwanie preparatów z nielegalnego źródła i co zrobić, jeśli ktoś już je przyjmuje, wyjaśniamy w artykule o peptydach z internetu.

Ile można schudnąć na surwodutydzie?

W badaniu SYNCHRONIZE-1 dorośli z otyłością bez cukrzycy, którym podawano surwodutyd, stracili po 76 tygodniach badania średnio 12-13% masy ciała, a osoby z grupy placebo 5,4%. Wynik obejmuje także osoby, które przerwały leczenie (13).

W badaniu wzięło udział 725 dorosłych z BMI od 30 albo z BMI od 27 i co najmniej jedną chorobą związaną z masą ciała, z wyłączeniem cukrzycy. Na początku badania średnio ważyli 108,8 kg. Uczestnicy dostawali raz w tygodniu zastrzyk placebo albo surwodutydu, którego dawkę stopniowo zwiększano do 3,6 mg lub 6,0 mg. Wszyscy uczestnicy otrzymywali też porady dotyczące zmiany stylu życia. Średnia utrata masy ciała po 76 tygodniach wyniosła 12,2% przy dawce 3,6 mg, 13,0% przy dawce 6,0 mg i 5,4% w grupie placebo. Co najmniej 5% masy ciała straciło 72,6% i 71,9% osób przyjmujących surwodutyd oraz 46,3% osób z grupy placebo (13).

W badaniu SYNCHRONIZE-2 wzięło udział 752 dorosłych z nadwagą albo otyłością i cukrzycą typu 2. Po 76 tygodniach osoby przyjmujące surwodutyd straciły średnio 8,2% masy ciała przy dawce 3,6 mg i 9,8% przy dawce 6,0 mg, a osoby z grupy placebo 3,9% (14).

Dlaczego w badaniu surwodutydu podaje się dwa wyniki: 13% i 16,6%?

Oba wyniki pochodzą z badania SYNCHRONIZE-1, ale z dwóch różnych analiz. Wynik 13,0% przy dawce 6,0 mg policzono dla wszystkich uczestników, także tych, którzy przestali przyjmować lek albo zaczęli przyjmować inny lek na otyłość (13). W komunikacie z kwietnia 2026 r. podano wynik drugiej analizy: przy założeniu, że wszyscy uczestnicy przyjmowali lek do końca badania, spadek masy ciała oszacowano na 16,6%, a w grupie placebo na 3,2% (15). W mediach pojawia się zwykle ta druga, wyższa liczba.

Przy surwodutydzie różnica między tymi analizami ma szczególne znaczenie, bo leczenie z powodu działań niepożądanych przerywało wielu uczestników. Wynik 13,0% lepiej oddaje, czego może się spodziewać cała grupa osób zaczynających leczenie, łącznie z tymi, które przerwą je z powodu nudności albo innych dolegliwości.

Jak często po surwodutydzie występowały nudności i wymioty?

Najczęstszymi działaniami niepożądanymi surwodutydu były dolegliwości żołądkowo-jelitowe: nudności, wymioty, biegunka i zaparcia (1, 3). W badaniu SYNCHRONIZE-CVOT nudności miało 48,0% osób przyjmujących dawkę 3,6 mg i 49,0% osób przyjmujących dawkę 6,0 mg, a w grupie placebo 12,1%. Wymioty wystąpiły u 31,7% i 34,0% osób przyjmujących surwodutyd oraz u 4,8% osób z grupy placebo (3).

Z powodu dolegliwości żołądkowo-jelitowych przerwało leczenie 19,3% osób przyjmujących dawkę 3,6 mg i 20,8% osób przyjmujących dawkę 6,0 mg, a w grupie placebo 1,9% (3). W badaniu SYNCHRONIZE-1 jakiekolwiek dolegliwości żołądkowo-jelitowe, przeważnie łagodne albo umiarkowane, miało 80,9% i 89,7% osób przyjmujących surwodutyd oraz 47,9% osób z grupy placebo (13).

