Co się dzieje po odstawieniu leku na otyłość i czy waga wraca?

Po odstawieniu semaglutydu albo tirzepatydu masa ciała u większości osób zaczyna rosnąć i w ciągu roku wraca znaczna część utraconych kilogramów. W przedłużeniu badania STEP 1 uczestnicy, którzy przestali przyjmować semaglutyd w dawce 2,4 mg, odzyskali w ciągu roku średnio dwie trzecie tego, co wcześniej stracili, a ich ciśnienie i poziom cukru wróciły do wartości zbliżonych do tych sprzed leczenia (1). W badaniu SURMOUNT-4 osoby, które po 36 tygodniach tirzepatydu przeszły na placebo, przytyły w kolejnym roku średnio o 14% w stosunku do wagi z chwili odstawienia leku (2). Otyłość jest chorobą przewlekłą, a wpływ obu leków na apetyt stopniowo słabnie po odstawieniu. Waga nie wraca jednak u wszystkich w tym samym stopniu. O odstawieniu leku, zmniejszeniu dawki i planie na czas bez leku decyduje lekarz razem z pacjentem.

W skrócie

• Rok po odstawieniu semaglutydu uczestnicy przedłużenia badania STEP 1 odzyskali średnio dwie trzecie utraconej masy ciała. Po odstawieniu tirzepatydu w badaniu SURMOUNT-4 co najmniej 80% wcześniejszego spadku utrzymała tylko co szósta osoba.
• Po odstawieniu leku wyniki pomiarów ciśnienia i poziomu cukru zwykle pogarszają się wraz ze wzrostem masy ciała, dlatego trzeba je kontrolować tak samo jak masę ciała.
• Uczestnicy badania, którym zmniejszono dawkę tirzepatydu do 5 mg, utrzymali mniejszy spadek masy ciała niż osoby na pełnej dawce, ale większy niż osoby na placebo. Rzadsze zastrzyki i stopniowe odstawianie są słabo zbadane i nie przewidują ich oficjalne zasady stosowania leków. O każdej zmianie dawki decyduje lekarz.
• Do odstawienia warto przygotować się jeszcze w trakcie leczenia: wypracować sposób jedzenia, który da się utrzymać bez leku, trenować siłowo i ustalić z lekarzem, przy jakim przyroście wagi wrócić na wizytę.

Czy po odstawieniu leku na otyłość waga wraca?

U większości osób tak. W trzech badaniach, w których uczestnicy przestali przyjmować lek, ich masa ciała po odstawieniu rosła. W dwóch z nich część osób przyjmowała lek dalej i u nich waga nadal spadała (1, 2, 3).

W STEP 4 i SURMOUNT-4 zmianę liczono od wagi z dnia losowania, a w STEP 1 od wagi sprzed leczenia. W oficjalnej informacji o Mounjaro wyniki SURMOUNT-4 policzono inną metodą statystyczną: -6,7% na leku i +14,8% na placebo (6).

W przedłużeniu STEP 1 średnia masa ciała osób leczonych semaglutydem spadła ze 105,6 do 87,5 kg, a rok po odstawieniu leku wynosiła 99 kg (1). W STEP 4 i SURMOUNT-4 osoby na placebo przytyły, choć w odróżnieniu od STEP 1 przez cały czas dostawały zalecenia dotyczące diety i ruchu. W SURMOUNT-4 co najmniej 80% wcześniejszego spadku masy ciała utrzymało 89,5% osób, które dalej przyjmowały tirzepatyd, i 16,6% osób na placebo (2).

Jak szybko wraca waga po odstawieniu semaglutydu lub tirzepatydu?

Masa ciała zaczyna rosnąć w pierwszych miesiącach po odstawieniu. Według przeglądu 37 badań opublikowanego w 2026 roku w czasopiśmie BMJ waga po odstawieniu semaglutydu lub tirzepatydu rosła średnio o 0,8 kg miesięcznie (dane z 10 grup, 1776 osób), czyli o około 10 kg w pierwszym roku (4). Autorzy wyliczyli, że w takim tempie masa ciała wróciłaby do wyjściowej po około półtora roku. Jest to jednak prognoza, bo badania tych dwóch leków śledziły uczestników najwyżej przez rok po odstawieniu. W przedłużeniu STEP 1 waga rosła przez cały rok obserwacji, pod koniec wolniej (1).

