Objawy alkoholizmu – kiedy picie przestaje być kontrolowane?

Alkoholizm rozwija się stopniowo i często przez długi czas pozostaje niezauważony zarówno przez osobę uzależnioną, jak i jej otoczenie. Granica między piciem towarzyskim a nadmiernym spożywaniem alkoholu bywa trudna do uchwycenia, zwłaszcza że objawy mogą początkowo przypominać zwykłe nawyki czy reakcje na stres. Z czasem jednak pojawiają się konkretne sygnały, które świadczą o rozwijającym się zaburzeniu. Wiedza o tym, kiedy zaczyna się alkoholizm oraz znajomość objawów uzależnienia od alkoholu pozwala szybciej reagować i szukać pomocy.

Kiedy zaczyna się alkoholizm? Objawy uzależnienia od alkoholu

Alkoholizm nie zaczyna się z dnia na dzień. To proces, który może rozwijać się latami, często niezauważenie. Uzależnienie od alkoholu zazwyczaj zaczyna się niewinnie od picia dla relaksu, towarzystwa czy chęci odprężenia się po pracy. Z czasem nawyk ten staje się coraz częstszy, bardziej regularny, a jego cel się zmienia: nie chodzi już o przyjemność, ale o konieczność – rozładowanie napięcia, poprawę nastroju, ucieczkę od problemów.

Moment, w którym osoba przestaje mieć kontrolę nad ilością i częstotliwością spożywanego alkoholu, to jeden z pierwszych sygnałów uzależnienia. Również wtedy, gdy alkohol zaczyna dominować nad innymi sferami życia (pracą, relacjami, obowiązkami) można mówić o początku choroby.

Czy picie co tydzień to alkoholizm? Co mówią fakty?

Regularne picie alkoholu – nawet raz w tygodniu – może wydawać się nieszkodliwe, zwłaszcza jeśli jest związane z weekendowym relaksem czy spotkaniami towarzyskimi. Jednak pytanie „czy picie co tydzień to alkoholizm?” nie sprowadza się tylko do częstotliwości. W rzeczywistości o uzależnieniu decydują nie tyle dni i ilości, ile sposób picia, jego cel oraz konsekwencje.

Wiele osób uważa, że alkoholikiem jest wyłącznie ktoś, kto pije codziennie lub upija się do nieprzytomności. Tymczasem uzależnienie może dotyczyć także osób, które piją tylko raz w tygodniu, ale w sposób kompulsywny. Jeśli raz w tygodniu ktoś wypija duże ilości alkoholu, traci kontrolę, doświadcza luk pamięciowych lub nie umie się powstrzymać mimo wcześniejszych obietnic, są to sygnały problemu.

Kiedy jest alkoholizm, a kiedy to jeszcze picie okazjonalne?

Rozróżnienie między piciem okazjonalnym a alkoholizmem bywa trudne, zwłaszcza gdy spożywanie alkoholu mieści się w społecznie akceptowanych normach, np. w weekendy, na imprezach czy po pracy. Jednak granica między kontrolowanym używaniem alkoholu a uzależnieniem często przesuwa się stopniowo i niezauważenie.

Picie okazjonalne to spożywanie alkoholu:

• rzadko, w określonych sytuacjach towarzyskich
• bez przymusu i bez trudności z powstrzymaniem się
• bez negatywnego wpływu na zdrowie, relacje i funkcjonowanie
• z zachowaną pełną kontrolą nad ilością i częstotliwością.

Osoba pijąca okazjonalnie nie potrzebuje alkoholu do rozładowania emocji ani nie traktuje go jako narzędzia do radzenia sobie z codziennością. Nie planuje życia wokół picia i nie doświadcza objawów abstynencyjnych.

Objawy uzależnienia od alkoholu ICD-10. 6 objawów uzależnienia od alkoholu

Według klasyfikacji ICD-10 (Międzynarodowa Klasyfikacja Chorób, 10. rewizja) uzależnienie od alkoholu to zespół behawioralny, poznawczy i fizjologiczny, który rozwija się w wyniku powtarzanego spożywania alkoholu. To nie jest kwestia „słabej woli” czy braku charakteru. To poważne zaburzenie zdrowia psychicznego, które można precyzyjnie zdiagnozować.

Aby rozpoznać uzależnienie od alkoholu zgodnie z ICD-10, muszą występować co najmniej trzy z poniższych objawów przez okres co najmniej jednego miesiąca lub powtarzająco w ciągu 12 miesięcy:

• Silne pragnienie (głód alkoholowy) – subiektywne uczucie przymusu picia, trudne do opanowania.

• Upośledzona kontrola nad piciem – trudności w kontrolowaniu momentu rozpoczęcia, zakończenia lub ilości spożywanego alkoholu.

