Alkohol a mięśnie
Długotrwałe spożywanie alkoholu może skutkować powstawaniem mało elastycznych, osłabionych i uszkodzonych włókien mięśniowych, które cechują się tendencją do zanikania. Picie napojów wyskokowych przyczynia się również do zahamowania wydzielania testosteronu, czyli hormonu odpowiedzialnego za budowanie masy mięśniowej. Przeprowadzone badania jasno wskazują, iż częstotliwość występowania spowodowanych spożyciem alkoholu dysfunkcji układu mięśniowo-szkieletowego przewyższa występowanie marskości wątroby. Utrata masy mięśniowej na skutek oddziaływania etanolu jest przy tym wieloczynnikowa, obejmuje zmiany macierzy metabolicznej, zapalnej oraz pozakomórkowej, sprzyjające protolizie mięśni i zmniejszonej syntezie białek. Nadmierne spożycie alkoholu prowadzi również do rozwoju ostrego uszkodzenia mięśni, czyli rabdomiolizy, a także miopatii alkoholowej.
Przeczytaj także: Delirium alkoholowe – jak długo trwa i co robić?
Miopatia alkoholowa
Miopatia alkoholowa jest postępującym zanikiem mięśni, które pojawia się po dłuższym okresie nadmiernego spożywania alkoholu. Do najbardziej wyraźnych zaników dochodzi w mięśniach proksymalnych kończyn górnych i dolnych. Można wyróżnić dwie postaci miopatii alkoholowej – ostrą i przewlekłą.
- Miopatia alkoholowa ostra – występuje po dłuższym czasie spożywania alkoholu. Charakteryzuje się bolesnym, lecz krótkotrwałym skurczem mięśni kończyn górnych i dolnych.
- Miopatia alkoholowa przewlekła – objawia się osłabieniem siły mięśni, przede wszystkim mięśni kończyn dolnych. Towarzyszą jej dolegliwości bólowe oraz obrzęki.
Choroba związana jest z powolnym zanikiem mięśni. W jej przebiegu pojawiają się trudności ze wstawaniem z pozycji siedzącej, kucznej oraz klęcznej. Osoby, u których wystąpiły pierwsze objawy miopatii alkoholowej, mogą doświadczyć nagłego zaostrzenia objawów nawet w przypadku jednorazowego nadużycia napojów wyskokowych. Pojawiają się wtedy ostry ból oraz obrzęk mięśni, a niekiedy także fascykulacje, czyli skurcze grup włókien mięśniowych, mogące trwać nawet około 7-10 dni. Choć miopatia alkoholowa dotyczy przede wszystkim mięśni kończyn górnych i dolnych, może również zaatakować inne partie mięśni, dając odpowiednio inne objawy. W sytuacji, gdy zmiany chorobowe obejmują mięśnie karku, może pojawić się problem opadającej głowy, z kolei przy osłabieniu mięśni twarzy dochodzi do opadania powiek. Miopatią stwarzającą największe zagrożenie dla człowieka jest postać dotykająca mięśnie oddechowe, powodująca problemy z oddychaniem oraz duszności. W przebiegu tej choroby pojawić mogą się również problemy z rozkurczaniem mięśni, na przykład trudności w rozprostowaniu zgiętych palców stóp i dłoni.
Bóle mięśni po alkoholu – przyczyny
Główną przyczyną bólu mięśni po alkoholu jest obecność w ludzkim organizmie aldehydu octowego, będącego produktem rozkładu etanolu. Substancja ta wchodzi w skład wolnych rodników, które gromadzą się w komórkach i stymulują reakcję zapalną, prowadząc do poczucia zmęczenia i wystąpienia dolegliwości bólowych. Bóle mogą mieć również związek z upośledzeniem pracy układu nerwowego i dostarczaniem niewłaściwych informacji do kończyn. W wyniku nadmiernego spożywania napojów wyskokowych dochodzi ponadto do rozwoju różnych schorzeń układu ruchu, które również mogą powodować ból mięśni i stawów po alkoholu.
