Kudzu a uzależnienie od alkoholu - co pokazały badania

Badania nie pokazały, że kudzu pomaga przestać pić ani że leczy uzależnienie od alkoholu. W badaniu opublikowanym 4 listopada 2026 roku wzięło udział 120 dorosłych, którzy co tydzień się upijali i chcieli to ograniczyć. Przez 12 tygodni dostawali ekstrakt z korzenia kudzu albo placebo. Osoby przyjmujące kudzu miały o około 27% mniej dni, w których piły dużo alkoholu, niż osoby z grupy placebo (1), ale pod koniec leczenia nadal zdarzało im się to średnio częściej niż raz w tygodniu (2).

W dwóch małych badaniach z udziałem osób, które zgłosiły się na leczenie uzależnienia, kudzu nie działało lepiej niż placebo (3, 4). Kudzu, czyli opornik łatkowaty (Pueraria lobata), jest w Polsce sprzedawane bez recepty jako suplement diety, a nie jako lek. Uzależnienie od alkoholu leczy się psychoterapią i lekami, które dobiera lekarz, a celem leczenia jest to, żeby przestać pić.

W skrócie

• W 12-tygodniowym badaniu z 2026 roku dorośli, którzy upijali się co tydzień i przyjmowali kudzu, mieli w całym okresie leczenia o około 27% mniej dni intensywnego picia niż uczestnicy z grupy placebo. W ostatnim, 12. tygodniu takich dni było średnio 1,4 w grupie kudzu i 2,1 w grupie placebo.
• Do badania przyjmowano osoby, które chciały ograniczyć picie, a wszyscy uczestnicy co tydzień rozmawiali o swoim piciu z członkiem zespołu badawczego. Badanie nie sprawdzało, czy kudzu pomaga przestać pić. U osób, które leczyły się z uzależnienia, kudzu nie działało lepiej niż placebo.
• Kudzu jest w Polsce suplementem diety, a nie lekiem. Kapsułki ze sklepu nie muszą zawierać tego samego ekstraktu co preparat z badań, a kudzu może wchodzić w interakcje z niektórymi lekami, na przykład z tamoksyfenem i metotreksatem.
• Uzależnienie od alkoholu leczy się psychoterapią i lekami na receptę. Osoba, która pije codziennie i dużo albo ciągami, odstawia alkohol pod opieką lekarza, w ramach detoksu.

Czym jest kudzu i dlaczego badano je u osób, które piją alkohol

Kudzu to pnącze z rodziny bobowatych, którego korzeń od dawna stosuje się w medycynie chińskiej. Korzeń zawiera izoflawony, czyli związki roślinne działające podobnie do estrogenów (5). Najwięcej jest w nim pueraryny (6). W badaniach na szczurach i chomikach ekstrakty z korzenia kudzu zmniejszały picie alkoholu, dlatego od około 2000 roku sprawdza się je także u ludzi (4, 7).

Nie wiadomo, jak kudzu miałoby zmniejszać picie. Badacze sprawdzili, czy po kudzu alkohol działa mocniej i dlatego człowiek pije mniej. U 12 zdrowych ochotników kudzu nie zmieniło jednak tego, jak odczuwali działanie alkoholu, więc autorzy uznali, że mniejsze picie ma inną przyczynę (8).

Co pokazało badanie kudzu u osób, które się upijają

W badaniu opublikowanym w listopadzie 2026 roku w czasopiśmie American Journal of Psychiatry osoby, które przez 12 tygodni przyjmowały ekstrakt z kudzu, miały o około 27% mniej dni, w których wypiły dużo alkoholu przy jednej okazji, niż osoby przyjmujące placebo (1). Było to badanie fazy 2b, prowadzone przed dużymi badaniami, które musiałyby ten wynik potwierdzić.

Kto brał udział w badaniu kudzu z 2026 roku i jak je przeprowadzono

Badanie prowadzono w latach 2019-2024 w San Francisco. Wzięło w nim udział 120 dorosłych, 49 kobiet i 71 mężczyzn, z zaburzeniem używania alkoholu rozpoznanym według DSM-5, czyli amerykańskiej klasyfikacji zaburzeń psychicznych. To pojęcie obejmuje problemy z piciem od łagodnych do ciężkich, więc jest szersze niż uzależnienie. Każdy uczestnik w ostatnich 3 miesiącach upijał się co najmniej raz w tygodniu i chciał to ograniczyć (2).