Czy po surwodutydzie częściej przerywa się leczenie niż po semaglutydzie i tirzepatydzie?

Poniższa tabela zestawia dane z różnych badań. Badania różniły się uczestnikami, czasem trwania i sposobem zwiększania dawki, więc tabela nie rozstrzyga, który lek jest lepiej tolerowany.

Dane dla semaglutydu i tirzepatydu pochodzą z charakterystyk tych produktów leczniczych (5, 8). W tych danych nudności po surwodutydzie występowały podobnie często jak po semaglutydzie, a odsetek osób, które przerwały leczenie z powodu dolegliwości żołądkowo-jelitowych, był kilka razy wyższy.

Kiedy uczestnicy badań przerywali leczenie surwodutydem?

Uczestnicy badań przerywali leczenie surwodutydem najczęściej w okresie zwiększania dawki. Zealand Pharma tłumaczy to tym, że protokół badania SYNCHRONIZE-CVOT pozwalał tylko w ograniczonym stopniu łagodzić działania niepożądane przez wolniejsze zwiększanie dawki albo jej zmianę (1). Nie wiadomo jeszcze, czy wolniejsze zwiększanie dawki zmniejszy liczbę osób, które przerywają leczenie surwodutydem.

Przy semaglutydzie taką możliwość przewiduje charakterystyka produktu leczniczego, czyli zatwierdzony przez urząd dokument z zasadami stosowania leku. Jeśli pojawią się poważne objawy ze strony przewodu pokarmowego, lekarz może rozważyć odłożenie zwiększenia dawki albo powrót do poprzedniej dawki, aż objawy złagodnieją (5). Nudności po semaglutydzie zwykle mijały po kilku dniach (mediana czasu ich trwania wynosiła 8 dni), a masa ciała zmniejszała się niezależnie od tego, czy nudności wystąpiły (5). Jak łagodzić nudności, wymioty i zaparcia, opisujemy w artykule o skutkach ubocznych leków na otyłość.

Co wyniki dotyczące nudności oznaczają dla osoby, która czeka na nowy lek?

Dotychczasowe badania nie wskazują, że surwodutyd byłby lepszym wyborem dla osób, które z powodu nudności źle znoszą semaglutyd albo tirzepatyd. Żadne z opisanych badań nie porównywało surwodutydu z tymi lekami bezpośrednio. W osobnych badaniach nudności po surwodutydzie występowały co najmniej tak często jak po semaglutydzie i tirzepatydzie, a odsetek osób przerywających leczenie z powodu dolegliwości żołądkowo-jelitowych był wyższy (3, 5, 8).

Osoba, która ma silne nudności podczas przyjmowania leku na otyłość, nie musi czekać na nowe leki. Może omówić z lekarzem wolniejsze zwiększanie dawki, powrót do mniejszej dawki albo zmianę leku na inny dostępny w Polsce. Jak zwykle wyglądają pierwsze tygodnie leczenia, wyjaśniamy w tekście o pierwszych miesiącach leczenia otyłości lekiem.

Czy surwodutyd zwiększa ryzyko zawału i udaru?

Badanie SYNCHRONIZE-CVOT nie wykazało, że surwodutyd zwiększa ryzyko zawału, udaru i innych zdarzeń sercowo-naczyniowych w porównaniu z placebo. Nie wykazało też, że surwodutyd to ryzyko zmniejsza (3).

W badaniu SYNCHRONIZE-CVOT wzięło udział 5530 dorosłych z 34 krajów z BMI od 27 i rozpoznaną chorobą sercowo-naczyniową, przewlekłą chorobą nerek albo co najmniej dwoma czynnikami ryzyka chorób serca lub powikłaniami otyłości. Uczestnicy dostawali raz w tygodniu placebo albo surwodutyd, którego dawkę zwiększano do 3,6 mg lub 6,0 mg. Mediana czasu w badaniu wyniosła 22 miesiące. Badacze liczyli zgony z przyczyn sercowo-naczyniowych, zawały i udary, które nie zakończyły się zgonem, zabiegi udrażniania tętnic wieńcowych z powodu niedokrwienia oraz zdarzenia związane z niewydolnością serca. Wystąpiły one u 3,7% osób przyjmujących surwodutyd i u 4,1% osób z grupy placebo (3).