Lek nie znika z organizmu w dniu ostatniego zastrzyku. Semaglutyd jest obecny we krwi jeszcze przez około 7 tygodni po ostatniej dawce 2,4 mg, a okres półtrwania tirzepatydu, czyli czas, po którym we krwi zostaje połowa leku, wynosi około 5 dni (5, 6). Działanie obu leków słabnie więc stopniowo, przez kolejne tygodnie.

Czy po odstawieniu leku wszyscy tyją tak samo?

Nie. Badania podają średnie, a poszczególni uczestnicy przybierali na wadze bardzo różnie. Rok po odstawieniu semaglutydu prawie połowa uczestników przedłużenia STEP 1 (48,2%) nadal ważyła co najmniej 5% mniej niż przed leczeniem. Na koniec leczenia odsetek ten wynosił 86,4%. Największy spadek masy ciała utrzymały osoby, które wcześniej schudły najbardziej: u tych, które straciły co najmniej 20% masy ciała, waga po roku bez leku była średnio o 12,1% niższa od wyjściowej (1).

W analizie badania SURMOUNT-4 przyjrzano się 308 osobom, które przeszły na placebo po spadku masy ciała o co najmniej 10%. Mniej niż jedną czwartą utraconych kilogramów odzyskały 54 z nich, a 74 odzyskały co najmniej trzy czwarte (7). Nie wiadomo jeszcze, jak z góry rozpoznać, kto utrzyma wagę bez leku (4).

Co po odstawieniu leku dzieje się z ciśnieniem i cukrem?

Razem z wagą zwykle wracają wyższe ciśnienie tętnicze i wyższy poziom cukru we krwi. Im więcej kilogramów wraca, tym bardziej pogarszają się te wyniki.

Średnie ciśnienie skurczowe osób leczonych semaglutydem w przedłużeniu STEP 1 spadło ze 129 do 121 mm Hg, a rok po odstawieniu leku wynosiło 131 mm Hg. Hemoglobina glikowana (HbA1c), która pokazuje średni poziom cukru z ostatnich miesięcy, spadła z 5,7% do 5,2% i wróciła do 5,6%. Wśród uczestników, którzy przed leczeniem mieli stan przedcukrzycowy, prawidłowy poziom cukru miało na koniec leczenia 93,6%, a rok po odstawieniu 43,3%. W grupie placebo po tym samym czasie było to 34% (1).

Po odstawieniu tirzepatydu w analizie SURMOUNT-4 ciśnienie skurczowe wzrosło średnio o 6,8-10,4 mm Hg, zależnie od tego, ile kilogramów wróciło. Ciśnienie rosło nawet u osób, które odzyskały mniej niż jedną czwartą utraconej masy ciała (7). Autorzy przeglądu w BMJ na podstawie badań różnych leków na otyłość szacują, że ciśnienie, poziom cukru i cholesterol wracają do wartości sprzed leczenia w ciągu około 1,4 roku od odstawienia. Jest to prognoza z modelu, a dla semaglutydu i tirzepatydu danych o tych wynikach było za mało (4). Osoba z nadciśnieniem, stanem przedcukrzycowym albo cukrzycą powinna po odstawieniu leku regularnie mierzyć ciśnienie, a w terminie ustalonym z lekarzem powtórzyć badania, które przed leczeniem miały nieprawidłowe wyniki. Opisujemy je w artykule o badaniach przed leczeniem otyłości.

Dlaczego po odstawieniu leku wraca apetyt i waga?

Po odstawieniu wpływ leku na apetyt stopniowo słabnie. Głód może wracać, a u większości uczestników badań masa ciała ponownie rosła.

Semaglutyd i tirzepatyd działają na obszary mózgu, które regulują łaknienie. Zmniejszają uczucie głodu i wzmacniają uczucie sytości i pełności. Gdy człowiek je mniej i chudnie, organizm uruchamia mechanizmy wyrównawcze, które mogą zwiększać głód i apetyt oraz osłabiać uczucie sytości. Te same mechanizmy odpowiadają za efekt jo-jo po odchudzaniu bez leku. Po odstawieniu leku może też wrócić ciągłe myślenie o jedzeniu.

