Zespół Korsakowa, czyli amnestyczny syndrom psychozy alkoholowej

Zespół Korsakowa jest chorobą neuropsychiatryczną po raz pierwszy zaobserwowaną w latach 90 XIX wieku. Odkrył ją rosyjski psychiatra Siergiej Korsakow. Podstawą publikacji myśli była obserwacja pacjentów, u których wystąpiły deficyty pamięci przy jednoczesnym zachowaniu świadomości. W późniejszych czasach odkryto, że powstanie choroby Korsakowa jest połączone z niedoborem tiaminy, czyli witaminy B1. Jakie są objawy zespołu Korsakowa i czy można go wyleczyć?

Spis treści

    Zespół amnestyczny Korsakowa a uzależnienie alkoholowe

    Na wstępie należy zauważyć, że zespół amnestyczny Korsakowa dotyka znaczną część osób uzależnionych od alkoholu. Psychoza i urojenia po alkoholu powstają na skutek długotrwałego spożywania substancji alkoholowych nie jest zjawiskiem rzadko spotykanym. Długotrwałe spożywanie alkoholu wywołuje szereg negatywnych skutków alkoholizmu. Między innymi jego spożywanie uniemożliwia poprawne przyswajanie witaminy B1 w organizmie, której braki wywołują zespół Wernickiego-Korsakowa.

    Witamina ta jest niezwykle istotna, ponieważ odpowiada za poprawne funkcjonowanie wielu narządów i funkcji organizmu. Skutki jej niedoboru i objawy opisywanego zespołu, można poznać poniżej. 

    Psychoza Korsakowa – Objawy zespołu wernickiego-korsakowa

    Psychoza Korsakowa nazywana jest też zespołem Wernickiego-Korsakowa, ponieważ łączy w sobie zespół Korsakowa i encefalopatię Winnickiego często poprzedzająca wystąpienie pierwszego z zespołów. Połączenie obu chorób wywołuje dwojakie objawy: neurologiczne i psychiatryczne. 

    Jak rozpoznać psychozę Korsakowa?

    Pierwsza kategoria objawów (objawy neurologiczne) obejmują stany zauważalne nawet gołym okiem. Chorego wyróżniają problemy z poruszaniem się – sztywne kończyny, zaburzenia równowagi oraz niezgrabność w wykonywaniu ruchów. Pojawiają się również zaburzenia czucia i drgawki. Choroba Korsakowa upośledza także narząd wzroku. U chorych pojawia się oczopląs (mimowolne ruchy gałek ocznych), nierówność źrenic i brak reakcji na bodźce takie jak światło). Zaobserwowano także zmiany skórne i zaczerwienienie błon śluzowych.

    Psychiczne objawy choroby Korsakowa

    Choroba Korsakowa lub, jak często się o niej mówi, – psychoza Korsakowa – obejmuje znaczną część objawów psychicznych. Chory traci możliwość spójnego wypowiadania się i ma trudności z ustaleniem chronologii wydarzeń. Jednak najbardziej zauważalnym objawem psychozy Korsakowa są problemy z pamięcią. Osoba cierpiąca na opisywaną dolegliwość ma ogromne trudności z przywołaniem wcześniejszych wydarzeń. Niejednokrotnie pamięta sytuacje z czasów poprzedzających wystąpienie choroby Korsakowa, ale wspomnienia te są chaotyczne, nieuporządkowane i pozbawione wzajemnej relacji.

    Niemożność przypomnienia sobie wcześniejszych wydarzeń wpływa na powstanie luk pamięciowych. Aby zachować wrażenie porządku i kontroli sytuacji, chory ucieka w konfabulacje. W panice tworzy zmyślone historie, które mają za zadanie wypełnić pustkę w pamięci. To zagubienie we własnych myślach wpływa na klasyfikację choroby Korsakowa jako psychozy. Chory traci poczucie czasu i nie potrafi myśleć pojęciowo – widzi jedynie pewną część rzeczywistości i tworzy rozwiązania jedynie na ich podstawie.