Badanie dotyczyło też ryzyka zakażenia HIV, dlatego przyjmowano do niego osoby, które po alkoholu uprawiały seks albo z powodu picia pomijały leki chroniące przed HIV lub leczące to zakażenie. Nie mogły w nim wziąć udziału kobiety w ciąży, osoby z umiarkowaną albo ciężką chorobą wątroby, ze słabiej pracującymi nerkami ani z ciężkim uzależnieniem od innych substancji niż alkohol, nikotyna i marihuana (2).

Za dzień intensywnego picia badacze uznawali dzień, w którym mężczyzna wypił przy jednej okazji co najmniej 5 porcji alkoholu, a kobieta co najmniej 4 porcje (2). W USA porcja to około 14 g czystego alkoholu (9), więc 5 porcji to około 70 g, mniej więcej tyle, ile jest w 1,75 litra piwa o mocy 5%. Ta granica służyła tylko do liczenia wyników badania i nie oznacza, że mniejsza ilość alkoholu jest bezpieczna.

Przez 12 tygodni połowa uczestników dostawała kapsułki z ekstraktem z kudzu, a druga połowa identycznie wyglądające kapsułki bez substancji czynnej, czyli placebo. Ani uczestnicy, ani badacze nie wiedzieli, kto jest w której grupie. Jedna dawka zawierała 2 g standaryzowanego ekstraktu, czyli preparatu o stałej, znanej zawartości substancji z korzenia. Uczestnicy przyjmowali ją nie codziennie, tylko w dni, w które spodziewali się, że wypiją dużo alkoholu (1, 2). Wszyscy, także osoby z grupy placebo, raz w tygodniu przez 20 minut rozmawiali o swoim piciu z przeszkolonym członkiem zespołu, którego pracę nadzorował psycholog kliniczny. Rozmowy miały pomóc uczestnikom dostrzec problem z piciem i wzmocnić ich motywację do zmiany (2).

O ile kudzu zmniejszyło liczbę dni intensywnego picia

Badanie ukończyło 105 ze 120 uczestników. Na początku uczestnicy w obu grupach mieli średnio 2,15 dnia intensywnego picia w tygodniu. W 12. tygodniu takich dni było średnio 1,42 w grupie kudzu i 2,06 w grupie placebo (2, 10). W całym okresie leczenia grupa kudzu miała ich o 27% mniej niż grupa placebo. Wynik był istotny statystycznie, ale znalazł się blisko przyjętej granicy. Według obliczeń badaczy rzeczywista różnica mogła wynosić od 46% do zaledwie 1% (1).

Odsetek tygodni, w których uczestnik choć raz się upił, spadł w grupie kudzu z 88% do 58%, a w grupie placebo z 88% do 81% (10). U osób, które przyjmowały kudzu średnio co najmniej 2,7 dnia w tygodniu, takich dni było o 42% mniej niż w grupie placebo. Tylko w tej grupie autorzy odnotowali też mniej dodatnich wyników badania krwi na PEth, czyli substancję, która tworzy się we krwi po wypiciu alkoholu. Trzy miesiące po zakończeniu leczenia osoby z grupy kudzu nadal rzadziej wypijały duże ilości alkoholu niż osoby z grupy placebo (1).

Czego badanie kudzu z 2026 roku nie wykazało

Badanie nie sprawdzało, czy kudzu pomaga przestać pić. Badacze mierzyli przede wszystkim liczbę dni intensywnego picia, a do badania przyjmowano osoby, które chciały ograniczyć picie (1, 2). Pod koniec leczenia osoby z grupy kudzu wciąż miały średnio więcej niż jeden taki dzień w tygodniu (2).