Według przeglądu w BMJ po odstawieniu leków waga rosła szybciej niż po zakończeniu programów odchudzania bez leków, także przy takim samym wcześniejszym spadku masy ciała. Porównanie dotyczyło wyników z różnych badań (4). Autorzy przypuszczają, że gdy głód jest mniejszy, pacjent je mniej bez wysiłku i rzadziej świadomie pilnuje diety i ruchu. Po odstawieniu leku musi się opierać na nawykach, których w czasie leczenia mógł nie wypracować.

Kiedy lekarz może zalecić odstawienie leku na otyłość?

Lek na otyłość przyjmuje się tak długo, jak jest potrzebny, działa i jest dobrze tolerowany. Polskie Towarzystwo Leczenia Otyłości (PTLO) nie zaleca leczenia krótszego niż 6 miesięcy, za optymalne uważa co najmniej 12 miesięcy i zaznacza, że część chorych wymaga leczenia przewlekłego (8).

Według PTLO zbyt wczesne przerwanie leczenia może utrudnić utrzymanie efektów, a planowany czas leczenia lekarz powinien szczegółowo omówić z pacjentem. Lekarz rozważa odstawienie leku w kilku sytuacjach.

• Lek nie działa. PTLO uznaje leczenie za skuteczne, gdy po 3 miesiącach przyjmowania dawki terapeutycznej masa ciała spadła o co najmniej 5%. Jeśli tak się nie stało, lekarz najpierw szuka przyczyny, np. pominiętych dawek albo trudności z dietą, a potem rozważa zmianę leku (8). Liraglutyd (Saxenda) odstawia się, jeśli po 12 tygodniach przyjmowania 3 mg na dobę masa ciała nie spadła o co najmniej 5% (9). Zastój wagi po wcześniejszym spadku to inna sytuacja, którą opisujemy w artykule o tym, co robić, gdy waga stoi na leku.
• Skutki uboczne są uciążliwe albo wystąpiło powikłanie, przy którym trzeba przerwać przyjmowanie leku. Piszemy o nich w artykule o skutkach ubocznych leków na otyłość.
• Pacjentka planuje ciążę. Semaglutyd odstawia się co najmniej 2 miesiące, a tirzepatyd co najmniej miesiąc przed planowaną ciążą (5, 6).
• Pacjent chce zakończyć leczenie, bo osiągnął cel, źle znosi zastrzyki albo nie może dłużej płacić za lek. Taką decyzję warto omówić z lekarzem i przygotować plan na pierwsze miesiące bez leku.

Przegląd w BMJ przytacza dane z USA i Danii, według których poza badaniami klinicznymi mniej więcej połowa osób z otyłością przerywa leczenie analogiem GLP-1 w ciągu pierwszego roku (4).

Czy można utrzymać wagę na mniejszej dawce albo rzadszych zastrzykach?

Przy tirzepatydzie mniejszą dawkę sprawdzono w badaniu z losowym przydziałem i pozwoliła ona utrzymać część spadku masy ciała. O rzadszych zastrzykach i stopniowym odstawianiu wiadomo niewiele. O każdej zmianie dawki i odstępów między zastrzykami decyduje lekarz.

Co pokazało badanie SURMOUNT-MAINTAIN z mniejszą dawką tirzepatydu?

W badaniu SURMOUNT-MAINTAIN 378 dorosłych z USA, którzy przez 60 tygodni przyjmowali tirzepatyd w największej dawce, jaką dobrze znosili (10 lub 15 mg), losowo przydzielono na rok do jednej z trzech grup: ta sama dawka, zmniejszenie do 5 mg albo placebo. Według modelu statystycznego autorów po 112 tygodniach od rozpoczęcia leczenia masa ciała była niższa od wyjściowej średnio o 21,9% w grupie pełnej dawki, o 16,6% w grupie 5 mg i o 9,9% w grupie placebo. Od 84. tygodnia osoby, które odzyskały ponad połowę utraconych kilogramów, mogły dostać leczenie ratunkowe tirzepatydem. Dostało je 8% osób w grupie pełnej dawki, 25% w grupie 5 mg i 67% w grupie placebo (10).