    Brak pamięci krótkotrwałej problemem alkoholików

    Warto zauważyć, że brak myślenia abstrakcyjnego znacznie utrudnia wyjście z alkoholizmu. Utraciwszy zdolność takiego myślenia, chory nie zauważa innych możliwych rozwiązań danej sytuacji i skupia się jedynie na rozwiązaniach tymczasowych – problem potrzeby alkoholu rozwiązuje zapewnieniem sobie do niego dostępu, nie zauważając myśli abstrakcyjnej, czyli możliwości wyjścia z nałogu, znalezienia pomocy i rozpoczęcia nowego, szczęśliwszego życia bez uzależnienia. 

    Niemniej poważne są problemy chorego z zachowaniem pamięci krótkotrwałej. Pamięć krótkotrwała, czyli bieżąca, odpowiada za przechowywanie informacji poznanych w krótkim czasie. Jest niezwykle ważna, ponieważ odpowiada również za pamięć długotrwałą, tworzącą tożsamość człowieka. Zachwianie pamięci bieżącej u alkoholików wpływa na trudności ze zrozumieniem tak podstawowych zjawisk, jak rozmowa – chory nie jest w stanie zakodować w pamięci krótkotrwałej długich, wielokrotnie złożonych zdań, dzięki którym możliwe jest porozumiewanie się między ludźmi. Zaburzenie to wpływa dodatkowo na częstą alienację alkoholika i potwierdza stygmę ciążącą na uzależnionych osobach i stopniowe wykluczanie ich ze społeczeństwa.

    Choroba Korsakowa – czy można wyleczyć?

    Często pojawiającym się pytaniem jest “czy właściwie można wyleczyć chorobę Korsakowa?”. Odpowiedź jest jednoznaczna. Można zwalczyć samą chorobę, jednak zmiany powstałe w mózgu chorego są nieodwracalne, dlatego tak ważna jest jak najszybsza diagnoza i zerwanie z alkoholem. 

    Leczenie choroby Korsakowa jest oparte na dwóch zabiegach: silnej suplementacji witaminy B1 oraz na leczeniu środkami o nazwach klonidyna i propranolol. Warto również zaznaczyć, że aby wyzdrowieć, chory musi podjąć walkę z alkoholizmem i na stałe zrezygnować z alkoholu. 

    Leczenie choroby za pomocą witaminy B1

    Leczenie odbywa się w szpitalu. Najpierw wybierana jest kuracja witaminowa. Witamina B1 jest podawana choremu dożylnie i w wysokim stężeniu, aby ułatwić jej przyswajanie się. W następnym etapie, którego występowanie jest uzależnione od stanu chorego, lekarze decydują się na podanie klonidyny i propranololu. 

    Powodzenie kuracji zależy od stanu chorego. Choroba będzie postępowała dalej wraz z kontynuacją przyjmowania alkoholu przez osobę uzależnioną, dlatego tak ważne jest podjęcie próby rzucenia picia. Przy zwalczaniu zespół amnestyczny Korsakowa zaleca się podjęcie psychoterapii, która wzmocni stan psychiczny osoby uzależnionej. Jedynie trzeźwość i przyjmowanie witaminy B1 może częściowo wyleczyć chorobę Korsakowa.

    Aby zapobiegać przykrym skutkom zespołu, w etapie poprzedzającym kurację w szpitalu, można również włączyć do diety osoby chorej produkty zawierające witaminę B1. 

    Zespół Korsakowa – podsumowanie

    Zespół Korsakowa to bardzo poważna dolegliwość, która pozostawia trwałe zmiany w mózgu chorego. Chorobę można zatrzymać, jednak niemożliwe jest wyleczenie jej następstw, dlatego tak ważne jest wczesne gwałtowne działanie. W przypadku osób uzależnionych, pierwszą rzeczą powinno być wyjście z nałogu. Może w tym pomóc psychoterapia połączona z kuracją witaminą B1. Nie należy również zapomnieć, jak ważna jest profilaktyka, w czym pomóc mogą chociażby kroplówki witaminowe oferowane przez Nasz Gabinet.

    Warto przeczytać

    Serwis wykorzystuje pliki cookies. Korzystając ze strony wyrażasz zgodę na wykorzystywanie plików cookies. Czytaj więcej Akceptuje