Wynik ma też inne ograniczenia:

• Dane o piciu uczestnicy podawali sami. Autorzy zaznaczają, że taka relacja może być niedokładna, bo ludzie chcą wypaść lepiej albo nie pamiętają dokładnie całego tygodnia (2).
• Badanie objęło osoby z jednego miasta w USA, dobrane między innymi ze względu na ryzyko zakażenia HIV. Nie wiadomo, czy u osób z ciężkim uzależnieniem, pijących ciągami albo z chorobą wątroby wynik byłby podobny.
• Wszyscy uczestnicy co tydzień rozmawiali o swoim piciu z zespołem badawczym. Nie wiadomo, jak kudzu działałoby u osoby, która przyjmuje je bez takiego wsparcia.
• Badacze używali standaryzowanego ekstraktu. Zwracają uwagę, że produkty z kudzu sprzedawane bez recepty różnią się składem i mogą działać inaczej, a wynik trzeba potwierdzić w większych badaniach (10).

Porównanie badań kudzu u osób pijących alkohol

Wcześniejsze badania kudzu u ludzi były małe. Picie zmniejszało się w nich głównie u mężczyzn, którzy nie zgłaszali się na leczenie. U osób, które leczyły się z uzależnienia od alkoholu, kudzu nie działało lepiej niż placebo (3, 4).

W drugim badaniu z 2026 roku, z udziałem 19 osób, które same zgłosiły się na leczenie, wszyscy uczestnicy co tydzień rozmawiali z doradcą. Po 4 tygodniach liczba dni intensywnego picia spadła o około 40% w obu grupach. Autorzy uznali, że kudzu może ograniczać intensywne picie, ale osobom objętym skutecznym leczeniem uzależnienia może nie dawać dodatkowej korzyści (3).

Badania z lat 2005-2015 prowadził jeden zespół ze szpitala McLean w USA. W 2013 roku dwaj autorzy mieli patent na ekstrakt z kudzu, a jeden z nich był finansowo związany z firmą, która ten ekstrakt sprzedawała (11).

Czy kudzu jest bezpieczne?

W badaniach trwających najwyżej 12 tygodni działania niepożądane pojawiały się u osób przyjmujących kudzu mniej więcej tak samo często jak u osób przyjmujących placebo albo nie pojawiały się wcale (1, 11). Nie wiadomo, czy kudzu jest bezpieczne przy dłuższym stosowaniu. W badaniu z 2026 roku nie mogły brać udziału kobiety w ciąży ani osoby z umiarkowaną lub ciężką chorobą wątroby albo ze słabiej pracującymi nerkami. U tych osób badanie nie sprawdzało bezpieczeństwa kudzu (2).

W tym samym badaniu nudności zgłosiło 7 osób przyjmujących kudzu i 2 osoby z grupy placebo. Jedna osoba z grupy kudzu trafiła do szpitala z powodu zapalenia mięśnia sercowego, ale badacze nie uznali tego zdarzenia za związane z kudzu (1, 2). W literaturze medycznej opisano też pojedyncze przypadki: zapalenie nerek u kobiety, która przez 10 dni piła sok z korzenia kudzu, i uszkodzenie wątroby u mężczyzny przyjmującego ekstrakty z kudzu i jemioły. W drugim przypadku nie wiadomo, czy szkodę wyrządził jeden z preparatów, czy ich połączenie (5).

Czy kudzu osłabia działanie alkoholu?

Kudzu nie osłabiło działania alkoholu w badaniu z udziałem 12 zdrowych ochotników. Każdy z nich w jednym okresie przyjmował przez 9 dni kudzu, a w innym placebo, i za każdym razem dostawał potem alkohol. Po kudzu alkohol zaburzał równowagę i wydłużał czas reakcji tak samo jak po placebo. Po większej dawce alkoholu stężenie alkoholu we krwi rosło po kudzu na początku nieco szybciej, a tętno przyspieszało bardziej niż po placebo (8).

Z jakimi lekami kudzu może wchodzić w interakcje?

Kudzu działa podobnie do estrogenów, więc może osłabiać działanie tamoksyfenu, leku stosowanego w leczeniu raka piersi. Z tego powodu kudzu nie powinny przyjmować osoby leczone tamoksyfenem ani osoby z nowotworami zależnymi od hormonów, na przykład z rakiem piersi wrażliwym na estrogeny. W badaniach na zwierzętach kudzu spowalniało usuwanie z organizmu metotreksatu, leku stosowanego między innymi w chorobach reumatycznych i niektórych nowotworach, przez co stężenie metotreksatu we krwi rosło. Badania na zwierzętach sugerują też, że kudzu może nasilać działanie leków na cukrzycę (5). Pueraryna, główny składnik kudzu, w badaniu z udziałem 18 zdrowych mężczyzn zmieniała pracę dwóch enzymów wątroby, które rozkładają część leków: spowalniała działanie jednego enzymu, a przyspieszała działanie drugiego (13).