Najczęstsze bóle spowodowane nadmiernym piciem alkoholu
Najczęstszymi bólami spowodowanymi nadmiernym piciem alkoholu są bóle nóg, łydek, głowy, kości, a także stawów.
Ból nóg po alkoholu
Nadmierne spożywanie alkoholu może skutkować rozwojem rebdomiolizy, czyli ostrego uszkodzenia mięśni poprzecznie prążkowanych. Powoduje to zarówno ból nóg u alkoholika, jak i przedostanie się do krwiobiegu składników komórek mięśniowych – mioglobin, enzymów oraz innych potencjalnie toksycznych dla narządów wewnętrznych substancji – które prowadzą także do uszkodzenia nerek. Ból nóg po alkoholu może być również wywołany polineuropatią, a więc zespołem objawów związanych z uszkodzeniem nerwów obwodowych, spowodowanym oddziaływaniem alkoholu.
Ból łydek po alkoholu
Ból łydek i ich skurcze po alkoholu związane są przede wszystkim z rozwojem polineuropatii, w której przebiegu dochodzi do uszkodzenia włókien nerwów obwodowych. Objawem tego schorzenia jest właśnie silny ból zlokalizowany w podudziach, a w ciężkich przypadkach także osłabienie oraz zanik mięśni połączony z ich przykurczami.
Ból głowy po alkoholu
Niezwykle często występującym po alkoholu bólem jest ból głowy. Wynika w pewnej mierze z odwodnienia organizmu w następstwie spożycia nadmiernej ilości napojów wyskokowych, jego główną przyczyną jest jednak rozszerzenie naczyń krwionośnych przez etanol, skutkujące podniesieniem ciśnienia krwi. Osoby, które cierpią z powodu nadciśnienia lub w momencie spożycia alkoholu miały podwyższone ciśnienie, doświadczają ogólnego bólu głowy, a często także migreny.
Ból kości po alkoholu
Nadużywanie alkoholu prowadzi do:
- zmniejszenia gęstości tkanki kostnej, zwanego osteopenią,
- zmniejszenia masy kostnej, przede wszystkim kości piętowych, kręgosłupa i stawu biodrowego,
- zaburzeń wydzielania hormonów – kalacytoniny, parathormonu oraz hormonów płciowych – odpowiedzialnych za właściwą gęstość kości,
- zaburzeń przebudowy kości,
- niedoboru fosforanów i magnezu.
Powoduje to ogólne osłabienie kości i przyczynia się do rozwoju osteoporozy, co w efekcie skutkuje występowaniem dolegliwości bólowych. U osób spożywających nadmierne ilości alkoholu dochodzi także do zmniejszenia zapasów wapnia w organizmie, co jest w znacznej mierze spowodowane niewystarczającą podażą tego minerału. Obok bólu występuje również podwyższone ryzyko złamań kości.
Ból stawów po alkoholu
Spożywanie dużych ilości alkoholu zwiększa ryzyko rozwoju dny moczanowej – przewlekłej choroby wywołanej zaburzeniami przemiany materii, w której przebiegu dochodzi do zniekształcenia stawów, skutkującego z kolei silnymi dolegliwościami bólowymi. Napoje wyskokowe mają ponadto działanie odwadniające, sprzyjając tym samym rozwojowi stanów zapalnych.
Skąd bierze się drżenie mięśni po alkoholu?
Drżenie mięśni po alkoholu jest związane z destrukcyjnym wpływem tej substancji na komórki nerwowe. Nadmierne spożywanie napojów wyskokowych powoduje obumieranie neuronów i prowadzi do niedoborów mineralnych oraz witaminowych, które skutkują postępującym uszkodzeniem i zaburzeniem funkcji układu nerwowego. Tego typu negatywne oddziaływanie etanolu na ludzki organizm objawia się drżeniem mięśni, przede wszystkim mięśni kończyn dolnych i górnych. Wśród przyczyn drżenia po alkoholu wskazuje się również wywołane tą substancją zaburzenia elektrolitowe, zaburzenia funkcji kanałów wapniowych, nadmierne nawodnienie mózgu oraz spadek poziomu kwasu gamma-aminomasłowego.