Dawka 5 mg jest jedną z zalecanych dawek podtrzymujących tirzepatydu, ale zasady stosowania leku nie przewidują schodzenia do niej z większej dawki po to, żeby utrzymać wagę (6). Autorzy badania zaznaczają też, że ludzie różnie reagują na zmniejszenie dawki.

Czy można zmniejszyć dawkę semaglutydu, żeby utrzymać wagę?

Dawka podtrzymująca semaglutydu w zastrzykach to 2,4 mg raz w tygodniu, a u części dorosłych 7,2 mg. Mniejszą dawkę można stosować przejściowo, gdy pojawią się nasilone dolegliwości ze strony przewodu pokarmowego, i przy wznawianiu leczenia po przerwie (5). Stałe leczenie mniejszą dawką semaglutydu wykracza więc poza zarejestrowany sposób stosowania leku.

Czy rzadsze zastrzyki albo stopniowe odstawianie leku pomagają utrzymać wagę?

Wegovy i Mounjaro podaje się raz w tygodniu, więc zastrzyk co dwa tygodnie wykracza poza zarejestrowany sposób stosowania (5, 6). Zastrzyki co dwa tygodnie opisali lekarze jednej kliniki w USA w retrospektywnej analizie 30 pacjentów, bez grupy porównawczej (11). Na podstawie tak małej obserwacji nie da się ocenić, czy taki schemat jest skuteczny i bezpieczny.

Zasady stosowania tych leków nie przewidują też stopniowego odstawiania (5, 6). Nie wiadomo, czy po stopniowym zmniejszaniu dawki waga wraca wolniej niż po odstawieniu leku z dnia na dzień (12). Ma to sprawdzić zaplanowane w Kanadzie badanie z losowym przydziałem: część uczestników będzie stopniowo zmniejszać dawkę semaglutydu przez 16 tygodni, a część odstawi go od razu (13).

Czy można samemu zmniejszyć dawkę leku na otyłość albo dzielić pen?

Nie. Wstrzykiwacz Mounjaro KwikPen zawiera cztery dawki do podania w kolejnych tygodniach, a w ulotce wstrzykiwacza Wegovy FlexTouch producent zastrzega, że dawki nie należy nastawiać na podstawie liczby usłyszanych kliknięć (5, 6). Kto sam odmierza mniejsze porcje, tak zwane mikrodawki, robi to wbrew instrukcji producenta i nie wie, ile leku faktycznie wstrzykuje. Wstrzykiwacza nie wolno też udostępniać innym osobom, nawet po zmianie igły. Zmianę dawki trzeba omówić z lekarzem.

Jak przygotować się do odstawienia leku na otyłość?

Przygotowania najlepiej zacząć, kiedy lek jeszcze działa i głód jest mniejszy. Plan obejmuje sposób jedzenia, ruch i ustalone z lekarzem kontrole wagi, ciśnienia i cukru w pierwszych miesiącach bez leku.

Sposób jedzenia, który pozwoli utrzymać wagę bez leku, warto wypracować jeszcze w trakcie leczenia, np. z dietetykiem. Więcej o tym w artykule co jeść na leku na otyłość.

PTLO zaleca trening siłowy co najmniej dwa razy w tygodniu, z ćwiczeniami na wszystkie grupy mięśni. Taki trening pomaga zachować mięśnie podczas chudnięcia (8). W duńskim badaniu dorośli z otyłością po 8 tygodniach diety niskokalorycznej przez rok trenowali pod nadzorem, przyjmowali liraglutyd, łączyli jedno z drugim albo dostawali placebo. Rok po zakończeniu tego etapu osoby, które tylko trenowały, utrzymały wagę, a osoby na samym liraglutydzie przytyły o 6 kg więcej niż one. Osoby łączące lek z treningiem miały wtedy średnio o 5 kg większy spadek masy ciała niż osoby na samym liraglutydzie (14). Badanie dotyczyło liraglutydu, nie semaglutydu ani tirzepatydu, ale sugeruje, że ruch wprowadzony w trakcie leczenia pomaga utrzymać wagę także po jego zakończeniu.

