Biegunka i rozwolnienie po alkoholu należą do częstych dolegliwości, które pojawiają się po imprezie lub na kacu. U części osób to jednorazowa reakcja jelit na podrażnienie, odwodnienie i ciężkie jedzenie, ale czasem dolegliwość bywa sygnałem, że organizm gorzej toleruje alkohol albo że w tle dzieje się coś więcej niż zwykłe podrażnienie. Warto zwrócić uwagę na to, jak intensywna jest biegunka oraz jak wygląda, aby wiedzieć, kiedy zasięgnąć opinii lekarza.
Biegunka alkoholowa – skąd się bierze biegunka po alkoholu
Biegunka alkoholowa zwykle pojawia się dlatego, że alkohol rozregulowuje pracę przewodu pokarmowego na kilku poziomach naraz:
- działa drażniąco na błonę śluzową żołądka i jelit, przez co łatwiej o skurcze, parcie i luźny stolec po alkoholu,
- przyspiesza perystaltykę, czyli przesuwanie treści jelitowej - gdy pasaż jest zbyt szybki, jelito grube nie zdąży wchłonąć odpowiedniej ilości wody i elektrolitów, a wtedy rozwolnienie po alkoholu szybko przechodzi w biegunkę, czasem bardzo wodnistą,
- odwodnienie - alkohol zwiększa utratę płynów, a jeśli dołączają wymioty lub wielokrotne wypróżnienia, biegunka na kacu potrafi mocno osłabić organizm,
- wpływ na mikrobiotę jelitową, czyli naturalną florę bakteryjną, co może nasilać gazy, przelewanie i gorszą tolerancję jedzenia jeszcze przez pewien czas po imprezie.
Rozwolnienie po alkoholu i luźny stolec po alkoholu – typowe objawy i dolegliwości towarzyszące
Rozwolnienie po alkoholu może wyglądać różnie - u jednych to pojedynczy, luźny stolec, u innych pełnoobjawowa biegunka z częstymi wizytami w toalecie. Najczęściej osoba odczuwa nagłe parcie, skurcze, burczenie, przelewanie, wzdęcia i gazy. Do tego mogą dołączać nudności, osłabienie, zawroty głowy oraz pieczenie i podrażnienie okolicy odbytu, zwłaszcza gdy wypróżnień jest kilka w krótkim czasie.
W praktyce „luźny stolec" oznacza zwykle jednorazowe lub rzadkie wypróżnienie o bardziej miękkiej konsystencji, bez dużej utraty płynów. Biegunka to sytuacja, gdy stolce są wyraźnie wodniste lub półpłynne i pojawiają się wielokrotnie w ciągu dnia, często z nagłym, trudnym do opanowania parciem. Im bardziej wodnista biegunka i im częstsze wypróżnienia, tym większe ryzyko odwodnienia i zaburzeń elektrolitowych, co na kacu dodatkowo nasila zmęczenie i rozbicie.
Biegunka po alkoholu: ile trwa i kiedy powinna niepokoić
U wielu osób rozwolnienie po alkoholu mija w ciągu kilku–kilkunastu godzin. Zdarza się jednak, że utrzymuje się dłużej, szczególnie po większej ilości alkoholu, mieszaniu trunków, tłustym jedzeniu lub gdy organizm jest już osłabiony.
Niepokój powinno wzbudzić m.in. to, że objawy nie słabną, tylko się utrzymują lub nasilają. Sygnałem ostrzegawczym są też nocne wybudzenia z pilną potrzebą wypróżnienia, gorączka, silny lub narastający ból brzucha oraz wyraźne objawy odwodnienia. W takiej sytuacji osoba powinna skontaktować się z lekarzem.