Nie ustalono, jakie znaczenie mają te obserwacje dla osób, które przyjmują wymienione leki (5). Osoba, która przyjmuje jakiekolwiek leki, także leki na alkoholizm, powinna powiedzieć lekarzowi o każdym suplemencie, w tym o kudzu.

Co oznacza, że kudzu jest suplementem diety

W Polsce kudzu sprzedaje się w aptekach i sklepach jako suplement diety, a nie jako lek. Suplement diety jest w świetle prawa żywnością, która ma uzupełniać dietę zdrowych osób. W przeciwieństwie do leku nie potrzebuje pozwolenia na dopuszczenie do obrotu. O tym, że produkt jest suplementem, decyduje firma, która wprowadza go do sprzedaży. Firma zgłasza produkt Głównemu Inspektorowi Sanitarnemu, a ten może sprawdzić, czy słusznie uznano go za suplement. Deklaracje dotyczące działania i bezpieczeństwa suplementu opierają się na danych o jego składnikach (14).

Lek stosowany w leczeniu uzależnienia od alkoholu ma zarejestrowane wskazanie, a w jego Charakterystyce Produktu Leczniczego są opisane dawkowanie, przeciwwskazania i interakcje z innymi lekami (15, 16, 17). Firma sprzedająca suplement z kudzu nie musi przedstawiać badań, które pokazałyby, że ten produkt zmniejsza picie.

Kapsułki z kudzu ze sklepu nie muszą też zawierać tego samego ekstraktu co preparat z badań. Badacze używali ekstraktów standaryzowanych, o znanej zawartości izoflawonów, na przykład 520 mg izoflawonów w dawce 2 g (12). Autorzy badania z 2026 roku zaznaczają, że produkty dostępne bez recepty różnią się między sobą i mogą nie działać tak jak preparat, który badali (10).

Jak leczy się uzależnienie od alkoholu

Uzależnienie od alkoholu leczy się psychoterapią, a w razie potrzeby także lekami, które dobiera lekarz. Celem leczenia jest to, żeby przestać pić. Osoba, która pije codziennie i dużo albo ciągami, powinna odstawić alkohol pod opieką lekarza.

Podczas psychoterapii uzależnień pacjent razem z terapeutą uczy się rozpoznawać sytuacje, w których sięga po alkohol, i radzić sobie z głodem alkoholowym bez picia. Więcej o tej formie leczenia piszemy w artykule o psychoterapii alkoholowej.

Leki na alkoholizm, które przepisuje lekarz

W leczeniu uzależnienia od alkoholu stosuje się zarejestrowane leki: naltrekson, akamprozat, disulfiram i nalmefen (15, 16, 17, 18). Lekarz dobiera lek do stanu zdrowia pacjenta i do innych leków, które pacjent przyjmuje.

• Naltrekson blokuje w mózgu receptory opioidowe. Według jednej z hipotez alkohol pobudza układ opioidowy i przez to skłania do dalszego picia. Naltrekson stosuje się jako lek wspomagający utrzymanie abstynencji (15).
• Akamprozat wpływa na przekaźniki nerwowe w mózgu, których równowagę zaburza długotrwałe picie. Stosuje się go u osób uzależnionych, które przestały pić, równocześnie z psychoterapią, żeby podtrzymać abstynencję (16).
• Disulfiram, w tabletkach Anticol albo jako wszywka alkoholowa, blokuje rozkład alkoholu w organizmie. Po wypiciu alkoholu gromadzi się aldehyd octowy i pojawiają się silne, nieprzyjemne objawy, co zniechęca do picia. Ta reakcja jest nieprzewidywalna i może być groźna. Tabletki z disulfiramem można zacząć przyjmować dopiero po co najmniej 24 godzinach bez alkoholu (17).