• Zespół abstynencyjny – objawy odstawienia (np. drżenie rąk, lęk, poty, bezsenność, pobudzenie), które ustępują po ponownym wypiciu alkoholu.

• Tolerancja – potrzeba spożywania coraz większych ilości alkoholu, aby osiągnąć ten sam efekt.
• Zaniedbywanie innych aktywności i obowiązków – alkohol staje się centrum życia; ograniczenie wcześniejszych zainteresowań, kontaktów społecznych, obowiązków.
• Kontynuowanie picia mimo świadomości szkód – dalsze spożywanie alkoholu mimo wyraźnych problemów zdrowotnych, psychicznych, rodzinnych czy zawodowych.

Osiowe objawy uzależnienia – jak rozpoznać uzależnienie od alkoholu?

Alkoholizm nie dotyczy jednorazowych sytuacji. O uzależnieniu mówimy wtedy, gdy objawy:

• utrzymują się w czasie (minimum miesiąc lub cyklicznie przez rok i dłużej)
• powtarzają się mimo prób ograniczenia picia
• mają wpływ na zdrowie, funkcjonowanie i relacje z innymi.

Nie muszą występować wszystkie – już trzy z sześciu osiowych objawów wystarczą do postawienia diagnozyzespołu uzależnienia od alkoholu (ICD-10, kod F10.2).

Diagnozy zgodnie z ICD-10 dokonuje lekarz lub specjalista terapii uzależnień. Może się ona opierać na wywiadzie, obserwacji objawów oraz testach przesiewowych, takich jak:

• AUDIT (Test Identyfikacji Zaburzeń Związanych z Piciem Alkoholu)
• CAGE
• test MAST.

Jeśli rozpoznajesz u siebie lub bliskiej osoby takie objawy, to nie jest jeszcze za późno. Uzależnienie to choroba, którą można i warto leczyć. Pomoc jest dostępna w poradniach leczenia uzależnień, u terapeutów i w grupach wsparcia. Im szybciej zareagujesz, tym większa szansa na skuteczne wyjście z nałogu.

Jak rozpoznać alkoholizm? Objawy choroby alkoholowej

Zastanów się, czy występują u Ciebie poniższe sygnały. Im więcej z nich rozpoznajesz, tym większe ryzyko, że problem z alkoholem już się rozwinął:

• Tracisz kontrolę nad ilością wypijanego alkoholu – planujesz wypić jedno piwo, a kończysz na kilku. Nie potrafisz przestać, gdy zaczynasz pić.
• Masz silną potrzebę (głód) napicia się – nie chodzi o zwykłą ochotę, tylko o uczucie przymusu: poczucie „muszę się napić, bo inaczej będzie źle”.
• Zaczynasz pić regularnie, nawet raz w tygodniu, ale „dla odcięcia się” – jeśli zawsze pijesz do upojenia, a nie „dla smaku”, to nie jest już picie okazjonalne.

• Pojawiają się luki pamięciowe po alkoholu (tzw. urwane filmy) – nie pamiętasz fragmentów wieczoru, rozmów, zdarzeń.

• Masz wyrzuty sumienia po piciu – wstyd, żal, poczucie winy. Obiecujesz sobie poprawę i nie dotrzymujesz słowa.
• Zaczynasz pić, by radzić sobie z emocjami – stres, złość, lęk, samotność, bezsenność – to wszystko „leczysz” alkoholem.
• Rezygnujesz z innych zajęć lub relacji, jeśli nie wiążą się z piciem – coraz mniej Cię cieszy, jeśli nie ma przy tym alkoholu. Zmienia się krąg znajomych.
• Masz objawy odstawienia, gdy nie pijesz – niepokój, drżenie rąk, rozdrażnienie, problemy ze snem, poty, kołatanie serca.
• Pijesz mimo szkód zdrowotnych lub problemów rodzinnych – lekarz zaleca ograniczenie? Partner/ka się skarży? A Ty nadal pijesz?

Objawy alkoholizmu – co robić, gdy je zauważysz?

Jeśli rozpoznajesz u siebie objawy, nie czekaj, aż będzie gorzej. Warto skonsultować się z terapeutą uzależnień, psychologiem lub lekarzem, którzy pomogą określić stopień problemu i zaproponują realne formy pomocy. Leczenie alkoholizmu jest możliwe i skuteczne.

Jeśli widzisz objawy u kogoś bliskiego, reaguj z troską, nie z oskarżeniem. Wsparcie, spokojna rozmowa i zachęta do kontaktu ze specjalistą mogą z czasem przynieść więcej niż presja czy groźby.

Alkoholizm to nie wyrok, ale wymaga działania. Im szybciej rozpoczniesz leczenie, tym większa szansa na zdrowie i odzyskanie kontroli nad życiem.

---