Zielony kał po alkoholu – co oznacza zielony stolec po alkoholu
Gdy po alkoholu perystaltyka wyraźnie przyspiesza, treść pokarmowa przechodzi przez jelita zbyt szybko. Wtedy barwniki żółciowe nie zdążą się naturalnie przekształcić, dlatego stolec może mieć zielony odcień. To szczególnie częste, gdy pojawia się zielona biegunka po alkoholu, bo wodniste stolce są typowe dla szybkiego pasażu. Na kolor wpływa też dieta i dodatki. Zielony odcień może pojawić się po suplementach, napojach, słodyczach lub drinkach z barwnikami.
Jeśli zielony kał utrzymuje się mimo odstawienia alkoholu i lekkiej diety, towarzyszy mu np. gorączka, nasilony ból brzucha, wymioty, znaczne osłabienie albo objawy odwodnienia, warto zgłosić się do lekarza.
Żółta biegunka po alkoholu – przyczyny
Żółta biegunka i stolec po alkoholu najczęściej wynikają z przyspieszonego pasażu jelitowego. Po napiciu się jelita mogą pracować szybciej, a wtedy stolec ma mniej czasu na zagęszczenie i zmianę barwy. W praktyce oznacza to, że barwniki żółciowe są bardziej widoczne, dlatego kał po alkoholu może mieć żółtawy odcień, zwłaszcza gdy jest luźny lub wodnisty.
Inna częsta przyczyna to wpływ alkoholu na trawienie. Etanol może zaburzać pracę dróg żółciowych i przeciążać wątrobę. Wtedy żółta biegunka może pojawić się szczególnie po połączeniu alkoholu z ciężkim jedzeniem
Warto obserwować, czy wraz z żółtym stolcem pojawiają się cechy sugerujące problem z trawieniem tłuszczów, n.in. tłusty, połyskujący stolec trudny do spłukania czy intensywnie nieprzyjemny zapach w toalecie. Niepokojące są także dolegliwości bólowe w prawym podżebrzu, uporczywe nudności, wyraźny spadek apetytu oraz zażółcenie skóry lub białek oczu. Jeśli takie objawy się pojawiają albo żółta biegunka po alkoholu utrzymuje się przez kilka dni, Pacjent powinien zasięgnąć specjalistycznej opinii.
Biegunka tłuszczowa po alkoholu – kiedy to znak problemów z trzustką lub wątrobą
Biegunka tłuszczowa to sytuacja, w której stolec wygląda i zachowuje się inaczej niż typowe rozwolnienie. Zwykle jest jaśniejszy, tłusty, może połyskiwać, zostawiać tłustą warstwę w muszli, bywa trudny do spłukania i ma szczególnie nieprzyjemny, intensywny zapach. Często jest też bardziej obfity. Taki obraz może sugerować, że tłuszcze nie są prawidłowo trawione i wchłaniane, co zdarza się przy zaburzeniach pracy trzustki, wątroby lub dróg żółciowych.
Szczególną uwagę należy zwrócić, gdy biegunka tłuszczowa po alkoholu łączy się z bólem w nadbrzuszu (czasem promieniującym do pleców), nasilonymi nudnościami, brakiem apetytu, wzdęciami oraz spadkiem masy ciała lub osłabieniem mimo normalnego jedzenia. Gdy pojawiają się niepokojące objawy lub biegunka nie ustaje, wymaga to diagnostyki, bo przyczyną może być przeciążenie trzustki lub wątroby.
Dlaczego pojawia się krew w stolcu po alkoholu
Krew w stolcu po alkoholu zawsze wymaga oceny. Alkohol sprzyja takim sytuacjom, ponieważ podrażnia śluzówkę, nasila stany zapalne, a przy biegunce i częstym wypróżnianiu łatwo o uszkodzenie delikatnych tkanek w okolicy odbytu. Najczęściej krew w stolcu ma postać świeżej, jasnoczerwonej krwi na papierze toaletowym lub na powierzchni stolca. Taki obraz bywa związany z pęknięciem błony śluzowej (szczelina odbytu) albo z hemoroidami, które krwawią po intensywnej biegunce, parciu i podrażnieniu. Zwykle towarzyszy temu pieczenie i ból przy wypróżnianiu.