Wszystkie leki opisujemy na stronie o farmakoterapii alkoholizmu. W małych badaniach liczbę dni intensywnego picia zmniejszał też semaglutyd, lek na cukrzycę i otyłość. Semaglutyd nie jest jednak zarejestrowany do leczenia uzależnienia od alkoholu, a kudzu w ogóle nie jest lekiem.

Kiedy odstawienie alkoholu wymaga detoksu

U osób uzależnionych objawy odstawienia alkoholu mogą pojawić się 6-24 godziny po nagłym przerwaniu albo ograniczeniu picia. Łagodniejsze objawy to drżenie, nudności, lęk i obniżony nastrój, cięższe to omamy, drgawki i majaczenie alkoholowe. Ciężki zespół abstynencyjny może zagrażać życiu (19). Dlatego osoba uzależniona odstawia alkohol pod opieką lekarza, w ramach detoksu alkoholowego. Żadne z opisanych tu badań nie sprawdzało, czy kudzu łagodzi objawy odstawienia alkoholu. Jak rozpoznać, że picie przeszło w ciąg alkoholowy, piszemy w osobnym artykule.

Objawy po odstawieniu alkoholu, które wymagają pilnej pomocy

Drgawki, omamy, splątanie albo utrata przytomności po przerwaniu picia to objawy ciężkiego zespołu abstynencyjnego (19). Wymagają pomocy medycznej od razu, bez czekania na umówioną wizytę. Ten artykuł nie zastępuje konsultacji lekarskiej.

Jak bliscy mogą pomóc osobie, która woli suplement od leczenia

Jeśli bliska osoba upija się coraz częściej i woli spróbować kudzu niż iść do poradni, można jej pokazać, co wykazały badania: kudzu zmniejszało liczbę dni, w których badani pili dużo alkoholu, ale żadne z tych badań nie pokazało, że pomaga przestać pić. Jak rozmawiać z osobą pijącą, piszemy w artykule o tym, jak przekonać alkoholika do leczenia. Psychoterapię prowadzimy też dla bliskich osób uzależnionych, nawet jeśli osoba pijąca jeszcze nie chce się leczyć.

Najczęściej zadawane pytania

Czy kudzu pomaga przestać pić?

Badania nie pokazały, że kudzu pomaga przestać pić. W 12-tygodniowym badaniu z 2026 roku, z udziałem 120 osób, uczestnicy chcieli ograniczyć picie, a badacze sprawdzali, jak często piją dużo alkoholu przy jednej okazji. U osób, które zgłosiły się na leczenie uzależnienia, kudzu nie zmniejszało picia bardziej niż placebo, a u weteranów leczących się z uzależnienia nie zmieniało oceny trzeźwości w comiesięcznych ankietach (3, 4).

Czy kudzu zmniejsza głód alkoholowy?

W badaniach z lat 2000, 2005 i 2013 kudzu nie zmniejszało głodu alkoholowego, czyli silnej chęci napicia się (4, 7, 11). W dwóch z nich uczestnicy pili po kudzu mniej, choć ochota na alkohol pozostała u nich taka sama (7, 11). U weteranów leczących się z uzależnienia kudzu nie zmieniło ani głodu alkoholowego, ani oceny trzeźwości (4).

Czy kudzu działa jak wszywka alkoholowa?

Kudzu nie działa jak wszywka alkoholowa. Wszywka i tabletki Anticol zawierają disulfiram, który blokuje rozkład alkoholu, przez co po wypiciu alkoholu pojawiają się silne, nieprzyjemne objawy (17). W badaniu zdrowych ochotników, którzy przyjmowali kudzu, a potem dostali alkohol, autorzy nie opisali reakcji podobnej do tej po disulfiramie (8). Kudzu nie zastępuje leczenia disulfiramem i nie sprawia, że picie alkoholu staje się bezpieczne.

Czy kudzu można kupić bez recepty?

Tak. W Polsce kudzu jest sprzedawane bez recepty jako suplement diety. Suplement nie potrzebuje pozwolenia na dopuszczenie do obrotu, jakiego wymaga lek (14), więc przed sprzedażą nie trzeba wykazać w badaniach, że dany produkt z kudzu zmniejsza picie.

Czy kudzu można łączyć z lekami na alkoholizm?