Iloraz ryzyka, czyli stosunek ryzyka w grupie surwodutydu do ryzyka w grupie placebo, wyniósł 0,89, a 95-procentowy przedział ufności od 0,67 do 1,18. Przedział obejmuje wartości zarówno mniejsze, jak i większe od 1, więc wynik jest zgodny zarówno z mniejszym, jak i z nieco większym ryzykiem niż przy placebo. Badanie zaprojektowano, żeby sprawdzić, czy surwodutyd nie zwiększa ryzyka ponad przyjęty margines, i ten warunek został spełniony (3). Poważne zdarzenia niepożądane wystąpiły u 22,5% i 20,8% osób przyjmujących surwodutyd oraz u 23,9% osób z grupy placebo. Zdarzenia niepożądane zakończone zgonem wystąpiły u 0,9% osób w każdej z grup surwodutydu i u 0,6% osób w grupie placebo, najczęściej z powodu chorób serca (3).

Semaglutyd w dawce 2,4 mg zmniejszył w badaniu SELECT łączne ryzyko zgonu z przyczyn sercowo-naczyniowych, zawału serca i udaru mózgu o 20% w porównaniu z placebo. W tym badaniu wzięły udział 17 604 osoby z chorobą sercowo-naczyniową i BMI od 27, bez cukrzycy (5). Oba badania różniły się grupami uczestników, czasem trwania i tym, jakie zdarzenia uwzględniali badacze, więc zestawienie ich wyników nie pozwala ocenić, który lek bardziej chroni serce.

Jakie leki na otyłość lekarz może przepisać w Polsce?

Zamiast surwodutydu lekarz może przepisać leki, które są już w polskich aptekach. Zarejestrowanych jest pięć leków na otyłość: semaglutyd w zastrzykach i w tabletkach, tirzepatyd i liraglutyd w zastrzykach, naltrekson z bupropionem w tabletkach oraz orlistat w kapsułkach. Czym te leki się różnią i ile kosztują, opisujemy na stronie o leczeniu otyłości, a to, kto może dostać lek na receptę, w artykule o kwalifikacji do leków na otyłość.

W programie leczenia otyłości Nasz Gabinet lekarz dobiera lek spośród dostępnych w polskich aptekach. Surwodutydu nie przepisujemy, bo nie jest dopuszczony do obrotu.

Najczęściej zadawane pytania

Czym surwodutyd różni się od retatrutydu?

Surwodutyd pobudza receptory GLP-1 i glukagonu, a retatrutyd dodatkowo receptor GIP (3, 9). Oba leki podaje się w zastrzyku raz w tygodniu i żaden z nich nie jest jeszcze dopuszczony do obrotu. Nad retatrutydem pracuje firma Eli Lilly, a nad surwodutydem Boehringer Ingelheim razem z firmą Zealand Pharma (1, 9).

Czy surwodutyd działa silniej niż tirzepatyd (Mounjaro)?

Nie wiadomo, czy surwodutyd działa silniej niż tirzepatyd. Opisane tu badania III fazy porównywały surwodutyd z placebo, a nie z innym lekiem na otyłość (3, 13, 14). Wyniki różnych badań, prowadzonych w różnych grupach i przez różny czas, nie pokazują, który lek działa silniej.

Czy dopuszczono już lek na otyłość, który pobudza receptor glukagonu?

Mazdutyd, który także pobudza receptory glukagonu i GLP-1, jest dopuszczony w Chinach do leczenia otyłości i cukrzycy typu 2 (4). W Unii Europejskiej żaden lek na otyłość działający na receptor glukagonu nie jest dopuszczony do obrotu.

Ile kosztuje surwodutyd?

