Jak leczyć zakupoholizm?

W społeczeństwie konsumpcyjnym, gdzie zakupy są postrzegane jako część życia codziennego, zakupoholizm może zostać niezauważony lub zlekceważony. Nałóg często mylimy z prostą chęcią posiadania nowych rzeczy, nie zdając sobie sprawy z tego, że w przypadku osób uzależnionych jest to mechanizm o głębszych, psychologicznych korzeniach. Nałogowe kupowanie ma swoje konsekwencje nie tylko w sferze finansowej, ale również emocjonalnej i społecznej, prowadząc do problemów w relacjach interpersonalnych, stresu czy poczucia winy. Choć może nie budzić takich samych obaw jak inne uzależnienia, zakupoholizm może być równie destrukcyjny.

TL;DR

• Nadmierne picie alkoholu prowadzi do problemów zdrowotnych (choroby wątroby, serca, psychiczne) oraz konfliktów społecznych; ograniczenie spożycia znacząco poprawia zdrowie i jakość życia.

• Kluczowe kroki do ograniczenia picia to ustalenie konkretnych, realistycznych celów, stopniowe redukowanie spożycia alkoholu oraz unikanie sytuacji i miejsc sprzyjających piciu.

• Skuteczne techniki obejmują identyfikację przyczyn picia, rozwijanie alternatywnych sposobów radzenia sobie ze stresem (np. medytacja, aktywność fizyczna), oraz wybór zdrowych alternatyw (napoje bezalkoholowe, piwa bezalkoholowe, kombucha).

• W trudnych przypadkach warto skorzystać z profesjonalnego wsparcia psychologicznego, terapii uzależnień, lub grup wsparcia (np. Anonimowi Alkoholicy), które pomagają skutecznie radzić sobie z pokusami i emocjami prowadzącymi do picia.

Na czym polega uzależnienie od zakupów?

Zakupoholizm jest coraz powszechniej rozpoznawany jako problem psychologiczny i wyzwanie społeczne. Osoby uzależnione często traktują zakupy jako sposób radzenia sobie z trudnymi emocjami, takimi jak stres, smutek czy niepokój. Nałóg może rozwijać się w wyniku bodźców zewnętrznych (np. reklamy, presja społeczna) lub wewnętrznych mechanizmów (np. potrzeba kontroli czy potwierdzenia wartości przez posiadanie). Zakupoholizm prowadzi do coraz bardziej impulsywnych decyzji, a także może powodować problemy finansowe, ponieważ osoby uzależnione często wydają więcej, niż są w stanie zarobić, co może prowadzić do zadłużenia. Leczenie zakupoholizmu wymaga zrozumienia jego przyczyn, a także odpowiedniego wsparcia psychologicznego i terapii.

Zakupoholizm – objawy, których nie warto lekceważyć

Uzależnienie od zakupów może manifestować się w różnych formach, a jego objawy często są bagatelizowane, co prowadzi do poważnych konsekwencji. Oto kilka kluczowych symptomów, które powinny wzbudzić niepokój i skłonić do podjęcia działań w celu leczenia tego uzależnienia:

1. Zmiany w zachowaniu związane z zakupami

Osoby uzależnione zaczynają zauważalnie zmieniać swoje zachowanie w związku z wydawaniem pieniędzy. Często planują zakupy na wiele dni, a ich myśli koncentrują się na tym, co, gdzie i kiedy kupią. Zmiany w zachowaniu mogą obejmować także zatajanie wydatków przed rodziną lub przyjaciółmi.

2. Przesadne kupowanie mimo braku potrzeby

Osoba uzależniona od zakupów często kupuje rzeczy, które nie są jej potrzebne i nie przynoszą trwałej satysfakcji. Mogą to być przedmioty, które są impulsywnie wybierane w trakcie codziennych zakupów, ale także te, których zakup nie ma żadnego praktycznego uzasadnienia.

3. Kłamstwa i ukrywanie wydatków

Osoba uzależniona może zacząć ukrywać dowody zakupu, takie jak paragony, paczki czy rachunki, a także zmieniać temat rozmów, kiedy rozmowa schodzi na temat wydatków. W miarę narastania uzależnienia coraz trudniej utrzymać kontrolę nad tym, co się kupuje, co prowadzi do większej liczby kłamstw i unikania szczerych rozmów z bliskimi.