Jeśli jedzenie pomagało radzić sobie z napięciem albo zdarzają się napady objadania się, warto popracować nad tym z psychologiem, zanim lek zostanie odstawiony.

W badaniach obserwacyjnych osoby, które regularnie się ważyły, częściej utrzymywały niższą masę ciała. PTLO zaznacza jednak, że u części chorych ważenie może wywoływać stres, dlatego jego częstość ustala się indywidualnie (8).

Nawet dobry plan nie gwarantuje, że waga się utrzyma. Autorzy przeglądu w BMJ nie znaleźli dowodów na to, że porady dotyczące diety i ruchu udzielane po odstawieniu leku spowalniają przyrost masy ciała (4). Dlatego w planie powinien się znaleźć termin kontroli i ustalony z lekarzem próg przyrostu masy ciała, przy którym pacjent zgłasza się wcześniej.

Kiedy po odstawieniu leku na otyłość trzeba wrócić do lekarza?

Z lekarzem warto skontaktować się wcześniej niż na zaplanowanej kontroli, gdy:

• masa ciała rośnie i przekroczyła próg ustalony przed odstawieniem,
• wróciło ciągłe myślenie o jedzeniu albo napady objadania się,
• ciśnienie mierzone w domu jest wyraźnie wyższe niż przed odstawieniem leku,
• u osoby z cukrzycą rosną wyniki pomiarów cukru,
• pojawiły się nowe dolegliwości, np. uporczywe nudności albo ból brzucha.

Silny, uporczywy ból brzucha promieniujący do pleców może być objawem zapalenia trzustki i wymaga pilnej pomocy lekarskiej, także w pierwszych tygodniach po ostatnim zastrzyku, kiedy lek jest jeszcze we krwi (5, 6).

Jak wygląda odstawienie leku w programie leczenia otyłości Nasz Gabinet?

W programie leczenia otyłości Naszego Gabinetu lekarz co miesiąc ocenia dane z aplikacji: masę ciała zapisywaną raz w tygodniu i obwody mierzone raz w miesiącu. Jeśli dalsze leczenie lekiem jest wskazane, wystawia e-receptę. O odstawieniu leku decyduje razem z pacjentem na konsultacji wideo. W programie są też konsultacje wideo z psychologiem. Program trwa 6 miesięcy, a lek pacjent kupuje w aptece.

Najczęściej zadawane pytania

Czy po odstawieniu Ozempicu się tyje?

Ozempic jest lekiem na cukrzycę typu 2 zawierającym semaglutyd w dawce do 2 mg tygodniowo. W leczeniu otyłości zarejestrowano inny preparat z tą substancją, Wegovy (5, 15). Badania STEP 1 i STEP 4 dotyczyły semaglutydu w dawce 2,4 mg u osób z otyłością albo nadwagą, bez cukrzycy. W przeglądzie badań z losowym przydziałem, w części dotyczącej chorych na cukrzycę typu 2, masa ciała po odstawieniu analogów GLP-1 rosła średnio o 2 kg, a HbA1c o 0,65 punktu procentowego (16). Leku na cukrzycę nie należy odstawiać bez lekarza, który ją leczy.

Czy lek na otyłość trzeba brać do końca życia?

Nie każdy. Według PTLO leczenia przewlekłego wymaga część chorych. U większości uczestników badań efekt trwał, dopóki przyjmowali lek, ale część zachowała niższą masę ciała także po odstawieniu. Lekarz ocenia to indywidualnie i bierze pod uwagę także choroby towarzyszące, takie jak nadciśnienie czy stan przedcukrzycowy.

Czy po odstawieniu leku na otyłość są objawy odstawienne?

W oficjalnej informacji o Wegovy i Mounjaro nie opisano objawów odstawiennych (5, 6). Głównym skutkiem odstawienia jest powrót apetytu i masy ciała. Jeśli po odstawieniu pojawiają się albo nie mijają nudności, biegunka czy ból brzucha, trzeba to omówić z lekarzem.

Czy można wrócić do leku na otyłość po przerwie?

Tak, jeśli lekarz uzna, że lek jest nadal wskazany. Przy semaglutydzie (Wegovy) po pominięciu kilku dawek lekarz rozważa wznowienie leczenia od mniejszej dawki.