W opisanych badaniach kudzu porównywano z placebo i nie sprawdzano, czy można je bezpiecznie łączyć z naltreksonem, akamprozatem, disulfiramem albo nalmefenem. Kudzu może też zmieniać działanie innych leków, na przykład tamoksyfenu i leków na cukrzycę (5). O przyjmowaniu kudzu trzeba powiedzieć lekarzowi, który prowadzi leczenie.

Źródła

1. Santos GM, Coffin P, Dunham A i wsp. Targeted Use of Kudzu for Binge Drinking Among Adults With Alcohol Use Disorder: A Phase 2b Randomized Trial. Am J Psychiatry. Publikacja online 4.11.2026. PMID 42978081, DOI
2. Addressing Heavy Alcohol Use Consumption With Kudzu (A-HACK). Rejestr badania NCT03709043: kryteria udziału, protokół, wyniki i zdarzenia niepożądane. clinicaltrials.gov
3. Keith DR, Liu J, Vitaliano G, Lukas SE. Effects of kudzu extract on alcohol consumption among men and women seeking treatment for alcohol use disorder. Drug Alcohol Depend Rep. 2026;21:100473. PMID 42779941, DOI
4. Shebek J, Rindone JP. A pilot study exploring the effect of kudzu root on the drinking habits of patients with chronic alcoholism. J Altern Complement Med. 2000;6(1):45-48. PMID 10706235, DOI
5. Memorial Sloan Kettering Cancer Center. About Herbs: Kudzu. Aktualizacja 4.02.2022. mskcc.org
6. Zhang Z, Lam TN, Zuo Z. Radix Puerariae: an overview of its chemistry, pharmacology, pharmacokinetics, and clinical use. J Clin Pharmacol. 2013;53(8):787-811. PMID 23677886, DOI
7. Lukas SE, Penetar D, Berko J i wsp. An extract of the Chinese herbal root kudzu reduces alcohol drinking by heavy drinkers in a naturalistic setting. Alcohol Clin Exp Res. 2005;29(5):756-762. PMID 15897719, DOI
8. Penetar DM, Maclean RR, McNeil JF, Lukas SE. Kudzu extract treatment does not increase the intoxicating effects of acute alcohol in human volunteers. Alcohol Clin Exp Res. 2011;35(4):726-734. PMID 21244439, DOI
9. National Institute on Alcohol Abuse and Alcoholism. What Is A Standard Drink? Aktualizacja z grudnia 2025. niaaa.nih.gov
10. University of California, San Francisco. Could an Herbal Supplement Help You Stop Binge Drinking? Komunikat z 4.11.2026. ucsf.edu; przedruk: news-medical.net
11. Lukas SE, Penetar D, Su Z i wsp. A standardized kudzu extract (NPI-031) reduces alcohol consumption in nontreatment-seeking male heavy drinkers. Psychopharmacology (Berl). 2013;226(1):65-73. PMID 23070022, DOI
12. Penetar DM, Toto LH, Lee DY, Lukas SE. A single dose of kudzu extract reduces alcohol consumption in a binge drinking paradigm. Drug Alcohol Depend. 2015;153:194-200. PMID 26048637, DOI
13. Zheng J, Chen B, Jiang B i wsp. The effects of puerarin on CYP2D6 and CYP1A2 activities in vivo. Arch Pharm Res. 2010;33(2):243-246. PMID 20195825, DOI
14. Wojewódzka Stacja Sanitarno-Epidemiologiczna w Lublinie. Suplementy diety. gov.pl
15. Charakterystyka Produktu Leczniczego Naltex, 50 mg, tabletki powlekane. Rejestr Produktów Leczniczych. rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl
16. Charakterystyka Produktu Leczniczego Campral, 333 mg, tabletki powlekane dojelitowe. Rejestr Produktów Leczniczych. rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl
17. Charakterystyka Produktu Leczniczego Anticol, 500 mg, tabletki. Rejestr Produktów Leczniczych. rejestrymedyczne.ezdrowie.gov.pl
18. Charakterystyka Produktu Leczniczego Selincro, 18 mg, tabletki powlekane. Europejska Agencja Leków. ema.europa.eu
19. Mirijello A, D'Angelo C, Ferrulli A i wsp. Identification and management of alcohol withdrawal syndrome. Drugs. 2015;75(4):353-365. PMID 25666543, DOI