Surwodutyd nie ma ceny, bo nie jest dopuszczony do sprzedaży w żadnym kraju (1). Ceny, które można znaleźć w internecie, dotyczą preparatów z nielegalnego obrotu o nieznanym składzie (12).

Źródła

1. Zealand Pharma. Zealand Pharma announces Boehringer Ingelheim's survodutide is the first glucagon/GLP-1 dual agonist to demonstrate a favorable cardiovascular safety profile in global Phase 3 SYNCHRONIZE-CVOT trial with significant cardiometabolic benefits. Komunikat nr 55/2026 z 9.11.2026. nasdaq.com
2. European Medicines Agency. Applications for new human medicines under evaluation by the CHMP, listopad 2026 (dane z 3.11.2026). ema.europa.eu
3. Bozkurt B, le Roux CW, Wharton S i wsp. Cardiovascular outcomes with survodutide in adults with obesity at increased cardiovascular risk (SYNCHRONIZE-CVOT): a double-blind, randomised, placebo-controlled, phase 3 trial. Lancet. 2026. PMID 43003106, DOI
4. Ard JD, Almandoz JP. The Power of Two: Harnessing Dual Glucagon and Incretin Signaling for Treatment of Obesity and Metabolic Dysfunction-Associated Steatohepatitis - A Narrative Review with a Translational Focus. Obes Rev. 2026:e70228. PMID 42860310, DOI
5. Europejska Agencja Leków. Wegovy (semaglutyd) - charakterystyka produktu leczniczego i ulotka dla pacjenta. ema.europa.eu
6. Sergi CM. Survodutide for the treatment of obesity: Mechanistic rationale, clinical evidence, and remaining uncertainties. Contemp Clin Trials. 2026;170:108493. PMID 42822760, DOI
7. Kaplan LM i wsp. Survodutide in adults with obesity and metabolic dysfunction-associated steatotic liver disease: SYNCHRONIZE-MASLD, a randomized, double-blind, placebo-controlled phase 3 trial. Nat Med. 2026;32(8):2948-2958. PMID 42252333, DOI
8. Europejska Agencja Leków. Mounjaro (tirzepatyd) - charakterystyka produktu leczniczego. ema.europa.eu
9. Jastreboff AM, Kaplan LM, Davies MJ i wsp. Retatrutide, a Triple Hormone Receptor Agonist, for Treatment of Obesity. N Engl J Med. 2026;395(18):1781-1793. PMID 42814954, DOI
10. European Medicines Agency. New oral GLP-1 medicine for weight management and type 2 diabetes. Komunikat z 16.10.2026. ema.europa.eu
11. ClinicalTrials.gov. Badania surwodutydu z ośrodkami w Polsce, stan na 13.11.2026: SYNCHRONIZE-1 (NCT06066515), SYNCHRONIZE-2 (NCT06066528), SYNCHRONIZE-CVOT (NCT06077864), LIVERAGE (NCT06632444), LIVERAGE-Cirrhosis (NCT06632457). clinicaltrials.gov
12. Główny Inspektor Sanitarny i Główny Inspektor Farmaceutyczny. Ostrzeżenie publiczne. Nielegalny obrót syntetycznymi peptydami oferowanymi jako odczynniki chemiczne lub do badań. 7.08.2025. gov.pl
13. le Roux CW, Wharton S, Startseva E i wsp. Survodutide Once Weekly for the Treatment of Adults with Obesity. N Engl J Med. 2026;395(8):776-787. PMID 42253238, DOI
14. Wharton S i wsp. Survodutide Once Weekly in Adults with Obesity and Type 2 Diabetes. N Engl J Med. 2026. PMID 42820639, DOI
15. Zealand Pharma. Zealand Pharma announces Boehringer Ingelheim's novel glucagon/GLP-1 dual agonist survodutide achieved significant weight loss of 16.6% delivering meaningful metabolic improvement in people with obesity or overweight in Phase 3 trial. Komunikat z 28.04.2026. inderes.fi