4. Problemy finansowe i emocjonalne związane z zakupami

Zakupoholizm nieuchronnie prowadzi do problemów finansowych, ponieważ osoby uzależnione często wydają znacznie więcej, niż są w stanie zarobić. To może skutkować zadłużeniem lub koniecznością zaciągania pożyczek, co prowadzi do dalszych trudności. Emocjonalne skutki zakupoholizmu są równie poważne. Po początkowej euforii związanej z zakupami pojawiają się wyrzuty sumienia, poczucie winy, wstyd, a także narastający stres.

Jak leczyć zakupoholizm – praktyczne kroki w walce z uzależnieniem

Leczenie zakupoholizmu obejmuje terapię psychologiczną, która pomaga osobie uzależnionej zrozumieć przyczyny swojego zachowania i wypracować zdrowe mechanizmy radzenia sobie z emocjami. Najczęściej stosowane metody to:

• Terapia poznawczo-behawioralna (CBT) – pomaga w identyfikowaniu myśli i przekonań, które prowadzą do kompulsywnego kupowania, oraz w nauce radzenia sobie z impulsywnymi zachowaniami. Celem jest zmiana sposobu myślenia o zakupach i nauka alternatywnych strategii radzenia sobie z emocjami.
• Grupy wsparcia – podobne do grup anonimowych alkoholików, w których osoby uzależnione dzielą się swoimi doświadczeniami i wspierają w przezwyciężaniu uzależnienia.
• Terapia rodzinna – pomaga w poprawie komunikacji i rozwiązywaniu problemów, które mogą przyczyniać się do zakupoholizmu w kontekście relacji rodzinnych.

Skuteczna terapia wymaga zaangażowania osoby uzależnionej oraz wsparcia bliskich. W niektórych przypadkach może być także konieczne leczenie farmakologiczne, zwłaszcza jeśli zakupoholizm wiąże się np. z depresją.

Profesjonalna terapia – klucz do skutecznego leczenia zakupoholizmu

Leczenie zakupoholizmu obejmuje podejście psychoterapeutyczne, które może przybierać formę terapii poznawczo-behawioralnej, terapii grupowej czy indywidualnej. Pomoc specjalistów umożliwia rozpoznanie głównych źródeł emocjonalnych i psychicznych, które napędzają nadmierne zakupy, a także uczy nowych sposobów radzenia sobie z emocjami bez impulsywnych zachowań. Istotne są także grupy wsparcia, które pozwalają na dzielenie się doświadczeniami oraz budowanie pozytywnych relacji z osobami, które przeżywają podobne trudności. 

Odpowiednia terapia, w połączeniu z ciągłym wsparciem społecznym, jest podstawą skutecznego leczenia zakupoholizmu i pomaga w odzyskaniu kontroli nad wydatkami.

Bibliografia

1. Karakuła K., Maciejewski R. (2020) Magnesium, Calcium, Potassium, Sodium, Phosphorus, Selenium, Zinc, and Chromium Levels in Alcohol Use Disorder: A Review. Journal of Clinical Medicine 9(6):1901. DOI: 10.3390/jcm9061901.
2. Butts M., Sundaram V.L., Murughiyan U., Borthakur A., Singh S. (2023) The Influence of Alcohol Consumption on Intestinal Nutrient Absorption: A Comprehensive Review. Nutrients 15(7):1571. DOI: 10.3390/nu15071571.
3. Ham B.J., Choi I.G. (2005) Psychiatric Implications of Nutritional Deficiencies in Alcoholism. Psychiatry Investigation 2(2):44–59.
4. Pavuluri P., Jangili S., Ryakam L., et al. (2022) The Activities of Zinc and Magnesium Among Alcohol Dependence Syndrome Patients: A Case-Control Study From a Tertiary Care Teaching Hospital in South India. Cureus 14(4):e24502. DOI: 10.7759/cureus.24502.
5. Poikolainen K., Alho H. (2008) Magnesium treatment in alcoholics: a randomized clinical trial. Substance Abuse Treatment, Prevention, and Policy 3:1. DOI: 10.1186/1747-597X-3-1.
6. Airagnes G., Valter R., Ducoutumany G., Vansteene C., Trabut J.-B., Gorwood P., Dubertret C., Matta J., Charles-Nelson A., Limosin F., et al. (2023) Magnesium in the treatment of alcohol withdrawal syndrome: a multicenter randomized controlled trial. Alcohol and Alcoholism 58(3):329–335. DOI: 10.1093/alcalc/agad021.
7. Maguire D., Burns A., Talwar D., et al. (2022) Randomised trial of intravenous thiamine and/or magnesium sulphate administration on erythrocyte transketolase activity, lactate concentrations and alcohol withdrawal scores. Scientific Reports 12:6941. DOI: 10.1038/s41598-022-10970-x.