Trzeba jednak pamiętać, że alkohol może także zwiększać ryzyko krwawienia wyżej w przewodzie pokarmowym, szczególnie u osób z zapaleniem żołądka, nadżerkami, chorobą wrzodową, po przyjmowaniu leków drażniących żołądek (np. części leków przeciwbólowych) albo po bardzo intensywnym piciu. Wtedy krew nie zawsze jest jasnoczerwona, a objawy mogą być poważniejsze. Każdy zauważony przypadek krwawienia powinien być skonsultowany.
Skąd bierze się przewlekła biegunka u alkoholika
Alkohol przewlekle podrażnia i uszkadza błonę śluzową jelit, zwiększa jej przepuszczalność i sprzyja stanom zapalnym. To może prowadzić do gorszego wchłaniania składników odżwczych i wody, dlatego luźny stolec po alkoholu zaczyna się powtarzać nawet przy mniejszych dawkach. Do tego często dochodzi zaburzenie mikrobioty jelitowej: pożyteczne bakterie są osłabione, a równowaga w jelitach zaburza się, co nasila gazy i biegunki.
U części osób nadużywających alkohol, picie uszkadza trzustkę i pogarsza wytwarzanie enzymów trawiennych, co skutkuje gorszym trawieniem. Wtedy mogą pojawiać się stolce o cechach biegunki tłuszczowej, a dolegliwości się utrzymują.
Czy biegunka po odstawieniu alkoholu jest normalna?
Biegunka po odstawieniu alkoholu może się zdarzyć i u części Pacjentów bywa reakcją przejściową. Jelita są mocno powiązane z układem nerwowym, dlatego po przerwaniu picia organizm przestawia się na nowy tryb pracy. Zmienia się napięcie układu autonomicznego, rośnie wrażliwość na stres, a oś jelito–mózg może przez pewien czas reagować wzmożoną perystaltyką. Do tego dochodzi odbudowa mikrobioty po okresie picia oraz zmiana diety: wiele osób po odstawieniu alkoholu zaczyna jeść regularniej, wprowadza więcej błonnika, warzyw, fermentowanych produktów albo pije więcej kawy, co też może nasilać luźne stolce.
Za adaptacyjne zwykle uznaje się objawy, które są łagodne, stopniowo słabną i mieszczą się w krótkim czasie. Jeśli biegunka po odstawieniu alkoholu trwa krótko, nie towarzyszą jej silne bóle, gorączka ani objawy odwodnienia, najczęściej jest to etap przejściowy, po którym jelita się stabilizują. Diagnostyki wymaga sytuacja, gdy objawy utrzymują się dłużej, nasilają się albo nawracają mimo upływu czasu i spokojnej diety.
Regeneracja jelit po alkoholu – jak wspierać układ trawienny po epizodzie biegunki
Regeneracja jelit po alkoholu zaczyna się od prostych rzeczy, które realnie zmniejszają podrażnienie i pomagają wrócić do równowagi po epizodzie biegunki:
- Sen i odpoczynek - układ trawienny silnie reaguje na stres i niewyspanie.
- Nawodnienie - po biegunkach organizm traci wodę i elektrolity, więc warto pić regularnie małe porcje płynów, a przy większej utracie płynów sięgnąć po elektrolity.
- Spożywanie lekkostrawnych posiłków, zwłaszcza na początku - duża ilość warzyw, otrębów czy strączków może nasilić gazy i przelewanie. Bezpieczniej wprowadzać błonnik etapami, obserwując reakcję organizmu.
- Ograniczenie ostrych przypraw, bardzo tłustych potrawy i dużych ilości kawy - potrafią dodatkowo pobudzać perystaltykę i drażnić przewód pokarmowy.
Potrzebujesz pomocy w walce z uzależnieniem?
Nasi specjaliści są gotowi Ci pomóc. Zadzwoń lub umów się na wizytę online.