Źródła

1. Wilding JPH, Batterham RL, Davies M i wsp. Weight regain and cardiometabolic effects after withdrawal of semaglutide: The STEP 1 trial extension. Diabetes Obes Metab. 2022;24(8):1553-1564. PMID 35441470, DOI
2. Aronne LJ, Sattar N, Horn DB i wsp. Continued Treatment With Tirzepatide for Maintenance of Weight Reduction in Adults With Obesity: The SURMOUNT-4 Randomized Clinical Trial. JAMA. 2024;331(1):38-48. PMID 38078870, DOI
3. Rubino D, Abrahamsson N, Davies M i wsp. Effect of Continued Weekly Subcutaneous Semaglutide vs Placebo on Weight Loss Maintenance in Adults With Overweight or Obesity: The STEP 4 Randomized Clinical Trial. JAMA. 2021;325(14):1414-1425. PMID 33755728, DOI
4. West S, Scragg J, Aveyard P i wsp. Weight regain after cessation of medication for weight management: systematic review and meta-analysis. BMJ. 2026;392:e085304. PMID 41500720, DOI
5. Charakterystyka Produktu Leczniczego Wegovy (semaglutyd), roztwór do wstrzykiwań. Europejska Agencja Leków. ema.europa.eu
6. Charakterystyka Produktu Leczniczego Mounjaro (tirzepatyd), roztwór do wstrzykiwań. Europejska Agencja Leków. ema.europa.eu
7. Horn DB, Linetzky B, Davies MJ i wsp. Cardiometabolic Parameter Change by Weight Regain on Tirzepatide Withdrawal in Adults With Obesity: A Post Hoc Analysis of the SURMOUNT-4 Trial. JAMA Intern Med. 2026;186(2):157-167. PMID 41284285, DOI
8. Bąk-Sosnowska M, Białkowska M, Bogdański P i wsp. Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na otyłość 2024 - stanowisko Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości. Medycyna Praktyczna, wydanie specjalne, wrzesień 2024. ptlo.org.pl
9. Charakterystyka Produktu Leczniczego Saxenda (liraglutyd), roztwór do wstrzykiwań. Europejska Agencja Leków. ema.europa.eu
10. Horn DB, Aronne LJ, Wharton S i wsp. Tirzepatide for maintenance of bodyweight reduction in people with obesity in the USA (SURMOUNT-MAINTAIN): a multicentre, double-blind, randomised, placebo-controlled trial. Lancet. 2026;407(10545):2305-2318. PMID 42119587, DOI
11. Wong M, Wu A, Garhe PK, Biermann M. Reduced-Frequency GLP1 Therapy Maintains Weight, Body Composition, and Metabolic Syndrome Improvements: A Case Series. Obesity (Silver Spring). 2026;34 Suppl 1:112-120. PMID 41732031, DOI
12. Damhof MA, van Bruggen FH, van Roon EN. Early Weight Regain After GLP-1 Receptor Agonist Discontinuation: Mechanisms and Implications for Treatment De-Escalation Strategies. Diabetes Obes Metab. 2026;28(10):8769-8776. PMID 42396734, DOI
13. Yevusiak T, Weisman A, Retnakaran R i wsp. Impact of semaglutide withdrawal on cardiometabolic profile and physiology of energy balance: Recovery effects after semaglutide termination - The REST trial study protocol. PLoS One. 2026;21(7):e0354237. PMID 42507673, DOI
14. Jensen SBK, Blond MB, Sandsdal RM i wsp. Healthy weight loss maintenance with exercise, GLP-1 receptor agonist, or both combined followed by one year without treatment: a post-treatment analysis of a randomised placebo-controlled trial. EClinicalMedicine. 2024;69:102475. PMID 38544798, DOI
15. Charakterystyka Produktu Leczniczego Ozempic (semaglutyd), roztwór do wstrzykiwań. Europejska Agencja Leków. ema.europa.eu
16. Tzang CC, Wu PH, Luo CA i wsp. Metabolic rebound after GLP-1 receptor agonist discontinuation: a systematic review and meta-analysis. EClinicalMedicine. 2025;90:103680. PMID 41399474, DOI